Poradnik Przedsiębiorcy

Ulga na złe długi szansą dla przedsiębiorców

Problem z nieściągalnymi płatnościami dotyka obecnie coraz większą rzeszę firm. Przedsiębiorstwa tracą niejednokrotnie płynność finansową, nie tylko przez nieotrzymanie należności, lecz także przez obowiązek opodatkowania sprzedaży, pomimo że należności za wystawioną fakturę nigdy nie trafiły do ich kasy.

Brak płatności nie zwalnia z obowiązku podatkowego

Nieuregulowanie faktury VAT przez nieuczciwego kontrahenta, nie zwalnia bowiem przedsiębiorcy z odprowadzenia do urzędu skarbowego należnego podatku VAT. Istnieje jednak “ulga na złe długi”, która pozwala odzyskać zapłacony podatek.

Ulga na złe długi - zastosowanie 

Należy podkreślić, że ulga na złe długi ma zastosowanie do dostaw towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju, nie dotyczy natomiast np. wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT), eksportu usług czy dostaw rozliczanych w ramach odwrotnego obciążenia.

Zgodnie bowiem z przepisami art. 89a ust. 1 i 89a ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług, podatnik może skorzystać z ulgi i skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju, w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Korekta podatku dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności nierozliczonej. Nieściągalność uważa się z kolei za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w ciągu 150 dni od upływu terminu jej płatności, określonego w umowie lub na fakturze.

Ulga na złe długi - warunki skorzystania

Z ulgi na złe długi można skorzystać wyłącznie wtedy, gdy są spełnione łącznie wszystkie warunki opisane w art. 89a ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, a mianowicie:

  1. dostawa towarów lub świadczenie usług jest dokonane na rzecz podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny i niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

  2. na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty:

    • wierzyciel i dłużnik są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,
    • dłużnik nie jest w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;
  1. od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona;   

Jeśli wszystkie powyższe warunki są spełnione, wierzyciel może (choć nie musi) skorygować swój VAT, zmniejszając podstawę opodatkowania oraz podatek należny o nieuregulowaną przez kontrahenta kwotę VAT.

Warto również dodać, że w wyniku nowelizacji ustawy o VAT, począwszy do 1 lipca 2015 roku, zakaz stosowania ulgi na złe długi przez kontrahentów powiązanych ze sobą rodzinnie, majątkowo lub kapitałowo został uchylony.

Przy czym przez powiązania rodzinne rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia. Przez powiązania kapitałowe rozumie się sytuację, w której jedna z osób lub jeden z kontrahentów posiada prawo głosu wynoszące co najmniej 5% wszystkich praw głosu lub dysponuje bezpośrednio lub pośrednio takim prawem (art. 32 ust. 3 i 4 ustawy o VAT).

Mając powyższe na uwadze, istnienie tych powiązań nie stanowi obecnie przeszkody w skorzystaniu przez wierzyciela z ulgi na złe długi.