Poradnik Przedsiębiorcy

Skarga na czynności komornika - kto może ją złożyć?

Przepisy regulujące instytucję skargi na czynności komornika zostały unormowane w art. 767 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego. Skarga na czynności komornika stanowi ogólny środek zaskarżenia przewidziany do zaskarżenia zarówno czynności jak i zaniechań komornika sądowego. Poprzez zaniechanie należy rozumieć sytuację, w której komornik nie dokonuje jakiejś czynności do której jest obowiązany. Ten środek nie przysługuje w stosunku do innych organów egzekucyjnych, tzn. skargi nie możemy użyć w celu zaskarżenia czynności sądu.

Istotą funkcjonowania środka jaki stanowi skarga na czynności komornika jest możliwość kontroli organu egzekucyjnego w zakresie legalności dokonywanych przez niego działań. Kontroli takiej dokonuje sąd rejonowy przy którym działa komornik.

Skarga na czynności komornika - kto może ją złożyć?

Ze skargą może wystąpić każda osoba, której prawa zostały naruszone bądź zagrożone w związku z przeprowadzonymi przez komornika czynnościami egzekucyjnymi, bądź zaniechaniem dokonania czynności. Tym samym ustawodawca nie ogranicza stosowania tego środka tylko dla dłużnika i wierzyciela ale także dopuszcza aby mogła z niej skorzystać osoba trzecia, której prawa zostały naruszone, jeżeli wykaże interes prawny. A ponadto zaskarżyć czynności komornika może sąd, prokurator, inny organ, który żądał wszczęcia egzekucji, oraz organizacja społeczna.

Jaka jest forma skargi na czynności komornicze, co powinno zawierać pismo?

Skarga na czynności komornicze musi spełniać wszystkie wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych. To znaczy powinna zawierać:

  • oznaczenie sądu, do którego składamy skargę,

  • oznaczenie stron postępowania wraz ze wskazaniem adresów,

  • oznaczenie rodzaju pisma,

  • wskazanie sygnatury akt komorniczych,

  • określenie zaskarżanej czynność lub zaniechania dokonania czynności,

  • wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności wraz z uzasadnieniem,

  • podpis osoby wnoszącą skargę.

Skargę wnosi się za pośrednictwem zaskarżanego komornika do sądu. Komornik w terminie trzech dni od dnia otrzymania skargi sporządza uzasadnienie zaskarżonej czynności, o ile nie zostało ono sporządzone wcześniej, albo przyczyn jej zaniechania i przekazuje je wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględnia. O uwzględnieniu skargi komornik zawiadamia skarżącego oraz zainteresowanych, których uwzględnienie skargi dotyczy.

Bardzo ważną kwestią o której należy pamiętać jest, że do wnoszonej skargi należy dołączyć odpowiednią ilość odpisów tzn. po jednym odpisie dla każdego uczestnika oraz odpis dla komornika. Wniesienie skargi do sądu wiąże się z poniesieniem kosztów w wysokości 100 zł, jednakże można wnioskować o zwolnienie z tej opłaty. Wraz z wnoszoną skargą strona może również złożyć wniosek o zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego (w części bądź w całości).

Uwaga!

Jeżeli komornik uwzględnia skargę, to nie jest ona przekazywana do sądu. W tej sytuacji nie powstaje obowiązek uiszczenia opłaty sądowej. 

Na powyższe wskazuje art. 2 ust.2 ustawy o kosztach sądowych "Do uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, chyba że ustawa stanowi inaczej".

Jeśli zatem pismo nie wpłynęło do sądu (komornik przyjął skargę), to nie podlega opłacie sądowej, ponieważ takiej opłacie podlegają tylko pisma wnoszone do sądu. 

W związku z powyższym, jeśli skarżący uiścił opłatę sądową już w chwili wniesienia skargi i skarga ta została uwzględniona przez komornika, to uiszczoną opłatę uznać należy za nienależną.

Art. 80 ustawy o kosztach sądowych nakazuje, aby sąd zwrócił stronie różnicę pomiędzy opłatą pobraną od strony a opłatą nienależną. A zatem, w przypadku uwzględnienia skargi przez komornika, sąd jest obowiązany zwrócić stronie pełną kwotę wniesionej opłaty, gdyż jest ona nienależna. Gdyby jednak sąd z urzędu nie zwrócił opłaty sądowej to z wnioskiem o jej zwrot należy wystąpić do niego, a nie do komornika.

Skarga na czynności komornika - do kiedy można ją złożyć? 

Skarga na czynności komornika powinna być wniesiona do sądu w terminie 7 dniu liczonym od dnia:

  • dokonania danej czynności przez komornika, jeżeli strona powzięła informację o dokonanej czynności,

  • zawiadomienia osoby, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone lub zagrożone,

  • od momentu, w którym strona dowiedziała się o danej czynności

  • w przypadku zaniechania dokonania czynności przez komornika – termin liczy się od dnia, w którym czynność powinna być dokonana.

Skarga na bezczynność komornika 

Należy pamiętać, iż w przypadku bezczynności ze strony organu egzekucyjnego, nie możemy złożyć skargi na czynność komornika. Istotne jest, aby mieć na uwadze, iż sama bezczynność nie jest równoznaczna z zaniechaniem działania, toteż nie możemy wystąpić z tym środkiem przeciwko komornikowi. W przypadku kwalifikowanej bezczynności przysługuje nam skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, która stanowi zupełnie odmienny środek.

Nowe przepisy o komornikach sądowych od 2019 roku

Z dniem 1 stycznia 2019 roku wejdzą w życie dwie nowe ustawy dotyczące spraw komorniczych (są one już podpisane przez Prezydenta):

  1. Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Celem nowelizacji starej ustawy o komornikach jest przejrzyste reguły działalności komorniczej oraz przywrócenie zaufania do zawodu komornika sądowego – jako funkcjonariusza publicznego, a nie swego rodzaju przedsiębiorcę nastawionego na zysk.
  2. Ustawa o kosztach komorniczych.

W związku powyższym, nowe regulacje - które zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2019, to m.in:

  • wniesienie skargi na komornika do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce siedziby kancelarii komornika. Skarga ta dotyczy również zaniechania przez komornika dokonania czynności,
  • skarga może być wniesiona na urzędowym formularzu, który to druk komornik ma obowiązek doręczyć dłużnikowi,
  • jeśli komornik naruszy prawo, to sąd - w przypadku uwzględnienia skargi - może obciążyć komornika kosztami postępowania wywołanego skargą,
  • czynności egzekucyjne prowadzone w terenie mają być obowiązkowo nagrywane, a zarejestrowany obraz i dźwięk stanie się częścią dokumentacji sprawy
  • komornik ma obowiązek poinformować dłużnika o przysługujących mu prawach,
  • wniesienie skargi do sądu na czynności komornika będzie wynosić 50 złotych.

Oprócz dwóch powyższych ustaw, od 1 stycznia 2019 roku zacznie również obowiązywać nowa ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, która zawiera nowe wysokości dotyczące niektórych opłat sądowych.