Poradnik Przedsiębiorcy

Ile lat musi minąć do przedawnienia długu? Ustawowe terminy

Przepisy Kodeksu cywilnego wspominają o upływie terminu przedawnienia długu. Oznacza to, że przedawnienie długu istnieje, ale nie oznacza, że dług wygasa z urzędu i przestaje zobowiązywać. W rezultacie dłużnik nie ma obowiązku spłacenia zobowiązania, chyba że osobiście zrzeknie się korzystania z prawa do uchylenia się od spłaty. Jakie są zatem konsekwencje przedawnienia? Ile lat musi minąć do przedawnienia długu?

Rodzaj długu, który posiada najkrótszy okres przedawnienia to nieuregulowane mandaty czy roszczenia z tytułu umowy przewozu. Przedawniają się one bowiem już po upływie jednego roku. Te pierwsze często są bagatelizowane i rzucane w niepamięć, co nie powinno się zdarzać.

Często wydaje nam się, że podmiot, wobec którego się zadłużyliśmy, nie będzie ubiegał się o zapłatę. Liczymy, że dług może się przedawnić, co niekoniecznie musi się wydarzyć. Oczekując na przekształcenie się tego roszczenia w roszczenie niezupełne obliczamy ile lat musi minąć do przedawnienia długu. Istnieje jednak ryzyko skierowania przez wierzyciela sprawy do sądu, co spowoduje naliczenie dodatkowych opłat. Nie wspominając o tym, że taki proces może trwać nawet kilka lat. Nie warto więc ignorować pozornie zwykłego zobowiązania (np. mandat), ponieważ może to skutkować obciążeniem dodatkowymi obowiązkami i kosztami, których można było uniknąć.

Przykładowe terminy przedawnień

Ile lat musi minąć do przedawnienia długu wg Kodeksu cywilnego? Ustawa podaje 2 podstawowe terminy przedawnienia długów:

  • 6 lat dla wszelkich roszczeń majątkowych lub roszczeń stwierdzonych prawomocnym wyrokiem sądu,

  • 3 lata dla roszczeń z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz oświadczeń okresowych.

Ile lat musi minąć do przedawnienia długu z innych kategorii finansowych? Dla niektórych typów zobowiązań zostały wyznaczone odmienne, skrócone terminy:

Rodzaj zadłużenia

Czas, po jakim ulega przedawnieniu

mandat

1 rok

roszczenia z tytułu umowy przewozu oraz przedwstępnej umowy sprzedaży

1 rok

roszczenia przedsiębiorcy z tytułu nieopłaconej przez klienta faktury

2 lata

roszczenia z tytułu umowy sprzedaży

2 lata

roszczenia dostawcy z tytułu dokonanej dostawy

2 lata

roszczenia z tytułu umowy o dzieło

2 lata od dnia oddania dzieła

usługi telekomunikacyjne

2 lata

debet na koncie

2 lata - dotyczy wszelkich roszczeń wynikających z umowy rachunku bankowego. Termin przedawnienia biegnie od daty, w której należało spłacić debet

wszelkie należności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej

3 lata

należności z tytułu kary umownej przewidzianej w umowie między kontrahentami

3 lata

niezapłacona lub niezwrócona kaucja oraz zaliczka/przedpłata

3 lata

roszczenia z tytułu umowy o pracę

3 lata od dnia, w którym pracodawca powinien wypłacić wynagrodzenie

roszczenia z tytułu umowy ubezpieczeniowej

3 lata

zobowiązania z tytułu umowy kredytu czy pożyczki

3 lata, licząc od dnia, w którym powstał obowiązek spłaty kredyty czy pożyczki

zadłużenie z tytułu czynszu

3 lata

zadłużenie na karcie kredytowej

3 lata

zobowiązania podatkowe

  • 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (zobowiązania powstające na skutek doręczenia decyzji z wysokością podatku przez urząd skarbowy, np. podatek od nieruchomości)

  • 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (zobowiązania powstające z mocy prawa, np. podatki dochodowe, VAT, podatek od czynności cywilnoprawnych)

długi spadkowe

6 lat, jeżeli wierzyciel nie podejmuje żadnych kroków w celu wyegzekwowania zapłaty

inne roszczenia stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub innej instytucji powołanej do rozpoznawania spraw danego rodzaju

6 lat

Ile lat musi minąć do przedawnienia długu długu wieloletniego?

Odpowiadając na pytanie ile lat musi minąć do przedawnienia długu, który jest wieloletni należy wskazać, że nie wszystkie zobowiązania wygasają w tym samym czasie np. po zaledwie roku lub dwóch. Spirala zadłużenia może ciągnąć się latami. Zobowiązania powstające z mocy prawa (podatki) przedawniają się po 5 latach od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Zastanawiając się ile lat musi minąć do przedawnienia długu stwierdzonego wyrokiem sądu trzeba wskazać termin 6 lat i dotyczy  on roszczeń stwierdzonych prawomocnym wyrokiem.

Należy tutaj też wspomnieć o długach spadkowych. Ile lat musi minąć do przedawnienia długu ze spadku? Jeżeli spadkobiercy w ciągu 6 miesięcy od dnia otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy) złożą oświadczenie o przyjęciu spadku wprost, odpowiadają oni na równi z dłużnikiem za zaciągnięte przez niego zobowiązania (wraz z odsetkami). Co wiąże się z tym, że wierzyciel ma prawo żądać od nich spłacenia długu nawet wtedy, gdy o nim nie wiedzieli. Do 18 października 2015 r. obowiązywały przepisy, zgodnie z którymi spadkobierca, który w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku (najczęściej jest to dzień śmierci spadkodawcy) nie złożył oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza bądź o odrzuceniu spadku - dziedziczył spadek wraz z długami, za które odpowiadał całym swoim majątkiem. Obecnie, milczenie spadkodawcy oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, co oznacza, że za długi spadkowe będzie odpowiadał ze spadku. 

Ile lat musi minąć do przedawnienia długu w przypadku, gdy wierzyciel nie podejmuje żadnych kroków w celu odzyskania należności? Ustawa przewiduje taką możliwość po upływie 6 lat.

Czy można odzyskać przedawniony dług?

Ile lat musi minąć do przedawnienia długu na podstawie przepisów przepisów podatkowych? Z nich jasno wynika, że przedawnienie długu prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania. Konsekwencją może być niemożność skutecznego żądania zapłaty, zatem wierzyciele powinni czuwać nad terminem płatności kontrahentów. Aby zabezpieczyć się przed utratą szansy na odzyskanie należności, należy jak najszybciej przerwać bieg przedawnienia. Skutkuje to tym, że jego bieg zaczyna się na nowo, a dotychczasowy okres traktowany jest jako nie istniejący.

Sposobem na przedawnienie długu i przerwanie jego biegu jest:

  • każda czynność dokonywana przed sądem (najczęściej składany jest pozew);

  • wszczęcie mediacji;

  • uznanie roszczenia przez dłużnika.

Praktyka pokazuje, że wszczęcie mediacji z pomocą windykatora jest efektywnym krokiem, aby odzyskać należność i często pozwala uniknąć postępowania sądowego. Windykator przedstawiając dłużnikowi możliwości prawne, z których może skorzystać przed terminem przedawnienia długu, skutecznie jest w stanie nakłonić go do spłaty zobowiązania w dość szybkim czasie. Zastanawianie się zatem ile lat musi minąć do przedawnienia długu może więc przerwać interwencja wierzyciela.