Poradnik Przedsiębiorcy

Ile lat musi minąć do przedawnienia długu? Ustawowe terminy

Przepisy Kodeksu cywilnego wspominają o upływie terminu przedawnienia długu. Oznacza to, że przedawnienie długu istnieje, ale nie oznacza, że dług wygasa z urzędu i przestaje zobowiązywać. W rezultacie dłużnik nie ma obowiązku spłacenia zobowiązania, chyba że osobiście zrzeknie się korzystania z prawa do uchylenia się od spłaty. Jakie są zatem konsekwencje przedawnienia? Ile lat musi minąć do przedawnienia długu?

Rodzaj długu, który posiada najkrótszy okres przedawnienia to nieuregulowane mandaty czy roszczenia z tytułu umowy przewozu. Przedawniają się one bowiem już po upływie jednego roku. Te pierwsze często są bagatelizowane i rzucane w niepamięć, co nie powinno się zdarzać.

Uwaga!

Przedawnienie nie jest uznawane z urzędu, a dopiero na wniosek dłużnika. Oznacza to, że wierzyciel lub firma windykacyjna, licząc na “nieświadomość” drugiej strony nadal może domagać się spłaty długu, uzyskując nawet sądowy nakaz zapłaty. Przepisy regulujące te kwestie mają się wkrótce zmienić i sąd będzie sprawdzał zupełność roszczeń czyli analizował czy nie doszło do przedawnienia długu. 

Często wydaje nam się, że podmiot, wobec którego się zadłużyliśmy, nie będzie ubiegał się o zapłatę. Liczymy, że dług może się przedawnić, co niekoniecznie musi się wydarzyć. Oczekując na przekształcenie się tego roszczenia w roszczenie niezupełne obliczamy ile lat musi minąć do przedawnienia długu. Istnieje jednak ryzyko skierowania przez wierzyciela sprawy do sądu, co spowoduje naliczenie dodatkowych opłat. Nie wspominając o tym, że taki proces może trwać nawet kilka lat. Nie warto więc ignorować pozornie zwykłego zobowiązania (np. mandat), ponieważ może to skutkować obciążeniem dodatkowymi obowiązkami i kosztami, których można było uniknąć.

Przykładowe terminy przedawnień

Ile lat musi minąć do przedawnienia długu wg Kodeksu cywilnego? Ustawa podaje 2 podstawowe terminy przedawnienia długów:

  • 10 lat dla wszelkich roszczeń majątkowych lub roszczeń stwierdzonych prawomocnym wyrokiem sądu,

  • 3 lata dla roszczeń z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz oświadczeń okresowych.

Ile lat musi minąć do przedawnienia długu z innych kategorii finansowych? Dla niektórych typów zobowiązań zostały wyznaczone odmienne, skrócone terminy:

Rodzaj zadłużenia

Czas, po jakim ulega przedawnieniu

mandat

1 rok

roszczenia z tytułu umowy przewozu oraz przedwstępnej umowy sprzedaży

1 rok

roszczenia przedsiębiorcy z tytułu nieopłaconej przez klienta faktury

2 lata

roszczenia z tytułu umowy sprzedaży

2 lata

roszczenia dostawcy z tytułu dokonanej dostawy

2 lata

roszczenia z tytułu umowy o dzieło

2 lata od dnia oddania dzieła

usługi telekomunikacyjne

2 lata

debet na koncie

2 lata - dotyczy wszelkich roszczeń wynikających z umowy rachunku bankowego. Termin przedawnienia biegnie od daty, w której należało spłacić debet

wszelkie należności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej

3 lata

należności z tytułu kary umownej przewidzianej w umowie między kontrahentami

3 lata

niezapłacona lub niezwrócona kaucja oraz zaliczka/przedpłata

3 lata

roszczenia z tytułu umowy o pracę

3 lata od dnia, w którym pracodawca powinien wypłacić wynagrodzenie

roszczenia z tytułu umowy ubezpieczeniowej

3 lata

zobowiązania z tytułu umowy kredytu czy pożyczki

3 lata, licząc od dnia, w którym powstał obowiązek spłaty kredyty czy pożyczki

zadłużenie z tytułu czynszu

3 lata

zadłużenie na karcie kredytowej

3 lata

zobowiązania podatkowe

  • 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (zobowiązania powstające na skutek doręczenia decyzji z wysokością podatku przez urząd skarbowy, np. podatek od nieruchomości)

  • 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (zobowiązania powstające z mocy prawa, np. podatki dochodowe, VAT, podatek od czynności cywilnoprawnych)

należności wobec ZUS z tytułu składek

  • 5 lat, powstałe po 2012 roku

  • 10 lat, powstałe przed 2012 rokiem

długi spadkowe

10 lat, jeżeli wierzyciel nie podejmuje żadnych kroków w celu wyegzekwowania zapłaty

inne roszczenia stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub innej instytucji powołanej do rozpoznawania spraw danego rodzaju

10 lat