Poradnik Przedsiębiorcy

Nakaz zapłaty - czy sąd może go wydać na podstawie faktury?

Czy posiadając tylko fakturę można złożyć pozew o zapłatę? 

Oczywistym jest, że w każdym postępowaniu toczącym się przed sądem będziemy musieli wykazać dowody, które potwierdzą słuszność dochodzonego przez nas roszczenia. W praktyce najczęstszym dowodem przestawianym przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą jest faktura VAT. Faktura VAT jest to dokument handlowy, wystawiany przez jednego przedsiębiorcę dla drugiego przedsiębiorcy (np. dostawca towaru wystawia fakturę VAT swojemu odbiorcy, potwierdzając tym samym szczegóły zawartej transakcji). 

Bardzo korzystnym elementem posiadania przez takiego przedsiębiorcę faktury jest jej wpływ na postępowanie sądowe, ponieważ w istotnym stopniu ograniczeniu ulegają koszty sądowe. Rozważmy powyższe stwierdzenie na przykładzie rozpoznawania sprawy w zwykłym postępowaniu sądowym. W tym trybie przedsiębiorca będzie zobowiązany już na samym początku do uiszczenia całej opłaty (tzn. 5% od wartości przedmiotu sporu). W przypadku gdy przedsiębiorca (wierzyciel) dysponuje w swoim zakresie stosownymi fakturami, jego sytuacja klaruje się zupełnie inaczej, gdyż będzie on mógł liczyć na rozpoznanie sprawy przez sąd w postępowaniu nakazowym, co z kolei spowoduje obniżenie kosztów do ¼ opłaty wnoszonej w zwykłym postępowaniu.

Zgodnie z art. 485 kodeksu postępowania cywilnego, przedsiębiorca może wnosić o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, jeżeli jego roszczenie zostanie udokumentowane i potwierdzone rachunkiem, który uprzednio został zaakceptowany przez dłużnika. Niewątpliwie za taki rodzaj dokumentu należy uważać fakturę.

Wniosek o rozpatrzenie sprawy w trybie postępowania nakazowego 

Aby w ogóle doszło do postępowania nakazowego, powód (przedsiębiorca) musi wystąpić do sądu z wnioskiem o rozpatrzenie jego sprawy w trybie postępowania nakazowego. Bardzo ważne jest, żeby z tego wniosku wprost wynikało, że powód chce, aby jego sprawa została rozpatrzona właśnie w tym trybie. Taki wniosek nie musi stanowić odrębnego pisma, a jedynie powinien być wskazany w pozwie. Należy pamiętać, że w przypadku postępowania nakazowego możliwe będzie jedynie dochodzenie roszczeń pieniężnych lub rzeczy zamiennych.

W postępowaniu nakazowym posiedzenie sądu odbywa się bez jawności. Sąd bierze pod uwagę jedynie dowody złożone w postaci dokumentów, więc przedsiębiorca chcący dochodzić swoich należności w tym trybie powinien wraz z pozwem dołączyć wszystkie swoje twierdzenia i dokumenty. Jest to bardzo ważne, gdyż w przypadku gdy przedsiębiorca nie dopełni tego obowiązku, sąd przy wydawaniu nakazu zapłaty nie weźmie pod uwagę dowodów zgłoszonych później.

Jeżeli dokumenty złożone przez przedsiębiorcę (w szczególności faktura) nie budzą żadnych wątpliwości po stronie sądu, wydany zostanie nakaz zapłaty. Taki nakaz zostanie doręczony przez sąd dłużnikowi, wraz z pozwem i wszystkimi załącznikami. Jednocześnie sąd zobowiąże dłużnika w terminie dwutygodniowym do spłaty roszczenia wraz z kosztami. W tym czasie dłużnikowi również przysługuje prawo do wniesienia zarzutów.

Co należy zrobić, aby uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym?

Aby uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie muszą zostać udowodnione dołączonymi do pozwu:

  • Urzędowymi dokumentami,

  • Rachunkiem zaakceptowanym przez dłużnika (faktura VAT),

  • Wezwaniem dłużnika do zapłaty i jego pisemnym oświadczeniem o uznaniu długu,

  • Zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty zwróconym przez bank i niezapłaconym z powodu niewystarczającej kwoty środków na koncie,

  • Wekslem, czekiem, warrantem, rewersem,

  • Umową,

  • Dowodem spełnienia świadczenia o charakterze niepieniężnym oraz dowodem doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku.

Podsumowując, jeżeli dysponujemy zaakceptowanym przez naszego dłużnika rachunkiem, możemy bez problemu wnioskować o rozpoznanie sprawy w trybie postępowania nakazowego. Niewątpliwie w związku z tym należy przyznać, iż faktura pozwala w tym zakresie na szybsze i tańsze dochodzenie przysługujących nam należności.