Poradnik Przedsiębiorcy

Ulga za złe długi - jak prawidłowo wykazać w zeznaniu rocznym?

Ulga za złe długi na gruncie podatku dochodowego jest prawem, a jednocześnie obowiązkiem przedsiębiorców. W związku z tym podatnicy muszą pamiętać, że ulga za złe długi w zeznaniu rocznym powinna zostać wykazana. Dokonuje się tego na specjalnym załączniku. Sprawdźmy, jak ją wykazać!

Ulga za złe długi w zeznaniu rocznym – na czym polega?

Ulga za złe długi występuje zarówno po stronie sprzedaży (po spełnieniu warunków), jak i po stronie zakupu (jest ona obowiązkowa). Ulgę za złe długi na gruncie PIT należy w pierwszej kolejności uwzględnić w zaliczce na podatek dochodowy i następnie w zeznaniu rocznym, jeśli zobowiązanie/należność nie zostaną uregulowane. Jeśli zastosowaliśmy ulgę za złe długi, a dokonaliśmy płatności czy otrzymaliśmy ją, to w tym okresie należy odpowiednio zwiększyć/zmniejszyć podstawę opodatkowania.

Ulga za złe długi po stronie sprzedaży

Skorzystanie z ulgi za złe długi po stronie sprzedaży jest możliwe, natomiast jej zastosowanie – dobrowolne. Aby można było skorzystać z ulgi, konieczne jest spełnienie poniższych warunków:

  • dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie może być w trakcie postępowania upadłościowego, likwidacyjnego, restrukturyzacyjnego;

  • od daty wystawienia faktury (rachunku) zawarcia umowy nie może upłynąć 2 lata;

  • dochody z działalności wierzyciela i dłużnika, którzy są stronami transakcji handlowej, muszą być opodatkowane na terytorium Polski.

W sytuacji gdy spełnione są powyższe warunki, wierzyciel, który nie otrzymał płatności za transakcję sprzedaży, ma prawo do dokonania ulgi za złe długi na gruncie PIT w terminie 90 dnia, licząc od dnia upływu daty płatności wskazanej na fakturze (rachunku) lub umowie.

W ramach Tarczy Antykryzysowej 4.0 w ustawie o PIT został dodany art. 52w, który skraca dotychczasowy termin (po stronie sprzedaży) umożliwiający skorzystanie z ulgi na złe długi, tj. do 30 dni. Więcej w tym temacie w artykule: Ulga na złe długi w PIT po stronie sprzedawcy w czasie pandemii.

Przykład 1.

Pani Małgorzata dokonała sprzedaży 21 kwietnia 2020 roku, termin płatności wypada 28 kwietnia. Sprzedaż nastąpiła na rzecz firmy C. Firma C nie uregulowała zobowiązania i tym samym pani Małgorzata nie otrzymała płatności za fakturę. Pomniejszenia podstawy opodatkowania o fakturę wystawioną na rzecz firmy C może dokonać dopiero w terminie 90 dni od terminu płatności, czyli 27 lipca 2020 roku. 

Ulga za złe długi po stronie zakupu

W przypadku faktur zakupu nie muszą być spełnione konkretne warunki, a zgodnie z art. 26i ustawy o PIT należy dokonać zwiększenia zobowiązania podatkowego o zaliczaną do kosztów podatkowych wartość zobowiązania, które nie zostało uregulowane w terminie 90 dni, licząc od dnia upływu daty płatności wskazanej na fakturze (rachunku) lub umowie. Ulgi tej nie można dokonać dobrowolnie – jest ona obowiązkowa.

Przykład 2. 

Pani Angelika nabyła od firmy A telewizor, na który dostała fakturę VAT. Faktura wystawiona została 28 lutego 2020 roku, termin płatności wypada 1 marca. Pani Angelika nie zapłaciła za fakturę w związku z niewypłacalnością. Fakturę ujęła w kosztach. W związku z tym, że pani Angelika nie dokonała zapłaty za fakturę, będzie zobowiązana zwiększyć podstawę opodatkowania w 90. dniu od terminu płatności, tj. 30 maja 2020 roku.

Na skutek ustawy nowelizującej dłużnicy zostali zwolnieni z obowiązku zwiększenia dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki PIT za okresy rozliczeniowe przypadające w 2020 roku, w których spełnili łącznie następujące warunki:

  1. Podatnik poniósł w danym okresie rozliczeniowym negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu koronawirusa.

  2. Uzyskane przez podatnika w danym okresie rozliczeniowym przychody są niższe o co najmniej 50% w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku podatkowego, a w przypadku podatnika, który rozpoczął prowadzenie działalności w 2019 roku – w stosunku do uzyskanych w tym roku średnich przychodów.

Zobowiązania te podlegają doliczeniu do dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki począwszy od pierwszego okresu rozliczeniowego następnego roku podatkowego, nie wcześniej niż w rozliczeniu zaliczki za 2021 roku, jeżeli do dnia terminu płatności tej zaliczki zobowiązanie nie zostanie uregulowane.

Zwolnienie z obowiązku korygowania kosztów uzyskania przychodów po spełnieniu określonych warunków w trakcie roku podatkowego nie zwalnia dłużnika z obowiązku zwiększenia podstawy opodatkowania lub zmniejszenia straty w momencie złożenia zeznania rocznego za 2020 rok, jeżeli wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta do dnia złożenia zeznania.

Ulga za złe długi a zapłata zobowiązania po roku podatkowym

W przypadku rozliczenia płatności po roku podatkowym w ustawie przewidziano, że wierzyciel powinien odpowiednio zwiększyć zobowiązanie do zapłaty, natomiast dłużnik powinien to zobowiązanie zmniejszyć. Należy to zrobić przy składaniu zeznania podatkowego za rok podatkowy, w którym nastąpiło uregulowanie zobowiązania.

Jak powinna być wykazana ulga za złe długi w zeznaniu rocznym?

Ulga za złe długi w podatku dochodowym powinna zostać ujęta w zeznaniu rocznym w sytuacji, gdy podatnik stosował ją po stronie sprzedaży (dobrowolnie) i po stronie zakupu (obowiązkowo) w danym roku podatkowym. Ulgę za złe długi wykazuje się w załączniku PIT/WZR w przypadku PIT-28 (opodatkowanie ryczałtem) lub załączniku PIT/WZ, który dołącza się do zeznań rocznych – PIT-36 oraz PIT-36L.

Na druku PIT/WZR oraz PIT/WZ w części A i w pozycji 1. uzupełnia się dane podmiotu, którego załącznik dotyczy.

W części B druku określa się dane dotyczące dłużnika i wierzytelności, jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta (dotyczy wierzytelności zmniejszających przychody/dochody – wypełnia podatnik będący wierzycielem). Danymi, które się uzupełnia, są:

  • nazwa dłużnika;

  • numer faktury/rachunku/umowy;

  • identyfikator podatkowy NIP dłużnika;

  • data wystawienia faktury/rachunku lub zawarcia umowy;

  • data upływu terminu zapłaty;

  • wartość wierzytelności.

Ulga za złe długi w zeznaniu rocznym

W części C natomiast określa się dane dotyczące wierzyciela i zobowiązania, jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego zobowiązanie nie zostało uregulowane (dotyczy zobowiązań zwiększających przychody – wypełnia podatnik będący dłużnikiem). Danymi, które się uzupełnia, są:

  • nazwa wierzyciela;

  • numer faktury/rachunku/umowy;

  • identyfikator podatkowy NIP wierzyciela;

  • data wystawienia faktury/rachunku lub zawarcia umowy;

  • data upływu terminu zapłaty;

  • wartość zobowiązania.

Ulga za złe długi w zeznaniu rocznym

W części D uzupełnia się dane dotyczące dłużnika i wierzytelności, jeżeli wierzytelność została uregulowana lub zbyta. Dotyczy to wierzytelności, która zmniejszyła podstawę opodatkowania lub zwiększyła stratę. Danymi, które się uzupełnia, są:

  • nazwa dłużnika;

  • numer faktury/rachunku/umowy;

  • identyfikator podatkowy NIP dłużnika;

  • data wystawienia faktury/rachunku lub zawarcia umowy;

  • data upływu terminu zapłaty;

  • data uregulowania lub zbycia wierzytelności;

  • wartość wierzytelności.

Ulga za złe długi w zeznaniu rocznym

W części E uzupełnia się dane dotyczące wierzyciela i zobowiązania, jeżeli zobowiązanie zostało uregulowane. Dotyczy zobowiązań, które zwiększyły podstawę opodatkowania lub zmniejszyły stratę. Danymi, które się uzupełnia, są:

  • nazwa wierzyciela;

  • numer faktury/rachunku/umowy;

  • identyfikator podatkowy NIP wierzyciela;

  • data wystawienia faktury/rachunku lub zawarcia umowy;

  • data upływu terminu zapłaty;

  • data uregulowania zobowiązania;

  • wartość zobowiązania.

Ulga za złe długi w zeznaniu rocznym

Należy wskazać kolejny numer załącznika w ogólnej liczbie składanych załączników PIT/WZR lub PIT/WZ. Jeżeli w części B, C, D lub E zabraknie miejsca na ujęcie wierzytelności/zobowiązania, konieczne jest wypełnienie kolejnego załącznika.

W przypadku wspólników spółki osobowej podatnik wpisuje wartość wierzytelności/zobowiązania stosowane do swojego udziału.
Sumy kwot z załącznika:

  • PIT/WZR – przepisujemy do części G zeznania rocznego PIT-28;

  • PIT/WZ – przepisujemy do części H zeznania rocznego PIT-36 (w przypadku opodatkowania skalą podatkową) lub do części F zeznania rocznego PIT-36L (w przypadku opodatkowania podatkiem liniowym).

Ulga za złe długi w zeznaniu rocznym - rozwiązanie w systemie wFirma.pl?

W systemie wFirma.pl w pakiecie Księgowość online/Księgowość online+Magazyn możliwe jest wygenerowanie zeznania rocznego, które będzie zawierało wszystkie dane dotyczące działalności gospodarczej wprowadzone w systemie. Dzięki temu będzie można wygenerować zeznanie roczne bez zbędnego uzupełniania, bo zostanie ono uzupełnione automatycznie na podstawie danych systemowych. W celu wygenerowania zeznania rocznego należy przejść do zakładki: START » PODATKI » DEKLARACJE ROCZNE » DODAJ DEKLARACJĘ i następnie wybrać jeden z odpowiednich formularzy:

  • Roczna deklaracja podatku dochodowego na zasadach ogólnych (PIT 36);

  • Roczna deklaracja liniowego podatku dochodowego (PIT 36L);

  • Roczna deklaracja zryczałtowanego podatku dochodowego (PIT 28).

Ulga za złe długi

Załącznik PIT/WZR w przypadku PIT-28 (opodatkowania ryczałtem) lub załącznik PIT/WZ, który dołącza się do zeznań rocznych – PIT-36 oraz PIT-36L – będą możliwe do wybrania w trakcie generowania zeznania rocznego za 2020 rok.