Poradnik Przedsiębiorcy

Usługi turystyczne VAT marża na kasie fiskalnej

Usługi turystycznie najczęściej świadczone są na rzecz osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej, czyli dla osób prywatnych. W związku z czym przedsiębiorca prowadzący biuro podróży, zobowiązany jest do ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej. Jako że usługi turystyczne co do zasady są opodatkowane z zastosowaniem procedury VAT marża, ważne jest, aby posiadana kasa fiskalna, była dostosowana do ewidencjonowania takiej sprzedaży. W poniższym artykule wyjaśniamy, czy kasa fiskalna w przypadku usług turystycznych, jest niezbędna oraz jak powinny być ewidencjonowane usługi turystyczne VAT marża na kasie fiskalnej.

Usługi turystyczne a kasa fiskalna

Aby ustalić, czy sprzedawane usługi turystyczne na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, czy rolników ryczałtowych, muszą być nabijane na kasie fiskalnej, należy sięgnąć do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 grudnia 2017 roku w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Wskazany został tam wykaz usług oraz dostaw, które obowiązkowo muszą być rejestrowane na kasie fiskalnej (art. 4 ww. rozporządzenia), przy czym nie wymieniono bezpośrednio usług turystycznych. W związku z czym świadczenie usług turystycznych, może skorzystać z jednego z dwóch następujących zwolnień:

  1. Ze względu na limit 20 tys. złotych – w przypadku gdy podatnik w poprzednim roku nie przekroczył 20 tys. złotych obrotu sprzedaży na rzecz osób prywatnych lub w przypadku gdy działalność została założona w trakcie roku, podatnik nie przekroczył ww. kwoty w proporcji do okresu wykonywania czynności;

  2. Ze względu na spełnienie warunków wskazanych w poz. 39 załącznika ww. rozporządzenia:

  • jeżeli świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem);
  • z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła i kto był nabywcą (imię i nazwisko oraz adres nabywcy).

Osoba prowadząca biuro podróży, musi wziąć pod uwagę, że nie przekroczenie limitu obrotu 20 tys. złotych w ciągu roku, może być niemożliwe z uwagi na ceny organizowanych wycieczek np. zagranicznych. Ponadto zdarza się, że konsumenci wybierając ofertę wycieczki decydują się na bezpośredni kontakt z biurem podróży, w związku z czym mogą chcieć dokonać płatności bezpośrednio na miejscu (gotówką lub za pomocą karty płatniczej). W rezultacie zakup kasy fiskalnej może być nieunikniony.

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 stycznia 2018 roku (sygn. 0112-KDIL2-2.4012.524.2017.2.MŁ) omawia obowiązek ewidencjonowania za pomocą kasy rejestrującej wpłat dotyczących organizowania wycieczek.

Usługi turystyczne a podstawa opodatkowania

Podstawą opodatkowania VAT przy świadczeniu usług turystycznych co do zasady jest marża (czyli różnica między kwotą do zapłaty przez nabywcę usługi a kosztami, jakie poniósł podatnik dla bezpośredniej korzyści turysty), którą należy jeszcze pomniejszyć o podatek należny. Przy czym należy mieć na uwadze, że powyższe ustalenie podstawy opodatkowania, zgodnie z art. 119 ust.5 ustawy o VAT, nie będzie mieć zastosowania w sytuacji, „gdy przy świadczeniu usługi turystyki, oprócz usług nabywanych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty, podatnik wykonuje we własnym zakresie część świadczeń w ramach tej usługi, zwanych dalej „usługami własnymi”, odrębnie ustala się podstawę opodatkowania dla usług własnych i odrębnie w odniesieniu do usług nabytych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty”.

W związku z powyższym należy wyróżnić, iż podstawę opodatkowania dla:

  • usług turystyki – stanowi marża, czyli różnica między kwotą, którą ma zapłacić konsument, a faktycznymi kosztami (w kwocie netto) poniesionymi przez przedsiębiorcę z tytułu nabycia towarów i usług dla bezpośredniej korzyści turysty (czyli usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, m.in. wyżywienie, ubezpieczenie, transport, zakwaterowanie) pomniejszona o podatek VAT;

  • usług własnych (usługi wykonywane we własnym imieniu i na własny rachunek, w ramach usługi turystyki np. instruktora windsurfingu czy przewodnika) – stanowi wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od usługobiorcy, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze, mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Powyższe potwierdza między innymi Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 4 września 2018 roku (syg. 0111-KDIB3-2.4012.384.2018.1.MD), w której możemy przeczytać:

„A zatem, usługa turystyki, o której mowa w art. 119 ustawy o VAT, to świadczenie złożone, na które składa się szereg usług (obcych i własnych) takich jak np. hotel, wyżywienie, transport, mających na celu zorganizowanie pobytu klientowi poza miejscem jego zamieszkania. Usługi te są tak ściśle powiązane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość (jedną usługę, jeden produkt). Wobec tego aby daną usługę uznać za usługę turystyki, powinna ona być usługą składającą się z więcej niż jednego świadczenia, świadczący usługę musi działać na rzecz nabywcy we własnym imieniu i na własny rachunek, oraz przy świadczeniu usługi musi nabywać towary i usługi od innych podmiotów dla bezpośredniej korzyści turysty. A contrario, w sytuacji gdy świadczący usługę nie działa we własnym imieniu i na własny rachunek, nie nabywa usług dla bezpośredniej korzyści turysty od innych podmiotów, a także usługa ta jest usługą pojedynczą (nie jest złożona z co najmniej dwóch świadczeń), usługa taka nie może być uznana za usługę turystyki, o której mowa w cytowanym wcześniej art. 119 ust. 1 ustawy”.

Zgodnie z ustawą o VAT, usługa hotelowa sama w sobie nie jest usługą turystyczną, może jednak stanowić jej składnik.

Usługi turystyczne VAT marża na kasie fiskalnej

Przy ewidencji usług turystycznych za pomocą kasy fiskalnej, nie bierze się pod uwagę wyłącznie marży ustalonej w sposób wskazany w art. 119 ust. 2 ustawy o VAT, lecz całą kwotę należną z tytułu świadczeń, jaką nabywca zobowiązany jest uregulować.

Kasy rejestrujące mają alfabetycznie oznaczone stawki podatku od A do G i z założenia nie pozwalają na wykazanie sprzedaży opodatkowanej tylko od marży, dla której nie wyodrębnia się kwoty podatku VAT. W celu rozwiązania tej niedogodności, należy kolejną wolną literę (odpowiadającą wartości 0%) przeznaczyć dla usług turystycznych. Ponadto serwisant programując kasę, powinien odnotować ten fakt w jej książce serwisowej.

Czy użycie stawki 0% jest zasadne?

Stawki 0% przypisanej dla sprzedaży opodatkowanej na zasadzie marży, nie można traktować stricte jako stawki podatku, gdyż z założenia pełni ona funkcję tzw. zera technicznego. Dzięki niej za pomocą kasy, ewidencjonowana jest wartość brutto sprzedaży (wraz z opodatkowaną marżą). W efekcie podatnik świadczący usługi turystyczne, wystawia paragon fiskalny na całą kwotę w jednej pozycji i nie wyodrębnia podatku należnego VAT. Przy czym zobowiązany jest on na podstawie prowadzonej osobno ewidencji, do ujęcia sprzedaży w systemie VAT marża w rejestrze VAT sprzedaży, poprzez wykazanie opodatkowania marży.

Z kolei dla ewidencjonowania usług własnych, co do zasady stosuje się stawkę 23% przypisaną do litery A.

Tylko stawka 23% jest sztywno przypisana do litery A. Pozostałe stawki można oznaczyć w dowolnej kolejności.

Reasumując, w sytuacji, gdy podatnik nie korzysta ze zwolnienia z kasy fiskalnej, usługi turystyczne VAT marża na kasie fiskalnej, powinien ewidencjonować już od pierwszej sprzedaży. Dodatkowo podatnik powinien w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić podstawę opodatkowania świadczonych usług – ma to znaczący wpływ na sposób ich dokumentowania. Co z kolei związane jest z ustaleniem rodzaju świadczonych usług (własne czy dla bezpośredniej korzyści turysty). W związku z powyższym ustalenie jak prawidłowo powinny być wykazane usługi turystyczne VAT marża na kasie fiskalnej, przedsiębiorca powinien rozpatrzyć na podstawie świadczonych przez niego usług turystycznych.