Poradnik Przedsiębiorcy

Jak rozliczać usługi turystyczne w VAT marża?

Podatnicy zajmujący się świadczeniem usług turystyki mieli nie lada wyzwanie w dostosowaniu rozliczeń podatkowych do zmian, jakie miały miejsce wraz z początkiem stycznia 2014 r. Za sprawą nowelizacji Ustawy o podatku od towarów i usług zmianie uległ moment powstania obowiązku podatkowego. Obecnie powstaje on na zasadach ogólnych, nie tylko w chwili wykonania usługi, ale również wraz z otrzymaniem zaliczki.

Usługi turystyczne - obowiązek podatkowy

Według nowych przepisów odnośnie podatku VAT ustawodawca nie przewidział szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego. Zatem należy posłużyć się zasadą ogólną, zgodnie z którą obowiązek ten występuje w chwili dostawy towaru lub wykonania usługi. Jeżeli przed wykonaniem usługi turystycznej podatnik uzyska całość lub część zapłaty, to obowiązek podatkowy powstaje również z chwilą jej otrzymania, ale wyłącznie w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Znaczącą zmianą od nowego roku jest obowiązek wykazania podatku należnego w chwili otrzymania zaliczki od kontrahenta na poczet usługi turystycznej. Jeszcze do końca 2013 r. podatnicy mieli obowiązek wykazania podatku dopiero w chwili wykonania usługi, a zaliczki nie rodzily obowiazku podatkowego.

Usługi turystyczne - podstawa opodatkowania

Podatnicy w praktyce mają najwięcej problemów w zrozumieniu zasad ustalania podstawy opodatkowania w kwestii świadczonych usług turystyki. Co do zasady podstawę opodatkowania stanowi marża, czyli różnica między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a faktycznymi kosztami poniesionymi przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług dla bezpośredniej korzyści turysty - pomniejszona o należny podatek VAT.

Ważne!

Przez usługi dla bezpośredniej korzyści turysty rozumie się usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, m.in.: transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie.

Podatnik zwykle z dużym wyprzedzeniem otrzymuje zaliczki od nabywców na poczet przyszłej usługi turystycznej. W takim przypadku także należy wykazać podatek należny, gdzie jako podstawę opodatkowania należy przyjąć kwotę marży. Jej wartość po otrzymaniu zaliczki ustala się na takich samych zasadach jak w przypadku wykonania usługi - czyli jako różnicę otrzymanej zaliczki oraz kwoty wydatkowanej na zakup towarów i usług dla bezpośredniej korzyści turysty, pomniejszoną o należny podatek VAT.

Problem może się jednak pojawić przy ustalaniu kosztów poniesionych dla bezpośredniej korzyści turysty, kiedy zaliczka otrzymana jest ze znacznym wyprzedzeniem, a nie wszystkie wydatki zostały jeszcze poniesione. W takiej sytuacji podatnik zamiast brać pod uwagę faktycznie otrzymaną marżę na zaliczkach, może przyjąć uproszczenie - czyli prognozę marży przewidywanej. Innymi słowy - przedsiębiorca może przyjąć szacunkową wartość marży na podstawie określonej ceny wycieczek, ustalonej w oparciu na przewidywanych kosztach. Jednak ważne jest, aby podatnik posiadał dokumentację, z której jasno będzie wynikać sposób przyjętej kalkulacji kosztów oraz jej uzasadnienie (umowy, pro formy, prognozy).

Bezpośrednia korzyść turysty a usługi własne

W kwestii usług turystycznych należy zwrócić szczególną uwagę na to, że nie składają się one wyłącznie z usług związanymi z bezpośrednią korzyścią turysty, tj. wyżywienia, noclegu, transportu. W ramach świadczonych usług podatnik może również wykonywać pewnego rodzaju usługi własne, np. opieka nad uczestnikami obozów, prowadzenie zajęć dydaktycznych lub rozrywkowych przez  zatrudnione w tym celu osoby.

W takim przypadku należy osobno ustalić podstawę opodatkowania dla usług własnych (na podstawie art. 29a ustawy o VAT) oraz do usług nabytych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. Co istotne, podatnikom nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego od towarów i usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty.

Korekta podatku VAT od marży

Po wykonaniu usługi turystycznej może zajść konieczność korekty podatku VAT należnego wykazanego na podstawie otrzymanych zaliczek. Przyczyną takiego zjawiska jest różnica pomiędzy wcześniej prognozowaną a rzeczywiście uzyskaną kwotą marży na sprzedaży usług turystycznych. W takim przypadku, gdy wartość wszelkich poniesionych kosztów jest już znana, podatnik zobowiązany jest do dokonania odpowiedniej korekty podatku należnego. Korektę należy natomiast uwzględnić w deklaracji za okres, w którym wykonano usługę.

Dodatkowo podatnicy powinni mieć na uwadze kwestię obowiązku sporządzenia korekty deklaracji VAT za okres wykonania usługi, jeżeli w następnych okresach zostały poniesione koszty związane z bezpośrednimi korzyściami turystów.

Podsumowując, podatnicy świadczący usługi turystyczne od nowego roku mają więcej obowiązków związanych z rozliczaniem podatku VAT. Obecnie muszą wykazać podatek należy również za okres otrzymania zaliczek na poczet wykonania usług w przyszłości. Rodzi to jednocześnie problem z określaniem wysokości marży, gdy nie jest dokładnie znana kwota wszystkich poniesionych kosztów związanych z konkretną usługą. Rozwiązaniem jest stworzenie odpowiedniej prognozy, a następnie dokonanie korekty w momencie rozliczenia usługi.