Przedsiębiorcy, realizując usługi, często potrzebują specjalistycznego sprzętu. Nie zawsze dysponują własnym, dlatego decydują się na jego wynajem. Zdarza się, że wynajem sprzętu i maszyn za granicą jest korzystniejszy cenowo niż w Polsce. Wielu podatników nie zdaje sobie jednak sprawy, że taka transakcja może wiązać się z dodatkowymi obowiązkami podatkowymi.
Wynajem sprzętu i maszyn za granicą w świetle prawa podatkowego
W przypadku korzystania z usług najmu czy też leasingu sprzętu od podmiotów zagranicznych przez polskiego przedsiębiorcę zastosowanie znajdują uregulowania dotyczące poboru podatku u źródła.
Jak wynika z treści art. 29 ust. 1 pkt 1 Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT): podatek dochodowy od uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby mające status nierezydentów, o których mowa w art. 3 ust. 2a, przychodów […] za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego, w tym także środka transportu […] pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu.
Powyższy przepis reguluje tzw. podatek u źródła. Zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy o PIT: płatnicy, o których mowa w ust. 1 (czyli osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej) są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29.
Należności wypłacane zagranicznemu kontrahentowi stanowią jego dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – stosownie do art. 3 ust. 2b pkt 7 w zw. z art. 3 ust. 2d ustawy o PIT – jeżeli są spełnione łącznie dwa warunki:
- wypłaty dokonuje polski podatnik mieszkający w Polsce,
- należności dotyczą użytkowania urządzenia przemysłowego (np. sprzętu lub maszyny), a więc mieszczą się w kategorii przychodów, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Pojęcia „urządzenie przemysłowe” lub „urządzanie handlowe” należy rozumieć szeroko – jako mechanizm lub zespół elementów przyrządów wykorzystywanych do wykonywania określonych czynności zarobkowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Są to zatem urządzenia ułatwiające wszelkie prace materialne lub proces sprzedaży towarów i usług. Nie budzi wątpliwości, że działalność budowlana, przemysłowa, handlowa, naukowa, mają charakter komercyjny i są ukierunkowane na osiągnięcie zysku.
W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lutego 2015 roku (sygn. akt: III SA/Wa 1761/14) – dotyczącym interpretacji pojęcia „urządzenie przemysłowe” – wskazano, że termin ten obejmuje również urządzenia wykorzystywane do przygotowania procesu produkcyjnego lub oceny jego opłacalności, nawet jeżeli nie prowadzi to ostatecznie do uruchomienia produkcji. Związek urządzenia z przemysłem nie musi być bezpośredni w tym znaczeniu, że produkt jest przy jego użyciu wytwarzany masowo. Wystarczające jest, aby urządzenie było stosowane na etapie przedprodukcyjnym – np. planowania – jeżeli służy podjęciu ekonomicznie racjonalnej decyzji dotyczącej rozpoczęcia produkcji.
Umowy międzynarodowe a stawka podatku
Na mocy art. 29 ust. 2 ustawy o PIT: przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.
Stosownie do art. 41 ust. 4aa ustawy o PIT: przy weryfikacji warunków zastosowania obniżonej stawki podatku albo zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów prawa podatkowego, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności. Przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez płatnika.
Przykładowo, jeśli wynajem sprzętu lub maszyny następuje od podmiotu mającego siedzibę w Niemczech, zastosowanie znajdzie art. 7 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisanej w Berlinie 14 maja 2003 roku (dalej: umowa).
Zgodnie z tym przepisem: zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą w drugim Umawiającym się Państwie poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi. Z art. 7 umowy wynika jednoznacznie, że zyski przedsiębiorstwa osoby mieszkającej w Niemczech, która nie prowadzi swojego zakładu w Polsce, podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech.
Przykład 1.
Pan Jan, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, wynajął maszynę budowlaną od kontrahenta mającego siedzibę w Niemczech. Wynajmujący przekazał panu Janowi niemiecki certyfikat rezydencji podatkowej.
Czy w takim przypadku pan Jan musi pobrać 20% podatku u źródła?
Nie. Dzięki przedstawieniu certyfikatu rezydencji zastosowanie ma art. 7 polsko-niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Oznacza to, że przychód z tytułu wynajmu maszyny podlega opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech. W konsekwencji pan Jan nie jest zobowiązany do poboru podatku u źródła.
Obowiązki polskiego przedsiębiorcy w związku z poborem podatku u źródła
Jeżeli jednak polski podatnik nie dysponuje certyfikatem rezydencji podatkowej kontrahenta, musi odgrywać rolę płatnika, czyli obliczyć, pobrać i przekazać 20% podatku właściwemu urzędowi skarbowemu.
Wspomniany obowiązek dotyczy również najmu od zagranicznych kontrahentów urządzeń przemysłowych. Zostało to potwierdzone w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 15 listopada 2017 roku (nr 0111-KDIB1-1.4011.173.2017.3.BK).
Polski przedsiębiorca, pobierający od wypłaty dokonywanej na rzecz zagranicznego kontrahenta podatek u źródła, jako płatnik ma obowiązek:
- wpłacić podatek do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zryczałtowany podatek,
- przesłać deklarację PIT-8AR (w przypadku wypłat na rzecz osób fizycznych) do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym,
- przekazać informację właściwemu urzędowi skarbowemu o dochodzie uzyskanym na terytorium Polski przez podmiot zagraniczny – na formularzu IFT-1R lub IFT-2R. Obowiązek ten powstaje niezależnie od pobrania podatku i informacja powinna być także przekazana kontrahentowi zagranicznemu po zakończeniu roku podatkowego. Na jego wniosek formularz może zostać wystawiony wcześniej, ale nie zwalnia to przedsiębiorcy z obowiązku przesłania informacji rocznej.
Na zakończenie warto zwrócić uwagę na regulacje Ustawy z 10 września 1999 roku – Kodeks karny skarbowy (dalej: kks), które określają czyny zabronione w związku z niewypełnieniem obowiązków płatnika w zakresie podatku u źródła.
Mianowicie zgodnie z art. 77 § 1 kks: płatnik lub inkasent, który pobranego podatku nie wpłaca w terminie na rzecz właściwego organu, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 3, albo obu tym karom łącznie.
W myśl art. 78 § 1 kks: płatnik, który nie pobiera podatku albo pobiera go w kwocie niższej od należnej, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.
Natomiast art. 80 § 2 KKS przewiduje karę grzywny do 180 stawek dziennych dla płatnika lub podmiotu wskazanego w art. 41 ustawy o PIT, który niepełniący funkcji płatnika, wbrew obowiązkowi, nie przekaże w terminie wymaganej informacji podatkowej lub formularza IFT-1R/IFT-2R podatnikowi lub właściwemu organowi.
Polecamy:
