Poradnik Przedsiębiorcy

Zasiłek rodzinny - ile wynosi, komu się należy i jak go dostać?

Zasiłek rodzinny na dziecko jest uzależniony od dochodów rodziny. Wynosi od 95 zł do 135 zł miesięcznie na dziecko. Kto może dostać zasiłek rodzinny? Jakie są limity i co, jeśli zostaną przekroczone? Jak udokumentować dochody? Wyjaśniamy!

Ile wynosi zasiłek rodzinny?

Wysokość zasiłku rodzinnego w 2019 r. wynosi miesięcznie:

  • 95,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5. roku życia;

  • 124,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 18. roku życia;

  • 135,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18. roku życia do ukończenia 24. roku życia.

Zasiłek rodzinny, jak wszystkie świadczenia rodzinne, jest wolny od podatku dochodowego

Zasiłek rodzinny na dziecko

Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Przysługuje on rodzicom lub opiekunom dziecka, do czasu ukończenia przez dziecko:

  • 18. roku życia lub

  • nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia, albo

  • 24. roku życia, jeżeli dziecko kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zasiłek rodzinny może też przysługiwać bezpośrednio pełnoletniej osobie uczącej się. Będzie tak w sytuacji, gdy osoba ta nie pozostaje  na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. W takim przypadku zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia.

Na jak długo przyznawany jest zasiłek rodzinny?

Zasiłek rodzinny jest przyznawany od miesiąca, w którym został złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku, do końca tzw. okresu zasiłkowego.

Okres zasiłkowy trwa od od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego.  

Warunki przyznania zasiłku rodzinnego - kryterium dochodowe

Jaki dochód w rodzinie pozwala pobierać zasiłek rodzinny w pełnej wysokości?

  • do 674 zł na członka rodziny miesięcznie;

  • do 764 zł na członka rodziny miesięcznie - w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności

Gdy dochód rodziny przekracza limit

Co jeśli dochód na członka rodziny przekracza limit pozwalający pobierać pełny zasiłek rodzinny? Nadal można liczyć na zasiłek rodzinny. Zastosowanie ma mechanizm “złotówka za złotówkę”. Na czym on polega? w dużym uproszeniu - zasiłek rodzinny będzie pomniejszony o taką kwotę, o jaką przekroczono limit dochodów pozwalających na jego pobieranie w pełnej wysokości.


Dzięki mechanizmowi “złotówka za złotówkę” nie trzeba się więc obawiać, że przekroczenie limitu dochodów np. o 10 zł będzie oznaczać całkowitą utratę zasiłku rodzinnego. Zasiłek zostanie pomniejszony o kwotę 10 zł.

Jak obliczyć wysokość zasiłku w przypadku przekroczenia limitu?

  • najpierw oblicza się przeciętną, miesięczną wysokość zasiłku z dodatkami, o jaki ubiega się rodzina (np. 4 - osobowa rodzina ubiega się łącznie o 244 zł zasiłku rodzinnego na dwójkę dzieci); jak obliczyć tę wartość  - wyjaśniamy w tabeli poniżej;

  • sprawdzamy miesięczny dochód rodziny na osobę, mnożymy go przez liczbę członków rodziny; np. w 4 - osobowej rodzinie miesięczny dochód na członka rodziny wynosi 700 zł; łącznie rodzina dysponuje dochodem miesięcznym w wysokości 2.800 zł (700 zł x 4 osoby = 2.800 zł);

  • sprawdzamy, jakie jest kryterium dochodowe pozwalające na pobieranie pełnego zasiłku; w 2019 r. wynosi ono 674 zł na członka rodziny; zatem przy 4-osobowej rodzinie wynosi ono 2.696 zł (674 zł x 4 osoby = 2.696 zł);

  • sprawdzamy, o ile zostało przekroczone kryterium dochodowe dla całej rodziny; wystarczy od miesięcznego dochodu rodziny odjąć łączne kryterium dochodowe pozwalające na wypłatę pełnego zasiłku; np. łączny miesięczny dochód rodziny to 2.800 zł, limit do pełnego zasiłku dla 4-osobowej rodziny to 2.696 zł, różnica wynosi 104 zł; kryterium dochodowe zostało więc przekroczone o 104 zł.

  • stosując zasadę “złotówka za złotówkę”, odejmujemy od przysługującej kwoty świadczeń, o które ubiega się rodzina, kwotę, o którą przekroczono limit; np. rodzina ubiega się o 244 zł zasiłku rodzinnego miesięcznie na dzieci, przekracza limit o 104 zł, więc zasiłki otrzyma  łącznie 140 zł zasiłku rodzinnego (244 zł - 104 zł = 140 zł).

W przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, po zastosowaniu mechanizmu “złotówka za złotówkę” jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują.

Przeciętna, miesięczna wysokość zasiłku z dodatkami - sposób obliczenia:

Należy dodać do siebie sumę przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym:

1) zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków;
2) dodatków do zasiłku rodzinnego (z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego, z tytułu samotnego wychowywania dziecka, wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka) podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków;
3) dodatków do zasiłku rodzinnego (z tytułu urodzenia dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania) podzielonych przez 12.

Jak dostać zasiłek rodzinny?

Żeby dostać zasiłek rodzinny, trzeba złożyć wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego.

Wniosek o zasiłek rodzinny składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania.

Formularz wniosku można pobrać tutaj; formularze są też dostępne w urzędzie gminy.

Do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć szereg załączników. Warto skonsultować w urzędzie gminy, jakie dokumenty są wymagane w konkretnym przypadku. Mogą to być:

  • zaświadczenie lub oświadczenie o dochodzie rodziny (więcej w tabeli poniżej);

  • w przypadku dziecka powyżej 18 roku życia – oświadczenie lub zaświadczenie ze szkoły lub szkoły wyższej potwierdzające, że dziecko kontynuuje naukę,

  • w przypadku dziecka niepełnosprawnego – orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności,

  • w przypadku osoby uczącej się, której rodzice nie żyją – kopię aktów zgonu rodziców,

  • w przypadku cudzoziemca przebywającego na terytorium Polski – kopię karty pobytu,

  • w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko – kopię odpisu prawomocnego wyroku sądu orzekającego rozwód lub separację albo kopię aktu zgonu małżonka lub rodzica dziecka.

Dokumenty zaświadczające o dochodzie na potrzeby zasiłku rodzinnego:

  1. wydane przez Państwa urząd skarbowy zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych każdego członka rodziny, jeżeli jednak członkowie Państwa rodziny rozliczają się np. na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym, osiągają dochód niepodlegający opodatkowaniu lub też dochód z gospodarstwa rolnego, będą Państwo potrzebować innych dokumentów:

  • jeśli członkowie Państwa rodziny rozliczają się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – przy składaniu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego potrzebne będzie ich oświadczenie o wysokości takiego dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,

  • jeśli członkowie Państwa rodziny uzyskali dochód niepodlegający opodatkowaniu – przy składaniu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego potrzebne będzie ich oświadczenie o wysokości takiego dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,

  • jeśli członkowie Państwa rodziny osiągają dochody z gospodarstwa rolnego – przy składaniu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego potrzebne będzie ich oświadczenie lub zaświadczenie z gminy o wielkości gospodarstwa rolnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,

  • jeśli członkowie Państwa rodziny są zobowiązani do płacenia alimentów na osobę spoza rodziny – potrzebne będą dokumenty potwierdzające obowiązek alimentacyjny i potwierdzenie zapłaconych alimentów,

  • jeśli członkowie Państwa rodziny mają przyznane prawo do alimentów, ale nie otrzymują ich w wysokości zasądzonej lub ustalonej w ugodzie sądowej – potrzebne będą: kopia odpisu wyroku sądu przyznającego alimenty na rzecz osób w Państwa rodzinie lub kopia odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej oraz przelewy pieniężne potwierdzające faktyczną wysokość otrzymanych alimentów. Jeśli natomiast członkowie Państwa rodziny, pomimo przyznanego prawa do alimentów, w ogóle ich nie otrzymują od osób, które są zobowiązane do ich płacenia – potrzebne będzie zaświadczenie komornika o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji tych alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów,

2) zaświadczenie lub pisemne oświadczenie osoby o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne lub oświadczenie, że się ich nie odprowadza.

źródło: empatia.mpips.gov.pl

Kto nie dostanie zasiłku rodzinnego?

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli:

  • dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim;

  • dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej;

  • osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;

  • pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko;

  • członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;

  • osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że:

    • rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,

    • ojciec dziecka jest nieznany,

    • powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,

    • sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka,

    • dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach;

Podsumowanie

Zasiłek rodzinny przysługuje mniej zamożnym rodzinom. Decyduje kryterium dochodowe - wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę. To inaczej niż w przypadku programu Rodzina 500+, gdzie 500 zł od 1 lipca 2019 r. przysługuje na każde dziecko do ukończenia 18 lat, bez względu na wysokość dochodów w rodzinie.