Poradnik Przedsiębiorcy

Abolicja podatkowa w ramach Polskiego Ładu

W ramach Polskiego Ładu Ministerstwo Finansów przygotowało projekt abolicji podatkowej. Dzięki temu podatnik, który osiągnął dochód, ale nie zapłacił od niego podatku, będzie mógł uzyskać podatkowo czyste konto. Sprawdźmy, czym jest abolicja podatkowa i jakie są szczegóły programu!

Czym jest abolicja podatkowa?

Resort finansów stworzył program, w ramach którego od lipca do końca grudnia 2022 roku podatnik będzie mógł zgłosić dochód, który uzyskał w przeszłości, ale go nie opodatkował. Ministerstwo chce, aby zapłacić od niego 8-procentowy podatek od dochodu (tzw. ryczałt przejściowy) lub 2-procentową daninę od wartości majątku za granicą. Będzie to stawka preferencyjna bez naliczenia odsetek za zwłokę. Dodatkowo podatnik uiści opłatę w wysokości 1 procentu od dochodu za wniosek. Jak twierdzi wiceminister finansów, większość państw UE stosuje taki program; w rozwiniętych gospodarkach rekomendują go Bank Światowy i Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Mówi o abolicji: „Jest to czyszczenie zaległości podatkowych i otwieranie drogi do tego, żeby firmy, które działały ryzykownie, dokonały rachunku sumienia i przedstawiły swoje działania administracji skarbowej. A po zapłacie podatku – kontynuowały działalność z czystym kontem”.

Jakie dochody obejmie abolicja podatkowa?

Abolicja podatkowa ma objąć dochody z tytułu posiadania udziałów w spółkach zagranicznych, nieruchomości, instrumentów finansowych bądź sytuacje uzyskania korzyści podatkowej, której nie zadeklarowano w Polsce. Program ma dotyczyć również przypadków, w których podatnik niewłaściwie ocenił swoją rezydencję podatkową, a następnie nie opodatkował dochodu bądź podjął decyzję na majątku, która nie ma ekonomicznie uzasadnionego celu.

Wiceminister finansów Jan Sarnowski zapewnia, że abolicja podatkowa ma nie obejmować kwestii związanych z popełnianiem przestępstw, czyli program nie będzie dotyczyć podatku VAT i procederu prania brudnych pieniędzy, a jedynie podatków PIT i CIT.

Czy abolicja podatkowa jest zgodna z konstytucjonalną zasadą równości?

Możliwość skorzystania z abolicji podatkowej może budzić niepokój i poczucie niesprawiedliwości wśród podmiotów uczciwie płacących podatki. W tym temacie wypowiedział się Adam Mariański, profesor w Katedrze Prawa Podatkowego Uniwersytetu Łódzkiego, przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych, z którym MF konsultowało propozycje nowych przepisów. Jak twierdzi, abolicja podatkowa realizuje zasadę powszechności opodatkowania jako podatek wyjątkowy, wprowadzony w krótkim okresie przejściowym. Nie narusza zasady równości, gdyż z regulacji będzie mógł skorzystać każdy, a ukrywający dochody nie mogli spodziewać się wprowadzenia takiego rozwiązania. „To dobre rozwiązanie pod warunkiem, że jest to jednorazowa szansa. Gdyby za 10 lat pojawiła się podobna ustawa, byłoby to nieetyczne wobec tych, którzy uczciwie wywiązują się z obowiązków podatkowych, a może też sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości”.

Abolicja podatkowa – ryzyko i skutki

Projekt ma być gotowy w wakacje, a regulacje wejdą w życie w styczniu 2022 roku. Dzięki temu firmy zyskają 6 miesięcy na przygotowanie się do zastosowania nowych regulacji. „To Program repatriacji kapitału, nakierowany na sprowadzenie z powrotem do Polski środków, które zostały z niej wyprowadzone, tak żeby mogły tu być zainwestowane”. Dzięki uzyskaniu utraconego kapitału gospodarka ma się wzmocnić, a inwestycje przyspieszyć.

Podatnik przed złożeniem deklaracji do urzędu skarbowego będzie mógł złożyć wniosek o urzędową opinię, która miałaby dotyczyć jego indywidualnej sprawy, programu oraz wysokości ryczałtu. Jest to rozwiązanie dla podmiotów, których nieujawniony dochód jest bardzo wysoki, gdyż wniosek o interpretację będzie podlegał opłacie w wysokości 50 tys. zł. Opinię będzie wydawać specjalnie powołany organ złożony z przedstawicieli MF, świata nauki oraz środowisk doradców podatkowych i sędziów. Sarnowski chce umożliwić anonimowe wnioskowanie o taką interpretację.

Jeszcze nie wiadomo, ile podmiotów będzie chciało skorzystać z programu. Abolicja podatkowa może w przyszłości skutkować intensywnymi kontrolami pod kątem nieujawnionych dochodów czy nierzeczywistej przyszłej rezydencji podatkowej.