Poradnik Przedsiębiorcy

Dochód brutto - czym jest i jak go obliczyć?

Przy podejmowaniu pracy oraz w jej trakcie często operuje się pojęciami wynagrodzenia netto i brutto. Nie każdy wie, czym się one różnią i co dokładnie oznaczają. Sprawdź, co to jest dochód brutto!

Wynagrodzenie brutto

Warto podkreślić, że Kodeks pracy nie zawiera rozróżnienia na wynagrodzenie brutto i netto. W jego artykułach wspominane jest wyłącznie pojęcie wynagrodzenia. Przyjmuje się jednak, że odnosi się ono do wynagrodzenia brutto. Za dochód brutto uznaje się płacę, którą otrzymaliśmy do dyspozycji, jak i wszelkiego rodzaju składki, zaliczki na podatek dochodowy oraz innego rodzaju potrącenia. Dlatego też pracownik nie powinien się sugerować kwotą zawartą w umowie, ponieważ będzie ona wyższa od realnie otrzymanych pieniędzy do jego dyspozycji.

Z czego się składa dochód brutto?

Warto podkreślić, że część składek opłacanych jest z wynagrodzenia pracownika (dochód brutto pomniejsza się o odprowadzone w imieniu pracownika składki), a część opłaca przedsiębiorca. W przypadku umowy o pracę pracodawca odprowadza od wynagrodzenia brutto kwotę na opłacenie:

  • składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe),
  • składki na ubezpieczenie zdrowotne,
  • zaliczki na podatek dochodowy.

Należy pamiętać, że składki te nie są w całości opłacone przez pracownika, a zatem nie są w całości potrącane z jego wynagrodzenia – pewną część płaci pracodawca.

Składka na ubezpieczenie

Stopa procentowa składki

Składka finansowana przez pracownika (%)

Składka finansowana przez pracodawcę (%)

Emerytalne

19,52%

9,76%

9,76%

Rentowe

8%

1,5%

6,50%

Chorobowe

2,45%

2,45%

---

Wypadkowe

1,67%*

---

1,67%

Fundusz Pracy

2,45%

---

2,45%

FGŚP

0,10%

---

0,10%

Ubezpieczenie zdrowotne

9%

9%

---

*procent składki na ubezpieczenie wypadkowe jest uzależniony od zakładu pracy

Warto pamiętać że wysokość składki na to ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% i jest liczone od wynagrodzenia brutto pomniejszonego o sumę składek społecznych (emerytalnej, rentowej i chorobowej). Istotne jest również to, że 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej obniża podatek dochodowy do zapłacenia.

W przypadku umów o pracę to pracodawca także oblicza, pobiera i odprowadza zaliczki na podatek w wysokości: 17% lub 32% miesięcznego dochodu. Przy obliczaniu zaliczki na podatek dochodowy przy umowach o pracę stosuje się koszty uzyskania przychodu, które wynoszą miesięcznie 250,00 zł lub 300,00 zł (w przypadku pracownika dojeżdżającego do pracy z innej miejscowości). W sytuacji gdy pracownik złoży deklarację PIT 2, wówczas przy obliczaniu podatku należy uwzględnić kwotę wolną. Jest to stała kwota wynosząca 43,76 zł (525,12 zł / 12 miesięcy).

Osoby do 26 roku życia są zwolnione z opłacana podatku do wysokości limitu 85 528,00 zł, natomiast nadwyżka przychodów ponad wyznaczony limit będzie podlegać opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Przepisy o uldze w PIT dla pracowników do 26 roku życia weszły w życie od 1 sierpnia 2019 r. 

Pierwszy próg podatkowy – 17% stosowany jest, gdy dochody w danym roku podatkowym nie były wyższe niż 85 528 zł, po przekroczeniu tej kwoty zaczyna obowiązywać drugi próg podatkowy – 32%.

Przykład 1.

Pracownik ma ponad 26 lat podpisał umowę o pracę na kwotę 3000 zł. Zakład pracy znajduje się w tej samej miejscowości, co jego miejsce zamieszkania, czyli koszty uzyskania przychodu wynoszą 250 zł. Jaka będzie realna kwota, którą otrzyma?  

Z wynagrodzenia pracownika potrącona zostanie kwota:

  • 411,30 zł na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i chorobowe) w tym:

    • 292,80 zł składka emerytalna  (9,76%),

    • 45,00 zł składka rentowa (1,5%),

    • 73,50 zł składka chorobowa (2,45%);

  • 232,98  zł na ubezpieczenie zdrowotne 9%;

  • 153,00  zł zaliczka na podatek dochodowy odprowadzana do urzędu skarbowego.

Kwota do dyspozycji pracownika, czyli tzw. wynagrodzenie “na rękę”, wyniesie 2202,72 zł. 

Należy również pamiętać o składkach płaconych przez pracodawcę:

  • 437,90 zł składki na ubezpieczenie społeczne w tym:

    • 292,80 zł składka emerytalna  (9,76%),

    • 195,00 zł składka rentowa (6,5%),

    • 50,10  zł składka wypadkowa (1,67%);

  • 73,50 zł składki na FP (2,45%);

  • 3 zł  składki na  FGŚP (0,10%).

Zgodnie z tym pracodawca do wynagrodzenia brutto pracownika musi doliczyć 614,40,00 zł. Całkowity koszt zatrudnienia pracownika po stronie pracodawcy wynosi 3 614,40 zł.W przypadku umowy o pracę składki potrącane z naszego wynagrodzenia są obowiązkowe i nie ma możliwości zrezygnowania z nich na poczet wyższego wynagrodzenia.

Przykład 2.

Podpisano umowę o pracę na kwotę 3000,00 zł z pracownikiem powyżej 26 roku życia, który chce, aby stosować podwyższone koszty uzyskania przychodu (300zł) oraz złożył PIT 2. Jak obliczyć kwotę netto z takiej wypłaty?  

Wynagrodzenie brutto: 3000,00 zł

Składka emerytalna: 3000,00 zł x 9,76% = 292,80 zł

Składka rentowa: 3000,00 zł x 1,5% = 45,00 zł

Składka chorobowa: 3000,00 zł x 2,45% = 73,50 zł

Suma składek na ubezpieczenia społeczne: 292,80 zł + 45,00 zł + 73,50 zł = 411,30 zł

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 3000,00 zł - 411,30 zł = 2588,70 zł

Składka na ubezpieczenie zdrowotne: 2588,70 zł x 9% = 232,98 zł

Składka na ubezpieczenie zdrowotne podlegająca odliczeniu: 2588,70 zł x 7,75% = 200,62 zł

Koszty uzyskania przychodu: 300 zł

Podstawa obliczenia zaliczki: 3000,00 zł - 411,30 zł - 300,00 zł = 2288,70 zł po zaokrągleniu 2289,00 zł

Kwota zmniejszająca podatek: 43,76 zł

Zaliczka na podatek: 2289,00 zł x 17% - 43,76 = 345,37 zł

Zaliczka do urzędu skarbowego: 345,37 zł - 200,62 zł = 144,75 po zaokrągleniu 145,00 zł

Wynagrodzenie netto na rękę: 3000,00 - 411,30 - 32,98 - 145,00 = 2210,72 zł