Czy wiesz, komu potrzebny jest identyfikator VAT-UE i dlaczego jego uzyskanie jest kluczowe dla firm handlujących z kontrahentami z Unii Europejskiej? Wiele przedsiębiorstw zastanawia się, czy każda transakcja wymaga specjalnej rejestracji. Przed podjęciem pierwszych działań w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy lub nabycia towarów, warto dokładnie poznać obowiązki podatkowe ciążące na sprzedawcy.
Czym jest identyfikator VAT-UE i jak go uzyskać?
VAT-UE to identyfikator podatkowy. Jest on NIP-em, który podatnik już ma. Numer VAT-UE nie stanowi drugiego, innego identyfikatora względem NIP-u.
Jedyną różnicą jest to, że identyfikator VAT-UE składa się z:
- dotychczasowego NIP-u podatnika;
- przedrostka znajdującego się przed NIP-em, który składa się z kodu kraju, np. PL, DE, FR, CZ itd.
Przedrostek identyfikatora VAT-UE stanowi kod kraju nadania VAT-UE. Jeżeli przedsiębiorca wnioskował o VAT-UE w Czechach, to otrzymał przedrostek do dotychczasowego NIP-u – CZ.
Jeżeli przedsiębiorca mający siedzibę działalności w Polsce (polski przedsiębiorca) wnioskował o nadanie VAT-UE w Polsce, to otrzymał przedrostek do dotychczasowego NIP-u – PL.
Identyfikator VAT-UE u polskiego przedsiębiorcy wygląda w następujący sposób – PLZZZ-ZZZ-ZZ-ZZ.
Z czego składa się identyfikator VAT-UE? | |
Przedrostek | Dotychczasowy NIP |
Kod kraju nadania VAT-UE U polskiego przedsiębiorcy – PL | ZZZ-ZZZ-ZZ-ZZ U polskiego przedsiębiorcy aktualny NIP składający się z 10 cyfr |
Czego dotyczy identyfikator VAT-UE?
Jeżeli podatnik wystawia fakturę, na której widnieje jego identyfikator VAT-UE, to znak, że dokonał rejestracji w celu otrzymania tego numeru.
Identyfikator VAT-UE oznacza, że podatnik ma prawo rozliczać podatek VAT od dokonywanych przez siebie transakcji wewnątrzwspólnotowych według zasad obowiązujących podatników mających identyfikator VAT-UE.
Uzyskanie identyfikatora VAT-UE stanowi niezbędny, formalny warunek, aby móc rozliczać podatek VAT według wspomnianych zasad. Brak tego numeru może narazić podatnika na obowiązek doliczenia podatku VAT do transakcji wewnątrzunijnych według krajowej stawki VAT, a w niektórych przypadkach może nawet spowodować nałożenie sankcji karno-skarbowych.
Komu faktycznie potrzebny jest identyfikator VAT-UE?
Należy podkreślić, że o identyfikator VAT-UE może ubiegać się:
- czynny podatnik VAT,
- podatnik zwolniony z VAT.
Powyższe oznacza, że zarówno czynny podatnik VAT, jak i podatnik zwolniony z VAT (podmiotowo, przedmiotowo) może dokonywać transakcji wewnątrzunijnych.
Do transakcji wewnątrzunijnych należą:
- wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów,
- wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów,
- import usług od firm z UE mających siedzibę działalności poza Polską,
- świadczenie usług na rzecz firm z UE mających siedzibę działalności poza Polską.
Na gruncie możliwości dokonywania transakcji wewnątrzunijnych występuje pewien wyjątek.
Powyżej wymienione transakcje może wykonywać (rozliczać VAT według unijnych reguł) czynny podatnik VAT, który wnioskował i otrzymał identyfikator VAT-UE.
Natomiast podatnik zwolniony z VAT po otrzymaniu identyfikatora VAT-UE może dokonywać wszystkich powyższych transakcji wewnątrzunijnych poza wewnątrzwspólnotową dostawą towarów.
Zatem identyfikator VAT-UE będzie potrzebny podatnikowi, który będzie chciał:
- sprzedawać towary lub usługi dla firm mających siedzibę działalności w państwie UE innym niż Polska, oraz
- kupować towary lub usługi od firm mających siedzibę działalności w państwie UE innym niż Polska.
Tylko jak go uzyskać?
Identyfikator VAT-UE – o tym należy pamiętać
Bardzo ważną rzeczą jest to, że zanim podatnik rozpocznie ww. transakcje handlowe z przedsiębiorcami z UE, musi przed pierwszą taką sprzedażą albo zakupem dokonać rejestracji do VAT-UE, czyli złożyć wniosek o nadanie identyfikatora VAT-UE.
Podatnik uzyska identyfikator VAT-UE poprzez złożenie elektronicznego lub drukowanego formularza VAT-R (18) do właściwego dla siebie urzędu skarbowego:
- przedsiębiorca będący osobą fizyczną składa VAT-R do urzędu skarbowego właściwego ze względu na swoje miejsce zamieszkania,
- przedsiębiorca będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (np. spółka cywilna) składa VAT-R do urzędu skarbowego właściwego ze względu na adres siedziby.
Warto zaznaczyć, że w formularzu VAT-R podatnik (poza wypełnieniem podstawowych danych identyfikacyjnych i adresowych) może wybrać transakcje wewnątrzunijne, które będzie realizować, ale zależy to też od statusu VAT tego podatnika:
- czynny podatnik VAT nie ma wyboru – jeżeli chce rozpocząć dokonywanie jakiejkolwiek z ww. transakcji unijnych (WDT, WNT, import usług z UE, świadczenie usług dla UE), to zaznacza kwadrat 68 w tabeli oznaczonej symbolem C3 – INFORMACJE DOTYCZĄCE WYKONYWANIA TRANSAKCJI WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWYCH;
- podatnik zwolniony z VAT, który chce rozpocząć dokonywanie tylko wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, zaznacza kwadrat 69 w tabeli oznaczonej symbolem C3 – INFORMACJE DOTYCZĄCE WYKONYWANIA TRANSAKCJI WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWYCH;
- podatnik zwolniony z VAT, który chce rozpocząć dokonywanie tylko importu usług z UE i/lub świadczenia usług dla UE, zaznacza kwadrat 70 w tabeli oznaczonej symbolem C3 – INFORMACJE DOTYCZĄCE WYKONYWANIA TRANSAKCJI WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWYCH;
- podatnik zwolniony z VAT, który chce rozpocząć dokonywanie wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i importu usług z UE i/lub świadczenia usług dla UE, zaznacza zarówno kwadrat 69, jak i kwadrat 70 w tabeli oznaczonej symbolem C3 – INFORMACJE DOTYCZĄCE WYKONYWANIA TRANSAKCJI WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWYCH.
Uzyskanie identyfikatora VAT-UE a różne deklaracje podatkowe VAT w zależności od statusu VAT podatnika
Czynny podatnik VAT, który złożył formularz VAT-R, zaznaczył w nim (w tabeli C3) kwadrat 68, będzie mógł dokonywać od wskazanej przez siebie daty WDT, WNT, importu usług z UE, świadczenia usług dla UE.
Rozliczenie tych transakcji na gruncie VAT będzie wykazywał w ewidencji i deklaracji JPK_V7X, natomiast:
- wewnątrzwspólnotową dostawę towarów,
- wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów,
- świadczenie usług na rzecz firm z UE mających siedzibę działalności poza Polską
– będzie wykazywał w informacji podsumowującej VAT-UE za każdy miesiąc, w którym dokona ww. transakcji (przynajmniej jednej) w terminie składania ewidencji i deklaracji JPK_V7X (do 25. dnia miesiąca następnego za miesiąc poprzedni).
Import usług z UE nie jest wykazywany w informacji podsumowującej VAT-UE.
Warto podkreślić, że nie składa się tzw. zerowej informacji podsumowującej VAT-UE.
Jak natomiast będzie wyglądało rozliczenie na gruncie VAT transakcji ww. wewnątrzwspólnotowych (poza WDT) u podatnika zwolnionego z VAT? Odpowiedź na to pytanie przedstawiono w poniższej tabeli.
Deklaracje VAT rozliczające podatek VAT od dokonywanych transakcji unijnych przez podatnika zwolnionego z VAT | ||
Co wskazał podatnik w VAT-R | Jakie transakcje unijne rozliczy na gruncie VAT według reguł unijnych | Jakie deklaracje, informacja ma obowiązek składać podatnik |
Tylko kwadrat 69 w tabeli C3 | Tylko WNT | Deklaracja VAT-8 |
Informacja VAT-UE | ||
Tylko kwadrat 70 w tabeli C3 | Import usług z UE i/lub świadczenie usług dla UE | Dokonywanie tylko importu usług – deklaracja VAT-9M |
Dokonywanie tylko świadczenia usług dla UE – informacja VAT-UE | ||
Dokonywanie importu usług z UE oraz świadczenia usług dla UE:
| ||
Kwadrat 69 i 70 w tabeli C3 | WNT Import usług z UE Świadczenie usług dla UE | Deklarację VAT-8 podatnik składa za każdy miesiąc (nawet zerową), w którym dokonał WNT i/lub importu usług z UE. Informację podsumowującą VAT-UE podatnik składa tylko za te miesiące, w których dokonał WNT i/lub świadczenia usług dla UE |
Identyfikator VAT-UE jest potrzebny polskiemu przedsiębiorcy, który chce rozpocząć handel z firmami z UE w postaci takich transakcji jak:
- wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów,
- wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów,
- świadczenie usług na rzecz firm z UE mających siedzibę działalności poza Polską,
- import usług od firm z UE mających siedzibę działalności poza Polską
– przy czym wewnątrzwspólnotową dostawę towarów może realizować tylko czynny podatnik VAT.
