Poradnik Przedsiębiorcy

Faktury VAT - jakie mogą wystąpić w obrocie gospodarczym?

Faktury VAT są dokumentami handlowymi, potwierdzającymi operacje gospodarcze pomiędzy sprzedającym a kupującym. W obrocie gospodarczym - obok standardowych tego typu dokumentów - pojawiają się także inne ich rodzaje: faktura VAT marża, faktura zaliczkowa, rozliczeniowa (końcowa), faktura pro forma, faktura korygująca i faktura wystawiana przez podatnika zwolnionego.

“Zwykłe” faktury sprzedażowe

Podstawowym dokumentem dokonania sprzedaży jest faktura poświadczająca standardową transakcję między sprzedawcą a nabywcą. Co ważne, od 1 stycznia 2014 roku w Ustawie o podatku od towarów i usług znajduje się dokładna definicja faktury.

Art. 2 ustawy o VAT:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: (...)

31) fakturze - rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie (...). 

W świetle powyższej definicji niezwykle ważne jest, by na fakturze znalazły się wszystkie określone w przepisach elementy. Zgodnie z art. 106e ust. 1 ustawy o VAT elementy faktury to:

  • datę wystawienia,
  • kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę,
  • imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,
  • numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku,
  • numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi,
  • datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, jeżeli nastąpiła przed sprzedażą, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury,
  • nazwę (rodzaj) towaru lub usługi,
  • miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług,
  • cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto),
  • kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto,
  • wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto),
  • stawkę podatku,
  • sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku,
  • kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku,
  • kwotę należności ogółem.

Ważne!

Od stycznia 2014 roku zmieniły się terminy wystawiania faktur - obecnie fakturę należy wystawić nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zrealizowano usługę albo dostarczono towar. Co więcej, wraz z nowelizacją ustawy o VAT wprowadzona została zasada, iż fakturę można sporządzić maksymalnie 30 dni przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi oraz otrzymaniem - przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi - całości lub części zapłaty.

Faktury VAT marża

Faktury VAT marża wyglądem nie różnią się bardzo od zwykłych faktur. Są wykorzystywane w obrocie artykułami używanymi, dziełami sztuki, przedmiotami kolekcjonerskimi i antykami oraz w usługach turystycznych. Jak wskazuje ustawa o VAT, marża stanowi różnicę między kwotą należności, jaką musi uiścić nabywca usługi lub produktu, a ceną, jaką zapłacił sprzedawca, zakupując je od innych dostawców.

Jest to uproszczony dokument, bowiem sprzedawca nie ma obowiązku zamieszczać na nim informacji dotyczących:

  • ceny jednostkowej netto,
  • kwot rabatów,
  • wartości sprzedaży netto,
  • sumy wartości sprzedaży netto oraz naliczonego od niej podatku,
  • stawki podatku.

Co ważne, faktury VAT marża nie muszą zawierać wysokości marży. 

Co powinno znaleźć się na takim dokumencie? Zgodnie z przepisami będą to:

  • data wystawienia i kolejny numer,
  • imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,
  • numery NIP sprzedawcy i nabywcy,
  • nazwa towaru lub usługi,
  • data dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi (jeśli różni się od daty wystawienia),
  • jednostka miary i ilość sprzedanych towarów lub rodzaj wykonanych usług,
  • kwota należności ogółem,
  • w wyjątkowych przypadkach określonych przepisami - wyrażenia “metoda kasowa” lub też “samofakturowanie”, w zależności od charakteru transakcji.