Poradnik Przedsiębiorcy

Rezygnacja ze sprzedaży mieszanej – zmiana statusu podatnika

Przedsiębiorca prowadzący sprzedaż mieszaną (opodatkowaną i zwolnioną), który chce zrezygnować z prowadzenia sprzedaży opodatkowanej na rzecz wykonywania tylko czynności zwolnionych, musi dopełnić pewnych formalności, dokonać korekty podatku VAT naliczonego oraz rocznej korekty podatku VAT obowiązkowej przy prowadzeniu sprzedaży mieszanej. Dodatkowo wielu przedsiębiorców ma wątpliwości, na jakim formularzu należałoby dokonać wyrejestrowania z VAT. Jak wygląda rezygnacja ze sprzedaży mieszanej? Odpowiadamy poniżej!

Rezygnacja ze sprzedaży mieszanej – jak zgłosić?

Aby zrezygnować ze sprzedaży mieszanej – działalności opodatkowanej – podatnik w pierwszej kolejności powinien powiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego, składając odpowiedni dokument. Adekwatnym dokumentem do zgłoszenia rezygnacji z prowadzenia sprzedaży opodatkowanej będzie złożenie aktualizacji deklaracji VAT-R. Rezygnację wykazuje się w części C.1. w pozycji 31 podatnik będzie dokonywał (dokonuje) sprzedaży wyłącznie zwolnionej od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1, z wył. pkt 3, i art. 82 ustawy tejże deklaracji. Dodatkowo datę, od której będzie mieć miejsce rezygnacja ze sprzedaży opodatkowanej, należy wykazać w pozycji 8.

Rezygnacja ze sprzedaży mieszanej

Złożenie aktualizacji deklaracji VAT-R będzie dla naczelnika urzędu skarbowego sygnałem do zmiany statusu podatnika w rejestrze czynnych podatników VAT na podatnika zwolnionego z podatku VAT.Art. 96 ust. 10 ustawy o VAT
Podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, u których następnie sprzedaż została zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub którzy następnie zgłosili, że będą wykonywać wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43, pozostają w rejestrze jako podatnicy VAT zwolnieni.

Korekta podatku VAT naliczonego a rezygnacja ze sprzedaży mieszanej (działalności opodatkowanej)

Przedsiębiorcy dokonujący sprzedaży mieszanej zobowiązani są do zakwalifikowania poniesionych wydatków jako związane ze sprzedażą opodatkowaną, zwolnioną lub mieszaną. Zgodnie z tym podatek VAT od zakupów jest odliczany w całości lub według ustalonej proporcji sprzedaży.

W sytuacji gdy następuje rezygnacja z czynności opodatkowanych w ramach sprzedaży mieszanej, będzie mieć miejsce zmiana przeznaczenia poniesionych wydatków, np. środków trwałych, towarów itp. Niezbędne będzie więc dokonanie korekty VAT naliczonego od niektórych zakupów.

Poniżej opisujemy, w jaki sposób powinna być dokonana korekta podatku VAT naliczonego, odnosząc się do konkretnych zakupów w ramach rezygnacji ze sprzedaży mieszanej – czynności opodatkowanych.

Środki trwałe i WNiP powyżej 15 000 złotych

W przypadku gdy następuje zmiana przeznaczenia środków trwałych lub WNiP, których wartość początkowa wynosi powyżej 15 tys. złotych, należy dokonać korekty podatku VAT, który został odliczony przy ich zakupie. Korektę VAT należy wykonać etapami:

  • po 1/5 – w przypadku pozostałych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji,
  • lub 1/10 – w przypadku gdy dotyczy nieruchomości lub praw wieczystego użytkowania gruntu,

podatku naliczonego przy zakupie środka trwałego, w deklaracji VAT składanej za pierwszy okres rozliczeniowy (styczeń lub I kw.) roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty. Korektę w wartości ze znakiem „minus” wykazuje się w części D.3. w pozycji 47. Podatnik dokonuje korekty według ww. proporcji w kolejnych latach, w których należy uwzględnić korektę VAT.

Rezygnacja ze sprzedaży mieszanej

Jako że korekty będą odbywać się etapami (1/5 lub 1/10) zachodzi konieczność złożenia deklaracji VAT za pierwszy okres rozliczeniowy (styczeń lub I kw.) roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, mimo że podatnik uzyskał status zwolnionego podatnika VAT. Wynika to bezpośrednio z art. 99 ust. 7 ustawy o VAT.

Przykład 1.

Przedsiębiorca Stefan w październiku 2017 roku zakupił serwer do swojej działalności gospodarczej w kwocie 10 250 zł netto. Od zakupu odliczył w podatek VAT (2357,50 zł) w proporcji wyznaczonej przez naczelnika urzędu skarbowego – 62%, w związku z tym, że zakup dotyczył sprzedaży mieszanej. W lutym 2018 roku postanowił zrezygnować z dokonywania czynności opodatkowanych na rzecz zwalnianych z VAT. Czy podatnik ma związku z tym obowiązek skorygować podatek naliczony od zakupionego serwera?

Tak, jednakże ze względu na jego niską wartość, odpisu w deklaracji VAT za pierwszy okres rozliczeniowy może dokonać jednorazowo w kwocie 1461,65 zł (2357,50 zł x 62%).

Przykład 2.

Podatnik w styczniu 2019 roku zrezygnował z dokonywania czynności opodatkowanych. W 2016 roku zakupił frezarkę (środek trwały) o wartości początkowej 50 000 zł netto + 11 500 zł VAT. W jakiej wartości podatnik będzie mógł dokonywać korekt podatku VAT naliczonego?

Po zakończeniu 2019 roku podatnik będzie mógł ująć wartość korekty w wysokości 2300 zł (⅕ z 11 500 zł) poprzedzoną znakiem „minus” w pozycji 47 w deklaracji VAT-7 za styczeń 2020 r., 2021 r., 2022 r., 2023 r. oraz 2024 r., mimo że od 2019 roku posiadać on będzie status podatnika zwolnionego z VAT. W przypadku zakupów innych niż środki trwałe i WNiP o wartości powyżej 15 tys. zł korektę należy dokonać jednorazowo, w okresie, w którym doszło do rezygnacji ze sprzedaży mieszanej – dokonywania czynności opodatkowanych.

Środki trwałe i WNiP poniżej 15 000 złotych

Zgodnie z art. 91 ust. 2 zdaniem trzecim oraz ust. 3, gdy wartości niematerialne i prawne lub środki trwałe mają wartość poniżej 15 tys. złotych, korekty podatku VAT (w przypadku gdy nie minął rok, licząc od końca okresu rozliczeniowego, w którym wydano je do użytkowania) dokonuje się jednorazowo po zakończeniu roku podatkowego, w którym zostały one oddane do użytkowania. Korekty dokonuje się na deklaracji VAT-7 w części D.3. w pozycji 47. W sytuacji gdy wspomniany okres roku minął, nie ma obowiązku dokonywania korekty.

Przykład 3.

Przedsiębiorstwo ABC na rynku oferuje zarówno czynności opodatkowane VAT, jak i zwolnione. 20 stycznia 2018 roku na cele firmowe kupiło samochód osobowy. Jego wartość początkowa wyniosła 12 750 zł. W czerwcu 2018 roku, w związku z mniejszym popytem na oferowane przez nich usługi opodatkowane, postanowili przebranżowić się na jeden typ usług – zwolnione z VAT. W związku z tym w czerwcu złożyli VAT-R, deklarując wykonywanie tylko czynności zwolnionych. Czy w przedstawionej sytuacji konieczne będzie skorygowanie naliczonego od zakupu samochodu podatku VAT?

Nie, ponieważ wartość pojazdu nie przekroczyła 15 tys. złotych oraz nie minął rok od dnia przyjęcia go do użytkowania.W sytuacji gdy nastąpiła całkowita zmiana przeznaczenia wyposażenia lub niskocennego środka trwałego (niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych) o wartości poniżej 15 tys. zł., korekty dokonuje się w pozycji 48 deklaracji VAT za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła ww. zmiana.

Towary, materiały i surowce do produkcji

Pozostałe towary, materiały lub surowce po rezygnacji ze sprzedaży mieszanej – czynności opodatkowanych – podlegać będą jednorazowej korekcie podatku VAT naliczonego w deklaracji VAT za okres, w którym nastąpiła zmiana statusu podatnika na zwolnionego. Wynika to bezpośrednio z art. 91 ust. 7d ustawy o VAT. Korektę wykazuje się deklaracji VAT w części D.3. w poz. 48.

Rezygnacja ze sprzedaży mieszanej

Czy rezygnacja ze sprzedaży mieszanej wymaga rocznej korekty VAT?

W sytuacji, gdy niemożliwe jest wskazanie, z którym rodzajem sprzedaży związany jest dany zakup, należy stosować proporcję odliczenia VAT. Sprawia ona wiele wątpliwości wśród przedsiębiorców, którzy postanowili zrezygnować ze sprzedaży mieszanej – zaprzestać dokonywać czynności opodatkowanych.

Po zakończeniu roku należy sporządzić roczną korektę VAT, którą wykazuje się w deklaracji VAT za styczeń/I kwartał. Dzięki niej w rejestrze VAT zostanie ujęty podatek VAT, który rzeczywiście powinien zostać ujęty zgodnie ze stosunkiem sprzedaży opodatkowanej do sprzedaży ogólnej (opodatkowanej i zwolnionej) za dany rok.

Jednak czy podatnik prowadzący sprzedaż mieszaną, który rezygnuje z działalności opodatkowanej, również powinien złożyć korektę roczną? Otóż pomimo tego, że przedsiębiorca został zarejestrowany w rejestrze jako podatnik VAT zwolniony (i co do zasady nie ma obowiązku składania deklaracji VAT czy JPK_VAT), jest na mocy art. 99 ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT zobowiązany do sporządzenia rocznej korekty VAT, którą ujmuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po zakończeniu roku podatkowego.W sytuacji gdy występuje obowiązek złożenia deklaracji VAT, to co do zasady za ten okres należy złożyć również JPK_VAT.

Przykład 4.

Przedsiębiorca Jan zrezygnował 1 stycznia 2018 roku ze sprzedaży mieszanej. Dokonał aktualizacji VAT-R, informując naczelnika urzędu skarbowego o tym, że dokonywać będzie wyłącznie sprzedaż zwolnioną. Czy powinien dokonać korekty rocznej VAT?

Przedsiębiorca Jan mimo zmiany statusu na podatnika zwolnionego z VAT zobowiązany jest do sporządzenia rocznej korekty VAT i wykazania jej w styczniowej deklaracji VAT-7 lub deklaracji VAT-7K za I kwartał w 2018 roku składanej do 26 lutego (bowiem 25 lutego wypada w dzień wolny).

Przykład 5.

Przedsiębiorca Piotr również zrezygnował ze sprzedaży mieszanej. Jednakże na druku VAT-R zadeklarował, że dokonywać będzie tylko czynności zwolnionych z dniem 1 kwietnia 2018 roku. Zastanawia się więc, w jakim terminie powinien złożyć roczną korektę VAT za okres dokonywania sprzedaży mieszanej w 2018 roku?

Roczną korektę VAT powinien wykazać w styczniowej deklaracji VAT-7 lub deklaracji VAT-7K za I kwartał w 2019 roku składanej do 25 lutego.