Poradnik Przedsiębiorcy

Roczna korekta podatku VAT naliczonego - ważne informacje

Podatnik, który prowadzi działalność zarówno opodatkowaną, jak i zwolnioną tzw. mieszaną, zobowiązany jest po zakończeniu roku podatkowego do obliczenia rzeczywistych obrotów za miniony rok. Następnie, na podstawie obliczonej struktury musi mieć miejsce roczna korekta podatku VAT naliczonego za cały 2017 rok (w rozliczeniu za styczeń 2018 bądź pierwszy kwartał - w zależności od tego, jak się rozlicza).

Jest to o tyle ważne, że obliczona proporcja po zakończeniu roku będzie służyła podatnikowi do wstępnego rozliczania podatku naliczonego od zakupów, których będzie dokonywał w kolejnych miesiącach 2018 roku.

Mówi o tym Ustawa o podatku od towarów i usług, a dokładnie art. 90 ust. 3:

art. 90 ust. 3.

Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

W deklaracjach podatkowych przewidziane są osobne rubryki, w których uwzględniana jest roczna korekta podatku VAT naliczonego.

Korekta roczna może być dokonana jednorazowo w kilku przypadkach, mianowicie:

W przypadku, kiedy wartość wyżej wymienionych towarów przekracza 15 tys. złotych, okresy korekty będą wynosić 5 lat (środki trwałe oraz wartości niematerialne podlegające amortyzacji, inne niż nieruchomości i prawa wieczystego użytkowania gruntów).

Z kolei okresy korekty będą wynosić 10 lat, w przypadku nieruchomości nabytych od 1 maja 2004 r., z tym że, jeżeli ww. składniki majątku były nabyte od 1 maja 2004 r., lecz przed 1 czerwca 2005 r. – 10-letni okres korekty ma zastosowanie, gdy wartość początkowa przekraczała 3.500 zł.

Roczna korekta podatku VAT naliczonego - wyliczanie proporcji

Wyliczona proporcja będzie zastosowana we wstępnym odliczeniu podatku naliczonego od zakupów związanych z działalnością mieszaną – czyli odliczeniu w momencie nabycia towaru czy usługi. W chwili nabycia towaru bądź usługi, podatek naliczony rozlicza się na podstawie współczynnika wyliczonego, w oparciu o obroty osiągnięte w ubiegłym roku podatkowym. Podatnik musi jednak pamiętać o tym, aby skorygować rozliczenia po roku podatkowym, w którym odbyły się zakupy. Korekty dokonuje się na podstawie rzeczywistej proporcji sprzedaży uzyskanej w tymże roku.

Podczas obliczania proporcji nie bierze się pod uwagę:

art. 90 ust. 5 i 6 ustawy o VAT:

5. Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika - używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności.

6. Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu z tytułu transakcji dotyczących:

1) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych;

2) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy. 

W przypadku, kiedy proporcja sprzedaży przekroczyła 98%, a kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 500 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%. Jeżeli natomiast kwota ta nie przekroczyła 2%, podatnik może uznać że proporcja jest równa 0%.

Podatnik może stosować proporcję wyliczoną szacunkowo tylko w trzech sytuacjach:

  • kiedy nie prowadził działalności mieszanej,

  • kiedy prowadził działalność mieszaną, jednak obroty wyniosły poniżej 30 tys. złotych,

  • jeśli podatnik uzna, że proporcja ustalona za poprzedni rok podatkowy w roku bieżącym jest dla niego niereprezentatywna.

Chcąc ustalić szacunkowo wyliczoną proporcję, podatnik kieruje pisemną prośbę do naczelnika urzędu skarbowego, we wniosku umieszczając proponowaną przez siebie proporcję. Po rozpatrzeniu prośby, organ podatkowy ustala szacunkową proporcję, spisując ją w protokole.

Obliczanie wskaźnika

Wskaźnik proporcji jest procentową wartością udziału obrotu opodatkowanego w całkowitym obrocie. Wskaźnik powinien być zaokrąglony w górę, do najbliższej liczby całkowitej.

Licznik proporcji

Przy obliczeniach należy wziąć pod uwagę obrót osiągnięty w ubiegłym roku podatkowym z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego. Zalicza się do nich:

  • eksport towarów,

  • wewnątrzwspólnotowa wymiana towarów,

  • otrzymane dotacje, subwencje, dopłaty przedmiotowe (które bezpośrednio wpływają na cenę towarów i usług, w stosunku do których przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego),

  • dostawy towarów,

  • odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski (opodatkowane stawkami 0%, 5%, 8%, 23% - z wyłączeniem dostaw środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji oraz obrotu określonego w art. 90 ust. 6 ustawy.

Ważne!

Dostawa towarów oraz świadczenie usług za granicą nie jest opodatkowane, jednak w tym wypadku podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z ich nabyciem.

Mianownik proporcji a roczna korekta podatku VAT naliczonego

Do obliczeń potrzebny jest obrót uzyskany w ubiegłym roku podatkowym zarówno z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz czynności, którym to prawo nie przysługuje. Będą to:

  • dotacje, subwencje, dopłaty do ceny sprzedawanych towarów i usług, w tym również do ceny towarów i usług zwolnionych z VAT,

  • sprzedaż zwolniona z opodatkowania (nie licząc sprzedaży środków trwałych itp.),

  • cała kwota, która wykazana jest w liczniku, łącznie ze wszystkimi składnikami wymienionymi wcześniej.

Korekta VAT naliczonego od zakupu środków trwałych

Jak już wcześniej wspominaliśmy, rozliczanie podatku naliczonego od zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, podlegających amortyzacji o wartości początkowej przekraczającej 15 tys. zł, wiąże się z pięcioma latami dokonywania korekt, a w przypadku nabywanych nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – dziesięcioma.

Podatnik musi pamiętać, aby dokonywać korekt od roku, w którym dane środki trwałe zostają oddane do użytku. W każdym kolejnym roku korekta obejmuje jedną piątą lub jedną dziesiątą kwoty podatku naliczonego przy nabyciu lub wytworzeniu środka trwałego.

Jeżeli podatnik dokona zakupu środka trwałego lub wartości niematerialnych i prawnych, które podlegają amortyzacji, a ich wartość początkowa przekracza 15 tys. zł, a dodatkowo są one związane z działalnością mieszaną, to dokonuje wstępnego odliczenia podatku naliczonego w oparciu o strukturę sprzedaży z poprzedniego roku. Oczywiście w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym przysługuje mu prawo do odliczenia VAT.

Natomiast po zakończeniu roku, w którym nabyty środek trwały lub wartość niematerialna i prawna podlegająca amortyzacji zostały oddane do użytkowania, podatnik powinien dokonać pierwszej korekty podatku naliczonego. Kolejne korekty są dokonywane co rok, przez pięć lub dziesięć lat.