Składka na Fundusz Pracy pracownika niepełnoetatowego – kiedy płacić?

Składka na Fundusz Pracy pracownika niepełnoetatowego to zagadnienie, które często budzi wątpliwości u pracodawców zatrudniających personel na część etatu. Czy w każdym przypadku należy odprowadzać tę opłatę? Obowiązek ten zależy od kilku kluczowych czynników, takich jak wiek zatrudnionej osoby oraz wysokość osiąganego przez nią wynagrodzenia. Wyjaśniamy, jak prawidłowo ustalić obowiązek składkowy w różnych sytuacjach.

Podleganie obowiązkowi opłacania składek na FP

Zasady podlegania obowiązkowi odprowadzania składek na Fundusz Pracy (FP) uregulowano w przepisach Ustawy z 20 marca 2025 roku o rynku pracy i służbach zatrudnienia (dalej: ustawa).

Jak wynika z art. 259 ust. 1 ustawy, obowiązkowe składki na FP, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (kwota wspomnianego ograniczenia w roku 2026 to 282 600 zł) wynoszących w przeliczeniu na miesiąc co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają:

1. pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za:
• osoby pozostające w stosunku pracy lub stosunku służbowym,
• osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą,
• osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz za osoby z nimi współpracujące, z wyłączeniem osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w art. 50 Ustawy z 4 lutego 2011 roku o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3,
• osoby wykonujące pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
• osoby pobierające stypendia sportowe,
• osoby otrzymujące świadczenie socjalne przysługujące na urlopie energetycznym lub urlopie górniczym,
• żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy niespełniających warunków do nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin oraz przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, za których – po zwolnieniu ze służby lub rozwiązaniu stosunku pracy – odprowadzono składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od uposażenia lub wynagrodzenia wypłaconego w okresie służby lub stosunku pracy na podstawie odrębnych przepisów,
• funkcjonariuszy, którzy w chwili zwolnienia ze służby spełniają jedynie warunki do nabycia prawa do policyjnej renty inwalidzkiej, w przypadku przekazania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
• członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia tej funkcji;
2. rolnicze spółdzielnie produkcyjne, spółdzielnie kółek rolniczych lub spółdzielnie usług rolniczych – za swoich członków;
3. Kancelaria Prezydenta RP – za małżonka Prezydenta RP;
4. inne niż wymienione w powyżej w pkt 1–3 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyjątkiem:
• duchownych,
• osób pobierających na podstawie Ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy,
• osób pobierających na podstawie Ustawy z 4 kwietnia 2014 roku o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłek dla opiekuna,
• osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników,
• żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej,
• osób odbywających zastępcze formy służby wojskowej,
• osób przebywających na urlopach wychowawczych oraz pobierających zasiłek macierzyński,
• osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w art. 50 Ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3,
• osób sprawujących osobistą opiekę nad dzieckiem, o których mowa w art. 6a ust. 1 Ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych,
• osób pobierających zasiłek lub inne świadczenie finansowane z FP,
• osób otrzymujących stypendium doktoranckie,
• pobierających stypendium słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego,
• osób pobierających świadczenie szkoleniowe, o którym mowa w art. 217 ust. 6 ustawy,
• osób niepodejmujących zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na potrzebę udzielenia wsparcia osobie pobierającej świadczenie wspierające, o których mowa w art. 6c ust. 1 Ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych,
• osób zwolnionych z opłacania składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe, za wskazany jeden miesiąc kalendarzowy w danym roku kalendarzowym, o których mowa w art. 17a ust. 1 Ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych.

Jeżeli kwoty wskazane w art. 259 ust. 1 ustawy (stanowiące podstawę do ustalenia składki na FP) pochodzą z różnych źródeł, obowiązek opłacania składek na FP powstaje wtedy, gdy łączna kwota stanowiąca podstawę wymiaru tych składek, ustalona zgodnie z przywołanym przepisem, wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.

Osoba, do której ma zastosowanie powyższa zasada, składa stosowne oświadczenie każdemu pracodawcy lub w terenowej jednostce organizacyjnej ZUS, jeżeli sama opłaca składki na ubezpieczenia społeczne.

Zgodnie z art. 25 Ustawy Budżetowej na rok 2026 z 9 stycznia 2026 roku wysokość obowiązkowej składki na FP wynosi 1,0% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe określonej w art. 259 ust. 1 ustawy.

Obowiązkowe składki na FP opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.

Zwolnienie z obowiązku opłacania składek na FP

Obowiązkowych składek na FP nie opłaca się za osoby, które osiągnęły wiek co najmniej 55 lat w przypadku kobiet i co najmniej 60 lat w przypadku mężczyzn.

Ponadto pracodawcy nie opłacają składek na FP:

• przez 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które ukończyły 50. rok życia i w okresie 30 dni przed dniem zatrudnienia pozostawały w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy (PUP),
• przez 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za skierowanych przez PUP zatrudnionych bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30. roku życia,
• za zatrudnionych pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego w okresie 36 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po powrocie z jednego z wymienionych urlopów.

Należy również dodać, że przedsiębiorcy Polskiego Związku Głuchych i Polskiego Związku Niewidomych oraz Związku Ociemniałych Żołnierzy Rzeczypospolitej Polskiej, Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi Stowarzyszenie oraz zakłady aktywności zawodowej nie opłacają obowiązkowych składek na FP za zatrudnionych pracowników o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Składka na Fundusz Pracy pracownika niepełnoetatowego a obowiązek składkowy

Przepisy ustawy dotyczące ustalania składki na FP nie odnoszą się bezpośrednio do pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy. Mają tutaj zastosowanie ogólne kryteria ustawowe, czyli wiek pracownika, osiągane przychody oraz zwolnienia z obowiązku składkowego.

Przykład 1.

Pracownik w wieku 42 lat jest zatrudniony w zakładzie pracy na pół etatu na ogólnych zasadach. Osoba ta nie uzyskuje przychodów z innych źródeł. Kwota wynagrodzenia przysługującego pracownikowi wynosi 2500 zł brutto. Za pracownika nie należy opłacać składki na FP, gdyż nie osiąga on, w skali miesiąca, kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (4806 zł w roku 2026).

Gdyby ten pracownik otrzymywał wynagrodzenie w kwocie ustawowego minimum płacowego, wówczas powstałby obowiązek opłacania składek na FP.

Jak już wspomnieliśmy, przy ustalaniu obowiązku składkowego mają też znaczenie inne czynniki.

Przykład 2.

Kobieta w wieku 57 lat została zatrudniona na 3/4 etatu na umowę o pracę. Przysługujące jej wynagrodzenie wynosi 5000 zł, a więc jest wyższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2026 roku (4806 zł brutto). Za zatrudnioną osobę pracodawca nie będzie jednak musiał opłacać składki na FP. Za osoby, które osiągnęły wiek co najmniej 55 lat w przypadku kobiet, nie ma obowiązku opłacania składek na FP – niezależnie od osiągniętego dochodu.

Zasada opisana w przykładowej sytuacji ma odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do zatrudnianych pracowników – mężczyzn, którzy osiągnęli co najmniej 60 lat.

W niektórych przypadkach za pracownika niepełnoetatowego należy opłacić składkę na FP, mimo że nie osiąga na etacie minimalnego wynagrodzenia.

Przykład 3.

Pracownik w wieku 44 lat jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na 3/4 etatu, a jego wynagrodzenie ustalono na 3600 zł. Jednocześnie wykonuje on pracę na podstawie umowy zlecenia i osiąga z tego tytułu 2000 zł. W takim przypadku, zgodnie z ustawą, obowiązek opłacania składek na FP powstaje, gdy łączna kwota stanowiąca podstawę wymiaru tych składek wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Dochód pracownika po zsumowaniu przekracza kwotę ustawowego minimum (4806 zł), wobec czego powstaje obowiązek opłacania składek na FP. W związku z powyższym pracownik osiągający dochód w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia z różnych źródeł składa stosowne oświadczenie każdemu pracodawcy – co wynika z art. 259 ust. 3 ustawy.

Podsumowanie

Przepisy dotyczące ustalania składki na FP nie odnoszą się bezpośrednio do pracowników niepełnoetatowych, mają tutaj natomiast zastosowanie takie kryteria, jak wiek pracownika, osiągane przychody oraz zwolnienia z obowiązku składkowego. Jednym z kluczowych czynników wpływających na powstanie wskazanego obowiązku jest kwota przychodu stanowiącego podstawę oskładkowania. Jeżeli pracownik otrzymuje wynagrodzenie odpowiadające minimalnej pensji, składka na Fundusz jest wymagalna, z zastrzeżeniem ustawowych zwolnień.