Poradnik Przedsiębiorcy

Skonto w praktyce gospodarczej – część 1

Polscy przedsiębiorcy coraz śmielej przeprowadzają transakcje z zagranicznymi partnerami pochodzącymi z Unii Europejskiej jak i spoza niej. Kontrahenci zagraniczni prowadzą działalności gospodarcze według właściwego dla danego kraju prawa podatkowego, ale też z uwzględnieniem stylu specyficznej kultury panującej w danym kraju, nastręczającej wiele problemów polskim przedsiębiorcom. Jednym z takich przykładów jest brak wystawienia przez kontrahenta zagranicznego faktury korygującej w sytuacji gdy zostanie zastosowane skonto. Jak powinien się zachować w takim przypadku polski podatnik? Sprawdź!

Polski podatnik dokonujący WNT w świetle zastosowania skonta

Polski czynny podatnik VAT zarejestrowany na potrzeby transakcji unijnych i rozliczający VAT miesięcznie, sprzedaje różnego typu artykuły biurowe pochodzące z kraju i z zagranicy (nie jest to sprzęt biurowy). Wiele z tych zakupów podatnik dokonuje w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów

Niektórzy dostawcy artykułów biurowych umożliwiają skorzystanie z rabatu (skonta) w sytuacji wcześniejszej zapłaty za daną fakturę. Dostawcy ci zawierają stosowaną adnotację na fakturze o wielkości rabatu i terminie zapłaty w celu skorzystania z jego dobrodziejstw.

Faktury wystawiane wówczas przez tych dostawców opiewają na pełną wartość zamówienia. Termin na skorzystanie ze skonta jest stosunkowo krótki bo wynosi z reguły od 3 do maksymalnie 4 dni. Dostawcy z którymi współpracuje podatnik pomimo wielu próśb niestety nie wystawiają faktur korygujących po skorzystaniu ze skonta. Podatnik dla skorzystania ze skonta stara się opłacać te faktury w skróconych terminach, co najczęściej przypada w tej samej dacie (miesiącu) co wystawienie faktury, choć nie zawsze taka specyfika ma miejsce. Czasami faktury wystawione są na koniec miesiąca a zapłata z zastosowaniem skonta ma miejsce w następnym miesiącu jednak do 25 dnia, a więc do dnia złożenia deklaracji VAT za poprzedni miesiąc.
Zatem występuje wiele sytuacji, w których podatnik otrzyma fakturę wystawioną np. 20.10.2018 r., a płatność, w której uwzględnione zostanie skonto dokonuje 02.11.2018 r. W tych wypadkach zastanawia się on jak postąpić właściwie w aspekcie rozliczenia VAT w świetle zrealizowanego rabatu w postaci skonta.

Kwestia obowiązku podatkowego w WNT

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju.

Z kolei przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę lub na ich rzecz.

Obowiązek podatkowy w WNT powstanie z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, jeżeli natomiast faktura nie zostanie wystawiona w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru, wówczas obowiązek podatkowy powstaje w tym dniu.

Z kolei podstawą opodatkowania w przypadku WNT będzie ostateczna kwota należna sprzedawcy, w której uwzględnione zostało skonto. Należy przy tym podkreślić, iż w celu określenia podstawy WNT należy wziąć pod uwagę że przyznanie rabatu może mieć miejsce:

  1. przed ustaleniem ceny i uregulowaniem zapłaty za fakturę albo

  2. po sprzedaży towarów.

Faktura korygująca WNT a skonto

Sprzedawca unijny uwzględniając na pierwotnej fakturze adnotacje o możliwości skorzystania ze skonta w przypadku zrealizowania tego rabatu powinien wystawić fakturę korygującą WNT.

Jednak dodać tu należy, że uregulowania co do obowiązku wystawienia faktur korygujących z tytułu przyznanego skonta przez sprzedawcę unijnego wytyczają przepisy danego państwa członkowskiego.

Natomiast jeżeli tego nie uczyni to i tak polski podatnik nabędzie prawo do zmniejszenia swojego nabycia w ramach WNT z tytułu otrzymanej faktury w związku z realizacją skont, czyli spełnieniem warunków do jego zastosowania, które sprzedawca zawarł na wystawionej fakturze (zapłatą za fakturę w szybszym terminie, przedstawionym na otrzymanej fakturze).

Skorzystanie ze skonta przez polskiego nabywcę

Podatnik otrzymując faktury z datą wystawienia w drugiej połowie miesiąca i korzystając ze skonta, czyli regulując te faktury na początku następnego miesiąca (zgodnie z terminem dla skonta wskazanym na fakturze przez sprzedawcę), będzie miał prawo ująć w rejestrach VAT i deklaracji VAT w miesiącu daty wystawienia tych faktur czyli w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, uwzględniając przy tym spełnienie warunków dla zrealizowania skonta. Dlatego jeżeli podatnik otrzyma fakturę wystawioną 22.10.2018 r. z możliwością zastosowania skonta do 03.11.2018 r. a następnie dokona zapłaty 02.11.2018 r. to już wie, ze zachował warunki do realizacji skonta. Zatem podatnik będzie uprawniony do obniżenia podstawy opodatkowania z tytułu WNT o sumę stanowiącą skonto w rozliczeniu za miesiąc 10/2018 r.

Unijny kontrahent nie wystawia faktury korygującej

W najczęstszych przypadkach sprzedawcy w momencie wystawiania faktury jeszcze nie mają wiedzy co zrobi klient, dlatego też pozostawiają mu pewną dowolność, w tym wypadku w postaci adnotacji o możliwości skorzystania ze skonta, czyli szybszej zapłaty za fakturę, co pozwoli nabywcy skorzystanie z rabatu procentowego lub kwotowego.

Natomiast klient regulując zobowiązanie w szybszym terminie spełnia warunki realizacji skonta, a więc tym samym nabywa prawo do pomniejszenia podstawy opodatkowania z tytułu WNT o kwotę skonta. Dlatego, mimo licznych sytuacji, gdy sprzedawca unijny nie wystawia faktury korygującej, polski podatnik nabywający od niego towar ma prawo ująć w rejestrach VAT i w deklaracjach VAT oraz VAT-UE pomniejszoną podstawę opodatkowania o zrealizowane skonto, w miesiącu wystawienia faktury przez sprzedawcę, a zatem w tym wypadku w miesiącu powstania obowiązku podatkowego WNT. Podatnik ma do tego prawo nawet jeżeli zapłata za fakturę WNT, po obniżce z tytułu skonta nastąpiła w kolejnym miesiącu, ponieważ najistotniejsze jest w tej sytuacji, że nabywca uregulował ją jeszcze przed złożeniem deklaracji VAT za miesiąc w którym została wystawiona faktura.

Dlatego też w powyższym przypadku istotna jest wiedza nabywcy o tym, że skorzystał ze skonta, a zatem uregulował w szybszym terminie zobowiązanie za daną fakturę, czyli wypełnił warunki konieczne do zastosowania skonta dotyczącego danej faktury.

Zapłata z tytułu skonta po dniu złożenia JPK_VAT i deklaracji VAT

Warto również zasygnalizować sytuację, w której podatnik wprawdzie skorzystał ze skonta, ale po dniu 25 następnego miesiąca, a więc po dniu złożenia JPK_VAT oraz deklaracji VAT za okres, w którym została wystawiona faktura WNT. Jeżeli tak się stało, wówczas podatnik dokona obniżenia podstawy opodatkowania w WNT (a co za tym idzie obniżeniu ulegają także podatek należny i naliczony) w rozliczeniu za miesiąc, w którym uregulował zobowiązanie za fakturę zgodnie z warunkami zastosowania skonta, zawartymi na tej fakturze.