Poradnik Przedsiębiorcy

Odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych - jak obliczyć?

Niedotrzymanie terminów opłaty zobowiązań w urzędzie skarbowym może się przytrafić nawet najbardziej rzetelnym przedsiębiorcom. Należy wtedy pamiętać o jak najszybszym ich uregulowaniu, ponieważ odsetki za zwłokę w płatnościach podatku naliczane są za każdy dzień zwłoki.

W momencie kiedy należności wobec urzędu skarbowego zamieniają się na zaległości podatkowe, zaczynają być naliczane odsetki. Zaległość podatkowa jest to niezapłacony w terminie podatek, zaliczka na podatek lub rata podatku. Zaległości podatkowe to również niepoprawne wykazana i zwrócona nadpłata lub zwrot podatku. W takim przypadku jako zaległość uznawana będzie zarówno kwota bazowa, jak i jej oprocentowanie.

Odsetki za zwłokę - naliczanie

Dotrzymywanie terminów płatności jest bardzo istotne, ponieważ już pierwszego dnia zwłoki naliczane są odsetki za zwłokę (odsetki karne). Jeśli jednak dojdzie do takiej sytuacji, obliczenie wysokości odsetek oraz ich wpłata na konto urzędu jest obowiązkiem podatnika. Warto pamiętać, że organ skarbowy nie upomni się o zaległość – co oznacza, że przedsiębiorca przez własne zaniedbanie może zostać obciążony czasami wysoką kwotą odsetek.

Odsetki za zwłokę w płatności podatku zależą od trzech czynników:

  1. wysokości zaległości podatkowych,

  2. liczby dni opóźnienia,

  3. stopy odsetek za zwłokę.

Wszystkie te wartości należy przez siebie przemnożyć i podzielić przez 365 dni w roku. W ten sposób dokładnie obliczane są odsetki za złokę, które należy odpowiednio zaokrąglić. Zaokrąglenia dokonuje się do pełnych złotych - końcówka mniejsza niż 5 gr. powoduje zaokrąglenie w dół, większa niż 5 gr. w górę.

Opisany wzór można zapisać następująco:

(Kz * Ld * S) / 365 = On = Onz

Kz - kwota zaległości,

Ld - liczba dnia opóźnienia

S - stopa odsetek za zwłokę

On - odsetki naliczone

Onz - odsetki naliczone zaokrąglone

Uwaga!

W obliczeniu odsetek karnych pomocny będzie kalkulator odsetek podatkowych.

Po zapłaceniu należności, ale nieuregulowaniu odsetek urząd proporcjonalnie zaliczy wpłaconą kwotę na zaległość oraz odsetki, tak więc zobowiązanie w dalszym ciągu nie będzie uregulowane w całości i nadal będą od niego naliczane odsetki za zwłokę.

Odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych - dwie stawki odsetkowe

Nieterminowe rozliczanie się z fiskusem skutkuje obowiązkiem zapłaty karnych odsetek. Obowiązek wpłaty odsetek występuje w przypadku opóźnienia z zapłatą podatku lub zaliczek na podatek, ale również w przypadku opóźnień w opłacie innych należności związanych z byciem podatnikiem. Przykładem takich należności może być nadpłata, która nienależnie lub w zawyżonej wysokości została wykazana w zeznaniu rocznym czy też bezprawnie uzyskany zwrot podatku.

Zgodnie z art. 56 - 56b Ordynacji podatkowej wyróżniamy dwie stawki podatkowe:

  • podstawową - suma 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami NBP. Obecnie wynosi 8%.
  • obniżoną - 50% stosowaną dla zobowiązań powstałych po 1 stycznia 2017 roku (obniżoną stawkę 75% stosuje się w przypadku zobowiązań powstałych przed 1 stycznia 2017 roku). Obecnie stawka obniżona wynosi 4%.

Ważne!

Obniżoną stawkę odsetek za zwłokę w wysokości 50% stawki odsetek za zwłokę stosuje się w przypadku spełnienia łącznie następujących warunków:

  1. złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia upływu terminu do złożenia deklaracji;
  2. zapłaty zaległości podatkowej w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty.

Co ważne powyższe stosuje się odpowiednio w razie zaliczenia nadpłaty lub zwrotu podatku, a także w razie potrącenia lub przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych w trybie określonym w art. 66 Ordynacji podatkowej, na wniosek złożony w terminie 7 dni od dnia złożenia korekty deklaracji.

Obniżonej stawki odsetek za zwłokę nie stosuje się w przypadku korekty deklaracji:

  1. złożonej po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, a w przypadkach gdy nie stosuje się zawiadomienia - po zakończeniu kontroli podatkowej;
  2. złożonej po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej;
  3. dokonanej w wyniku czynności sprawdzających.
  • podwyższoną - 150%, która obecnie stanowi 12%.

Ważne!

Podwyższoną stawkę odsetek za zwłokę w wysokości 150% stawki odsetek za zwłokę stosuje się do zaległości w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym w przypadku:

1. zaniżenia zobowiązania podatkowego, zawyżenia kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku ujawnionych przez organ podatkowy w toku kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego,

2. korekty deklaracji:

  • złożonej po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, a w przypadkach gdy nie stosuje się zawiadomienia - po zakończeniu kontroli podatkowej,
  • dokonanej w wyniku czynności sprawdzających,
  • złożonej po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej

- jeżeli kwota zaniżenia zobowiązania podatkowego, zawyżenia kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku przekracza 25% kwoty należnej i jest wyższa niż pięciokrotna wysokość minimalnego wynagrodzenia w rozumieniu ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2015 r. poz. 2008 oraz z 2016 r. poz. 1265), obowiązującego w dniu następującym po dniu upływu terminu płatności zobowiązania lub terminu zwrotu;

3. ujawnienia przez organ podatkowy w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego niezłożenia deklaracji, mimo ciążącego obowiązku oraz braku zapłaty podatku.

Umorzenie odsetek od zaległości podatkowych

Odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych lub zaległość podatkowa wraz z odsetkami mogą zostać umorzone przez urząd na wniosek podatnika. Możliwość taka przewidziana jest w art. 67a  § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Umorzenie stosuje się w wyjątkowych sytuacjach, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika. Sytuacja podmiotu ubiegającego się o zwolnienie jest dokładnie analizowana, sprawdzana jest kondycja finansowa, źródła dochodów, stan materialny, perspektywy zarobkowe itp. Podatnik może zostać wezwany do uzupełnienia podania, przedłożenia dodatkowych dokumentów czy złożenia wyjaśnień. W przypadku osób i podmiotów, które prowadzą działalność gospodarczą, pod uwagę bierze się również zasady przyznawania pomocy publicznej.

W przypadku pozytywnej decyzji o umorzeniu odsetek podatnik nie musi wpłacać odsetek za zwłokę, należnych do dnia złożenia wniosku o przyznanie ulgi (łącznie z tym dniem). Pozytywna decyzja nie zatrzyma natomiast naliczania odsetek za zwłokę. Nadal istnieje zaległość podatkowa. Dalsze odsetki za zwłokę są naliczane od dnia następnego po dniu złożenia wniosku o przyznanie ulgi.