Poradnik Przedsiębiorcy

Split payment - od kiedy wejdzie w życie nowy sposób zapłaty?

Prowadząc działalność gospodarczą, przedsiębiorcy zawierają różnego rodzaju transakcje. Część z nich regulowana jest poprzez zapłatę przelewem na konto bankowe. Właśnie z tą metodą płatności związany jest split payment, czyli tzw. mechanizm podzielonej płatności. Wielu podatników zadaje sobie pytanie, czym jest split payment od kiedy obowiązuje? Sprawdźmy!

Co to jest split payment?

Głównym celem wprowadzenia split payment jest zapobieganie oszustwom i nadużyciom podatkowym. Mechanizm podzielonej płatności polega na dokonaniu zapłaty za usługę lub dostawę towaru na dwa osobne rachunki bankowe. Ideą split payment jest zapłata:

  • kwoty netto na zwykły rachunek rozliczeniowy sprzedawcy,

  • kwoty podatku VAT na specjalny rachunek bankowy, tzw. rachunek VAT.

Zgodnie z art. 62a ust. 1 ustawy Prawo bankowe, banki zobowiązane są do otworzenia nowego rachunku bankowego dla celów VAT, który powiązany będzie z dotychczasowym rachunkiem rozliczeniowym. Dodatkowo rachunek VAT może być prowadzony wyłącznie w walucie polskiej.

Uwaga!

Bank nie może obciążyć przedsiębiorcy dodatkowymi prowizjami lub opłatami w związku z otwarciem i prowadzeniem rachunku VAT. Ponadto banki mają obowiązek założenia rachunku VAT dla każdego rachunku rozliczeniowego prowadzonego w walucie krajowej, bez zawierania z przedsiębiorcą dodatkowej umowy.

Dzięki rozwiązaniu, jakim jest split payment, zostanie wykluczona możliwość przywłaszczenia podatku VAT przez nieuczciwych podatników. Fakt, że wartość podatku VAT z każdej transakcji jest “zamrożona” na rachunku VAT utrudnia powstawanie nadużyć już na etapie transakcji.

Kto może stosować mechanizm podzielonej płatności?

Mechanizm podzielonej płatności będzie mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do transakcji zawieranych między przedsiębiorcami, tzw. B2B. Oznacza to, że nabywca który nie prowadzi działalności gospodarczej, nie będzie mógł dokonać zapłaty z wykorzystaniem split payment.

Zastosowanie przez podatników podzielonej płatności ma charakter dobrowolny i zależy wyłącznie od woli nabywcy. Ponadto przepisy nie narzucają na kontrahenta obowiązku zapłaty każdej faktury z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Art. 108a ust. 1 projektu nowelizacji ustawy o VAT:

Podatnicy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności.

Split payment - od kiedy? 

Pierwotnie projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw zakładał, że mechanizm podzielonej płatności wejdzie w życie 1 kwietnia 2018 roku. Ostatecznie Senat przyjął poprawkę, zgodnie z którą split payment ma obowiązywać od 1 lipca 2018 roku. Przesunięcie terminu wdrożenia mechanizmu podzielonej płatności związane jest z nowym obowiązkiem nałożonym na banki w kwestiach założenia dodatkowych rachunków VAT oraz technicznym przygotowaniem systemu bankowości do regulowania transakcji z wykorzystaniem specjalnego mechanizmu.

  

Split payment - od kiedy

Jak dokonać zapłaty z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności?

Zgodnie z art. 108a ust. 3 projektu nowelizacji ustawy o VAT nabywca dokonuje zapłaty z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności przy użyciu specjalnego komunikatu przelewu, który udostępniony jest przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową. W komunikacie tym nabywca wskazuje:

  • kwotę odpowiadającą całości albo części kwoty podatku VAT z faktury, która ma zostać zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności;

  • kwotę odpowiadającą całości albo części wartości brutto faktury;

  • numer faktury, w związku z którą dokonywana jest płatność;

  • numer, za pomocą którego dostawca towaru lub usługodawca jest zidentyfikowany na potrzeby podatku.

Dzięki temu na rachunku VAT zostaną zgromadzone środki, do których przedsiębiorca nie będzie miał “swobodnego” dostępu. Wypłata z rachunku VAT może mieć miejsce wyłącznie w ściśle określonych przypadkach, takich jak:

  • zapłata kwoty podatku VAT, która wynika z faktury zakupu na rachunek VAT sprzedawcy;

  • rozliczenia podatku VAT w sytuacji wystawienia faktury korygującej przez sprzedawcę;

  • zapłata zobowiązania podatkowego wynikającego z deklaracji VAT (w tym również uregulowanie odsetek podatkowych) na rachunek urzędu skarbowego;

  • wpłata podatku z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych;

  • przekazanie kwoty na swój inny rachunek VAT prowadzony w tym samym banku;

  • przekazanie kwoty podatku VAT na rachunek jednostki budżetowej;

  • dokonanie zwrotu nienależnie otrzymanej płatności na rachunek VAT nabywcy, od którego otrzymano tę płatność.

Przykład 1.

Anna Kowalska prowadząca firmę XYZ dokonała zakupu towarów od firmy ABC. Otrzymała fakturę na kwotę 1230 zł brutto (w tym 230 zł VAT). Pani Anna chce dokonać zapłaty z wykorzystaniem split payment. Czy zapłata może zostać dokonana gotówką, czy wyłącznie przelewem bankowym?

Od 1 lipca 2018 roku przedsiębiorcy mają możliwość dokonania zapłaty za transakcje z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności. W takiej sytuacji pani Anna, chcąc dokonać płatności z zastosowaniem split payment, musi wykonać przelew bankowy, gdzie poda wszelkie niezbędne dane do komunikatu przelewu. Z otrzymanej faktury pani Anna może wpłacić na specjalny rachunek VAT firmy ABC całą lub częściową kwotę podatku VAT (maksymalnie 230 zł), a pozostała wartość faktury trafi na zwykły rachunek rozliczeniowy sprzedawcy.

Podsumowując, mechanizm podzielonej płatności jest kolejnym narzędziem wprowadzonym przez ustawodawcę w celu uszczelnienia systemu podatkowego w Polsce. Narzędzie to wiąże się z poważnymi zmianami w kwestii technicznej funkcjonowania systemów bankowych, dlatego moment od kiedy split payment ma wejść w życie, stał pod znakiem zapytania. Obecnie termin ten ustalony jest na 1 lipca 2018. Pierwotnie projekt ustawy zakłada, że mechanizm podzielonej płatności będzie narzędziem dobrowolnym. Jednak nie jest wykluczone, że split payment zostanie wprowadzony jako obligatoryjny sposób zapłaty, np. w obszarach najbardziej narażonych na oszustwa podatkowe.