Poradnik Przedsiębiorcy

Doradztwo medyczne i psychologiczne na gruncie VAT - jak rozliczyć?

Zdarza się, że osoby prowadzące działalności gospodarcze świadczące usługi medyczne bądź usługi psychologa zajmują się również doradztwem w ramach wykonywanego zawodu. W poniższym artykule przeanalizujemy jak powinno zostać opodatkowane doradztwo medyczne i psychologiczne na gruncie VAT. Zapraszamy do lektury!

Usługi medyczne i psychologiczne na gruncie VAT - co mówi ustawa?

Zwolnienie przedmiotowe z VAT przysługuje przedsiębiorcom świadczącym w ramach działalności ściśle określone usługi lub zajmującym się sprzedażą towarów uznanych przez ustawodawcę za podlegające preferencji braku opodatkowania sprzedaży podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT zwolnieniu podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

  1. lekarza i lekarza dentysty,

  2. pielęgniarki i położnej,

  3. medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej,

  4. psychologa.

Pełny katalog czynności podlegających przedmiotowemu zwolnieniu z VAT zawarty jest w art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.Przepisy dopuszczają jeszcze drugi rodzaj zwolnienia z VAT, a mianowicie zwolnienie podmiotowe, które przedsiębiorcy mogą stosować do momentu przekroczenia limitu obrotów obecnie wynoszącego 200 000 zł.

Doradztwo medyczne i psychologiczne na gruncie VAT

Niektóre rodzaje działalności gospodarczych obligują przedsiębiorców do zgłoszenia się do VAT-u niezależnie od osiąganych obrotów. Zgodnie z art. 113 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, wykonywanie w ramach prowadzonej działalności m.in. usług doradczych obliguje przedsiębiorcę do zgłoszenia się do VAT-u. Z uwagi na szeroką definicję usług doradczych rozstrzygnięcie, czy przedsiębiorca ma prawo do zastosowania zwolnienia, czy zobligowany jest do rejestracji do VAT-u, bywa kłopotliwe.

Szczególnie ciekawym przypadkiem jest prowadzenie działalności w zakresie usług medycznych / usług świadczonych przez psychologów, którzy co do zasady podlegają zwolnieniu przedmiotowemu z VAT na podstawie czynności, które świadczą, z drugiej strony zdarza się, że tego typu usługi wiążą się również z doradzaniem.

Jak zatem do obowiązujących przepisów powinni podejść przedsiębiorcy prowadzący doradztwo medyczne i psychologiczne na gruncie VAT? Kiedy opodatkowanie usług medycznych jest konieczne?

Doradztwo medyczne i psychologiczne na gruncie VAT czy przysługuje zwolnienie z VAT?

Przeanalizujmy zatem, czy usługi psychologa-doradcy zawodowego są zwolnione z VAT. W interpretacji indywidualnej ILPP5/443-96/14-4/KG z 11 lipca 2014 roku wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu wnioskodawca będący psychologiem występuje o zajęcie stanowiska w sprawie opodatkowania podatkiem VAT usług przez niego świadczonych, polegających m.in. na poradnictwie edukacyjno-zawodowym. Tego typu usługi są integralną częścią psychologii, związaną z wyborem kierunku kształcenia i zawodu oraz planowaniem kształcenia i kariery zawodowej. Doradztwo edukacyjno-zawodowe może być również elementem wsparcia dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, długotrwale bezrobotnych i chcących się przekwalifikować. Prowadzone przez wnioskodawcę zajęcia z obszaru doradztwa edukacyjno-zawodowego opierają się przede wszystkim na pomocy psychologicznej.

W związku z powyższym opisem zadano pytanie, czy świadczone przez wnioskodawcę usługi psychologa-doradcy zawodowego można uznać za zwolnione od podatku VAT w trybie artykułu 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem wnioskodawcy opodatkowanie usług medycznych świadczonych w zakresie doradztwa byłoby bezzasadne, a usługi te powinny korzystać z przedmiotowego zwolnienia z VAT.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie zgodził się z zaproponowanym stanowiskiem wnioskodawcy, jego zdaniem usługi przedstawione we wniosku nie spełniają warunków do objęcia ich zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy i powinno się opodatkować usługi medyczne niezwiązane bezpośrednio z leczeniem. Decyzja uzasadniona została następująco:

„(…) wyżej powołane przepisy zwalniają od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, nie zwalniają zatem wszystkich świadczeń, które można wykonać w ramach wykonywania zawodów medycznych, ale tylko służące określonemu celowi. Zauważyć zatem należy, że wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem – nie ma prawa do zastosowania zwolnienia od VAT.”

„(…) nawet jeśli przyjąć, że świadczone przez Wnioskodawcę w ramach wykonywania zawodu psychologa usługi w zakresie doradztwa zawodowego są pewną formą usług medycznych to usługi te nie mają żadnego związku z procesem leczenia i co więcej celem ich świadczenia nie jest profilaktyka, ratowanie, przywracanie, poprawa zdrowia. Fakt ten potwierdza sam Wnioskodawca wskazując, że świadczone przez niego usługi indywidualnego i grupowego doradztwa/poradnictwa edukacyjno-zawodowego są usługami o charakterze szkoleniowym/edukacyjnym mającym na celu diagnozę predyspozycji zawodowych, analizę i diagnozę w odniesieniu do rynku pracy, wykształcenie umiejętności sprawnego poruszania się po rynku pracy i edukacji, opracowywanie dokumentów aplikacyjnych i portfolio zawodowego.”

Reasumując, opodatkowanie usług medycznych następuje w sytuacji, kiedy mamy do czynienia ze wszelkimi świadczeniami, nie mającymi bezpośredniego związku z procesem leczenia, a jedynie z usługami o charakterze szkoleniowo-edukacyjnym, w związku z czym doradztwo medyczne i psychologiczne na gruncie VAT nie podlega przedmiotowemu zwolnieniu z podatku VAT.