Fundacja będąca wspólnikiem zagranicznej spółki a podatki CIT

Nowe przepisy nadały fundacji rodzinnej osobowość prawną, otwierając przed nią możliwość zostania wspólnikiem w spółkach. Kluczowe pytanie dla przedsiębiorców i fundatorów dotyczy jednak tego, czy fundacja będąca wspólnikiem zagranicznej spółki może liczyć na korzyści podatkowe. W artykule wyjaśniamy, jakie skutki w podatku dochodowym niesie za sobą taka inwestycja i kiedy możliwe jest zwolnienie z CIT.

Zakres dopuszczalnej działalności fundacji rodzinnej

Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej, fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.

Przechodząc na grunt przepisów podatkowych, wskażmy, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT zwalnia się od podatku fundację rodzinną.

Jak stanowi art. 6 ust. 6 i 7 ww. ustawy, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 25, nie ma zastosowania do:

• podatku, o którym mowa w art. 24b i art. 24q;
• działalności gospodarczej fundacji rodzinnej wykraczającej poza zakres określony w art. 5 Ustawy z dnia 26 stycznia 2023 roku o fundacji rodzinnej.

W świetle powyższego fundacja rodzinna podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, jednak co do zasady korzysta ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT.

Powyższe zwolnienie nie ma jednak charakteru bezwzględnego, ponieważ nie ma zastosowania do działalności gospodarczej fundacji rodzinnej wykraczającej poza zakres określony w art. 5 Ustawy z dnia 26 stycznia 2023 roku o fundacji rodzinnej. Działalność prowadzona przez fundację rodzinną, poza dozwolonym zakresem wskazanym w ww. art. 5 ufr, będzie podlegała opodatkowaniu 25% podatkiem CIT na podstawie przepisu art. 24r ustawy.

Zakres dozwolonej działalności gospodarczej fundacji rodzinnej wyznacza art. 5 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej, zgodnie z którym fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców tylko w zakresie:

1. zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;

2. najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;

3. przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;

4. nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;

5. udzielania pożyczek:

• spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,
• spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,
• beneficjentom;

6. obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;

7. produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile liczba produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu, stanowi co najmniej 50% tego produktu;

8. gospodarki leśnej.

Ponadto fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w zakresie zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia. Przy czym powyższe nie dotyczy praw wynikających z przystąpienia do podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 3, i uczestnictwa w tych podmiotach (art. 5 ust. 3 ustawy o fundacji rodzinnej).

Fundacja będąca wspólnikiem zagranicznej spółki a zwolnienie od CIT

W zakresie analizowanego zagadnienia trzeba również sięgnąć do przepisów regulujących zagraniczne jednostki kontrolowane. Otóż w myśl art. 24a ust. 1 ustawy o CIT podatek od dochodów zagranicznej jednostki kontrolowanej uzyskanych przez podatnika, wynosi 19% podstawy opodatkowania.

Podstawą opodatkowania podatkiem od dochodów zagranicznej jednostki kontrolowanej (CFC), uregulowanym w przepisach art. 24a ustawy, jest dochód tej spółki pomniejszony m.in. o dywidendę wypłaconą przez CFC udziałowcowi (podatnikowi). Taka konstrukcja ma zapobiec podwójnemu opodatkowaniu zysków CFC na poziomie polskiego podatnika, tj. raz jako zysków CFC i po raz drugi jako przychodów z faktycznie otrzymanej dywidendy.

Do zakresu dozwolonej działalności wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o fundacji rodzinnej można zaliczyć nabywanie udziałów w spółkach, które będą spełniały kryteria podmiotowe i przedmiotowe do uznania jej za zagraniczną jednostkę kontrolowaną w rozumieniu art. 24a ustawy o CIT.

Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z 22 maja 2025 roku (nr 0114-KDIP2-2.4010.142.2025.3.ASK), do zakresu dozwolonej działalności wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 3 tej ustawy można zaliczyć przystąpienie fundacji rodzinnej do czeskiej spółki s.r.o. Otrzymanie przez fundację rodzinną dochodu z tytułu dywidendy od spółek, spełniających warunki uznania ich za zagraniczne jednostki kontrolowane w rozumieniu art. 24a ustawy o CIT, w związku z przysługującym fundacji udziałami w ich zysku, powstaje na skutek uczestnictwa fundacji rodzinnej w takich spółkach, a więc mieści się w zakresie dozwolonej działalności gospodarczej określonej w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o fundacji rodzinnej. Działalność inwestycyjna fundacji rodzinnej przedstawiona w zdarzeniu przyszłym mieści się zatem w zakresie określonym w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej.

Jednocześnie ustawodawca na mocy w art. 6 ust. 6 updop wyłączył fundację rodzinną ze zwolnienia podmiotowego – poprzez enumeratywne wymienienie – w zakresie podatku, o którym mowa w art. 24b oraz art. 24q ustawy. Wyłączeniem nie objęto podatku od dochodów zagranicznej jednostki kontrolowanej, określonego w art. 24a ustawy o CIT.

Przykładowo, jeżeli fundacja rodzinna jest udziałowcem czeskiej spółki akcyjnej i otrzymuje dywidendę, to takie świadczenie będzie dla fundacji przychodem zwolnionym od podatku CIT.

Na koniec warto też dodać, że zgodnie z art. 24a ust. 13 ustawy o CIT podatnicy są obowiązani do prowadzenia rejestru zagranicznych jednostek kontrolowanych. Przy czym w przypadku fundacji rodzinnej konsekwencją zwolnienia wynikającego z art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT jest brak obowiązku prowadzenia takiego rejestru, jak również zewidencjonowania zdarzeń zaistniałych w zagranicznej jednostce kontrolowanej w ewidencji odrębnej od ewidencji rachunkowej.

Podsumowując powyższe, możemy postawić następujące tezy:

• fundacja rodzinna może zgodnie z prawem być wspólnikiem zagranicznej spółki,
• przychody fundacji z zagranicznych spółek będą zwolnione od podatku CIT,
• fundacja rodzinna w tym zakresie nie musi prowadzić odrębnej ewidencji na potrzeby prawa podatkowego.