Poradnik Przedsiębiorcy

Jak wygląda kontrola Inspekcji Handlowej w sklepie?

Inspekcja Handlowa jest organem powołanym do kontroli przedsiębiorców wykonujących działalność produkcyjną, handlową lub usługową. Dba ona o interesy konsumentów oraz o interes gospodarczy państwa. Jak wygląda i co obejmuje kontrola Inspekcji Handlowej?

Rozpoczęcie kontroli

Kontrolę wszczyna kontrolujący (inspektor) po okazaniu legitymacji służbowej (ze zdjęciem) i doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Co do zasady powinna być ona poprzedzona zawiadomieniem o jej przeprowadzeniu, jednak w niektórych sytuacjach może być rozpoczęta bez zawiadomienia. Nie jest ono wymagane m.in. w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia bądź gdy przedsiębiorca nie ma adresu. Ponadto, Inspekcja Handlowa może bez zawiadomienia zrobić kontrolę poprzez zakup produktu, aby sprawdzić jego jakość i rzetelność.

Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli powinno zawierać co najmniej:

  • oznaczenie organu kontroli,

  • wskazanie podstawy prawnej kontroli,

  • datę i miejsce wystawienia upoważnienia,

  • imię, nazwisko i stanowisko kontrolującego oraz numer jego legitymacji służbowej,

  • oznaczenie dokumentu potwierdzającego tożsamość,

  • oznaczenie kontrolowanego,

  • określenie przedmiotu i zakresu kontroli,

  • określenie daty rozpoczęcia kontroli i przewidywanej daty jej zakończenia,

  • podpis osoby udzielającej upoważnienia, z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji,

  • pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego.

Kontrola Inspekcji Handlowej

Inspekcja bada, czy przestrzegane są prawa konsumentów, nie występują wobec nich zagrożenia (np. niebezpieczeństwo produktów). Kontrola Inspekcji Handlowej obejmuje  przede wszystkim:

  • legalność działania przedsiębiorstwa – czy firma ma wszystkie wymagane zezwolenia, licencje, pozwolenia, decyzje itd.;

  • sprawdzenie, czy produkty oferowane konsumentom spełniają odpowiednie wymagania (np. oznakowanie CE na produktach elektronicznych);

  • świadczone usługi;

  • podanie cen i opisów produktów w widocznym miejscu;

  • spełnienie obowiązków informacyjnych.

Kontrolę przeprowadza się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej w siedzibie kontrolowanego lub w miejscu wykonywania działalności oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności przez kontrolowanego. Jeśli kontrolowany się zgodzi, to kontrola może być przeprowadzona również w siedzibie Inspekcji.

Uwaga!
Kontrola Inspekcji Handlowej nie obejmuje kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych u producentów oraz kontroli jakości zdrowotnej środków spożywczych.

Podczas kontroli inspektor ma prawo m.in:

  • badać akta, dokumenty, ewidencje i informacje w zakresie objętym kontrolą oraz żądać od kontrolowanego lub jego przedstawiciela sporządzenia niezbędnych kopii oraz urzędowego tłumaczenia na język polski dokumentów sporządzonych w języku obcym;

  • dokonywać oględzin terenów, obiektów, pomieszczeń, środków przewozowych, produktów i innych rzeczy w zakresie objętym kontrolą;

  • żądać od kontrolowanego lub jego przedstawiciela niezwłocznego usunięcia uchybień porządkowych i organizacyjnych;

  • żądać od kontrolowanego oraz jego przedstawiciela udzielenia w wyznaczonym terminie pisemnych i ustnych wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli;

  • przesłuchiwać osoby w charakterze strony, świadka lub biegłego, jeżeli jest to niezbędne dla wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy;

  • zasięgać opinii biegłych, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli;

  • zabezpieczać dowody, produkty, pomieszczenia i środki przewozowe;

  • pobierać nieodpłatnie próbki produktów do badań;

  • sprawdzić rzetelność obsługi poprzez dokonanie zakupu produktu lub usługi;

  • zbierać inne niezbędne materiały w zakresie objętym kontrolą.

Zakończenie kontroli

Kontrola Inspekcji Handlowej kończy się protokołem kontroli, w którym inspektor podaje ustalenia z przeprowadzonych czynności u kontrolowanego przedsiębiorcy. Inspektor powinien zapoznać się z treścią protokołu kontrolowanego. Jedną jego kopię zatrzymuje on, drugą – kontrolowany.

Przedsiębiorca może bezpośrednio lub w ciągu 7 dni wnieść na piśmie swoje uwagi co do ustaleń w protokole. Inspektor jest obowiązany ustosunkować się do nich niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 14 dni od dnia ich otrzymania.

Jeśli w toku kontroli stwierdzono uchybienia – inspektor wydaje zalecenia pokontrolne. Kontrolowany jest obowiązany poinformować inspektora, w wyznaczonym terminie, o sposobie ich wykonania.

Kontrola Inspekcji Handlowej w sklepie internetowym

Kontrola Inspekcji Handlowej dotyczy nie tylko sklepów stacjonarnych, lecz także internetowych.

Proces ten wygląda tak samo, jak w przypadku sklepów stacjonarnych – takie same zasady obowiązują zarówno odnośnie do wszczęcia i zakończenia kontroli, jak i ogólnego jej przedmiotu. Z tym że w sklepie internetowym szczególny nacisk może być kładziony na spełnienie obowiązków informacyjnych e-sklepu, jak np.:

  • informowanie klientów o danych sklepu (nazwa, numer KRS itd.),

  • brak wprowadzania klientów w błąd poprzez podawanie nieprawdziwych informacji, np. w reklamach,

  • informowanie klientów o możliwości odstąpienia od umowy,

  • informowanie konsumentów  o kosztach, sposobach i terminach dostawy,

  • informowanie o sposobie i miejscu składania reklamacji.

Kary za naruszenie przepisów

Za rażące nieprawidłowości wykryte podczas kontroli inspektor może nałożyć kary. Są one nakładane za m.in.:

  • brak widocznej informacji o cenie danego produktu (w tym cenie jednostkowej, np. za litr, za kilogram),

  • brak widocznej informacji o skutkach spożywania alkoholu,

  • sporządzanie dokumentów wyłącznie w języku obcym,

  • wprowadzenie do obrotu wyrobów błędnie oznakowanych,

  • wadliwe lub uszkodzone opakowania,

  • fałszywe oznaczenie certyfikatem danego wyrobu,

  • niewywiązywanie się z obowiązków informacyjnych.

Za utrudnianie kontroli grozi kara pozbawienia wolności do 30 dni lub kara grzywny w wysokości do 5000 złotych.