Poradnik Przedsiębiorcy

Jakie są konsekwencje podatkowe po otrzymaniu dotacji?

Podatek dochodowy

Finansowanie środków trwałych z dotacji

Zgodnie z artykułem 14 ust. 2 pkt 2 uopdf dotacje wydatkowane na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych) bądź na ich wytworzenie we własnym zakresie nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. W związku z tym naliczone odpisy amortyzacyjne od środków trwałych nabytych ze środków otrzymanych z dotacji nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodu. Jedyny wyjątek od tej zasady powstaje, gdy środek trwały sfinansowany jest zarówno środkami z dotacji jak i własnymi. Wówczas proporcjonalnie do wkładu własnego zalicza się część amortyzacji w koszty.

Inne wydatki finansowane dotacją

Również na podstawie artykułu 14 ust. 2 pkt 2 otrzymane środki finansowe z tytułu dotacji jeżeli nie są wykorzystywane w celu nabycia lub wytworzenia środków trwałych, uważa się za przychód z działalności gospodarczej. Przychód ten jednak jest zwolniony z podatku dochodowego.

Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (zwanej dalej uopdf), który to wskazuje przychody zwolnione od podatku dochodowego wymieniane są wśród nich:

  • pkt 121) jednorazowe środki przyznane bezrobotnemu na podjęcie działalności, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
  • pkt 129) dotacje, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, otrzymane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego
  • pkt 136) płatności na realizację projektów w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, otrzymane z Banku Gospodarstwa Krajowego, z wyłączeniem płatności otrzymanych przez wykonawców
  • pkt 137) środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 146)

W związku z powyższym bez względu na to czy dotacja jest wypłacana dwutorowo w ramach:

  • płatności - jakimi określane jest wydatkowanie środków europejskich, oraz
  • dotacji celowej - środki krajowe

czy w ramach jednego źródła, przychód jaki stanowi jest zwolniony od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Co zatem z kosztami?

To, że odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych finansowanych z dotacji nie można traktować jako koszt uzyskania przychodu zostało już ustalone. Natomiast czy można zaliczyć do kosztów wydatki np. na wyposażenie lub zakup towarów finansowane dotacją? Tutaj należy przytoczyć art. 23 uopdf mówiący, iż za koszt uzyskania przychodu nie uznaje się: ” 56) wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46, 47a, 47c, 47d, 116, 122, 129, 136 i 137;”. Zgodnie z przepisami wydatki finansowane dotacją lub płatnościami z funduszy europejskich nie mogą być traktowane jako koszt uzyskania przychodu.

Tutaj jednak pojawia się jeden wyjątek. W art. 23 nie wymieniono pkt 121 z art. 21, który to mówi o środkach stanowiących przychód zwolniony z podatku dochodowego, przyznawanych z Funduszu Pracy na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (upzirp):

“Art. 46. 1. Starosta z Funduszu Pracy może: (...) 2) przyznać bezrobotnemu jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związane z podjęciem tej działalności, w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia (...).”

Wymieniono tu zatem rodzaj poniesionych wydatków, które pomimo, że są finansowane ze środków podlegających zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym, mogą być kwalifikowane jako koszt. Katalog wydatków poniesionych na podjęcie działalności nie jest zamknięty, więc zaliczyć do nich można również zakup wyposażenia oraz towarów, które zgodnie ze stanowiskiem przyjętym wyżej mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, pamiętając o wyłączeniu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Oczywiście należy pamiętać, że podstawą zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesionymi wydatkami a uzyskiwanymi przychodami z prowadzonej działalności gospodarczej, a także należyte udokumentowanie poniesionych wydatków.

Zaliczenie wydatków sfinansowanych dotacją (o której mowa w art. 46 ust. 1 pkt. 2 uopzirp) do KUP staje się kontrowersyjne gdy środki z Urzędu Pracy pochodzą z różnych źródeł i są m.in. współfinansowane środkami unijnymi. Czy wówczas traktować je jako wydatki nie stanowiące kosztu zgodnie z pkt 137 art. 21 czy jednak zgodnie z pkt. 121) zaliczane do KUP. Nawet zdania organów podatkowych są podzielone w tej sprawie.

Przychodami z Funduszu Pracy zgodnie z Art. 106 upzirp są również środki europejskie więc skoro uwzględniono je w art 21 pkt 121 jako osobno wyróżnione środki można uznać, że gdyby wydatki nimi sfinansowane nie stanowiły KUP również byłyby wyróżnione w art. 23 updf. A ponieważ nie są, to można wyciągnąć wnioski, że wydatki sfinansowane z jednorazowych środków otrzymanych z Powiatowego Urzędu Pracy przeznaczone na zakup wyposażenia (majątek nie zaliczany do środków trwałych), towarów lub usług związanych z rozpoczęciem działalności mogą stanowić koszt uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej.

Przykładowa interpretacja zajmująca powyższe stanowisko: Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. ILPB1/415-1303/10-5/AMN

Odliczenie VAT

W odniesieniu do VAT nie ma znaczenia, że zakupy zostały sfinansowane dotacją. W związku z tym, bez względu na to, czy korzystający z dotacji zakupił towary, wyposażenie czy środki trwałe jest możliwe odliczenie VAT na zasadach ogólnych. Należy pamiętać, że w przypadku dotacji z urzędu pracy, że odliczenie podatku VAT często wiąże się z koniecznością jego zwrotu na konto PUP (w zależności od zapisów w umowie). Oczywiście dotyczy to podatników zarejestrowanych jako czynni podatnicy podatku od towarów i usług.