Poradnik Przedsiębiorcy

Dotacja na ryczałcie - jakie są jej konsekwencje podatkowe?

Pomysł na biznes nie wystarczy, aby uruchomić prężnie funkcjonującą firmę. Jedną z podstawowych kwestii, o których należy pamiętać, zakładając własną działalność, są kwestie finansowe, czyli kapitał. Jest on niezwykle istotny zwłaszcza w początkowej fazie, kiedy konieczny jest zakup odpowiedniego sprzętu czy towarów. Osoby bezrobotne mogą ubiegać się w urzędzie pracy o dotację na uruchomienie własnego biznesu. Muszą przy tym pamiętać, że dotacja na ryczałcie obliguje przedsiębiorcę do odpowiedniego rozliczenia na gruncie podatkowym. Czy rozliczenie dotacji jest zależne od metody opodatkowania PIT? Sprawdź, czy dotacja na ryczałcie podlega opodatkowaniu!

Czym jest dotacja ze środków Funduszu Pracy?

Przyszły przedsiębiorca chcąc otworzyć własny biznes, ma możliwość skorzystania ze środków przyznanych z Funduszu Pracy, m.in. dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Dotacja to jednorazowe i bezzwrotnie przekazane środki pieniężne danemu podmiotowi na realizację określonego celu. Aby możliwe było otrzymanie takiego wsparcia ubiegający się o dotację, jest zobowiązany do spełnienia określonych warunków zawartych w umowie, które ustalane są przez urzędy.

Art. 46 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Starosta z Funduszu Pracy może:
2) przyznać bezrobotnemu lub poszukującemu pracy, o którym mowa w art. 49 pkt 7, jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związanych z podjęciem tej działalności, w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia.

Czy dotacja na ryczałcie stanowi przychód z działalności?

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z działalności gospodarczej są dotacje, subwencje, dopłaty (z wyjątkiem kwot otrzymanych od agencji wykonawczych, jeżeli agencje te otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa) i inne nieodpłatne świadczenia, które podatnik otrzymał na pokrycie kosztów lub kwoty, które otrzymał w późniejszym czasie jako zwrot określonych wydatków.Wyjątkiem od powyższej reguły są przychody związane z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych, lub prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.Przedsiębiorca, który otrzymał dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej ze środków pochodzących z Funduszu Pracy, o której mowa w art. 46 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, musi pamiętać, że w myśl przepisów ustawy o podatku dochodowym, stanowi ona przychód z działalności gospodarczej. Przychód ten podlega jednak zwolnieniu z podatku dochodowego.

Art. 21 ust. 1 pkt 121 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wolne od podatku dochodowego są jednorazowe środki przyznane bezrobotnemu na podjęcie działalności, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Reasumując, dotacja na ryczałcie przyznana ze środków Funduszu Pracy nie stanowi przychodu z działalności w części przeznaczonej na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W przypadku środków pochodzących z Funduszu Pracy w części przypadającej na inne niż wyżej wymienione wydatki, co do zasady stanowi przychód, ale zwolniony od podatku dochodowego.

Przykład 1.

Pani Izabela w związku z rozpoczęciem działalności otrzymała dotację z Funduszu Pracy na zakup maszyny do szycia do swojej firmy o wartości 12 000 zł. Czy otrzymana kwota jest przychodem z działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu?

Co do zasady, jeżeli otrzymane środki przeznaczone zostały na zakup środków trwałych, mimo, iż stanowią przychód, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Dotacja na ryczałcie do końca 2018 roku 

Przedsiębiorcy, którzy zdecydowali się na opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, powinni pamiętać o kilku istotnych kwestiach. Mianowicie o jednym z podstawowych aktów prawnych – ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – zgodnie, z którą podstawę opodatkowania w tym przypadku stanowi przychód, a nie dochód.

W treści ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym nie znajduje się definicja przychodu z działalności gospodarczej. W zakresie tym, informacji należy szukać w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednak już w kwestii zwolnień art. 10 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wskazuje, że zwolnienia od podatku dochodowego, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29b, 43, 46, 47a, 71a, 111, 114, 121, 122, 125, 125a, 129, 136 i 137 ustawy o podatku dochodowym, stosuje się odpowiednio do podatników opłacających ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Do końca 2018 roku w wyżej przytoczonej regulacji nie było jednak mowy o art. 21 ust. 1 pkt 121 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zwalnia dotację (jako przychód z działalności) od podatku dochodowego.

Przedsiębiorca opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych do końca 2018 roku otrzymaną dotację opodatkowywał w tej części, w której nie dotyczy ona zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Odpowiednią stawką było 3% (zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym).

Powyższe stanowisko potwierdzały organy podatkowe w wydawanych interpretacjach podatkowych, czego przykładem jest interpretacja wydana 24 kwietnia 2015 roku przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, w której jednoznacznie stwierdza się, że (…) przychód z tytułu dofinansowania przeznaczonego na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków na nabycie lub wytworzenie składników majątkowych niestanowiących środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, podlega opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych wg stawki 3,0% przychodów.

Natomiast kwota dotacji przeznaczona na zakup środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, na podstawie cytowanego powyżej art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowi przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, a zatem nie podlega również opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.(…).

Przykład 2.

Pani Martyna prowadzi działalność gospodarczą i rozlicza się na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. 20 stycznia 2018 roku otrzymała dotację z Funduszu Pracy na zakup środków trwałych. Czy dotacja na ryczałcie stanowi przychód do opodatkowania?

Z uwagi na fakt, że otrzymana dotacja na ryczałcie zostanie przeznaczona na zakup środków trwałych, nie stanowi ona przychodu, który podlega opodatkowaniu.

Przykład 3.

Pani Milena prowadzi firmę XYZ opodatkowaną na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. 17 stycznia 2018 roku otrzymała dotację z Funduszu Pracy. Otrzymane środki będą przeznaczone w całości na zakup towarów handlowych oraz innych wydatków związanych z działalnością gospodarczą. Czy pani Milena jest zobowiązana wykazać przychód z tytułu otrzymanego wsparcia?

Tak, co do zasady, jeżeli otrzymana dotacja na ryczałcie nie jest przeznaczona na zakup środków trwałych, a pani Milena rozlicza się ryczałtem, to konieczne jest wykazanie przychodu oraz opodatkowanie go podatkiem według stawki 3%.

Dotacja na ryczałcie od 2019 roku 

W 2019 roku dokonano zmian w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne i poszerzono art. 10 o kolejne zwolnienia z opodatkowania przychodu min. o zwolnienie z opodatkowania przychodu od jednorazowych środków przyznanych na podjęcie działalności na podstawie ustawy z 20.04.2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DzU z 2018 poz. 1265). Oznacza to, że dotacja przyznana podatnikowi rozliczającemu się w oparciu o ryczałt ewidencjonowany od 2019 roku nie jest opodatkowana niezależnie od tego na co przeznaczył otrzymane środki.

Dotacja na ryczałcie – czy można z niej opłacać składki ZUS?

Zdarza się, że dotacja na ryczałcie służy pokryciu składki ZUS. Co do zasady składki ZUS pod warunkiem, że są opłacone, mogą pomniejszać:

  • podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym do wysokości składek społecznych – jeżeli podatnik osiąga przychody opodatkowane różnymi stawkami ryczałtu, składki pomniejszają przychody proporcjonalnie do każdego rodzaju przychodu,

  • podatek do zapłaty – w wysokości składki zdrowotnej do odliczenia 7,75% (liczonej od podstawy wymiaru 9%).

Jeżeli jednak składki społeczne i zdrowotne zostaną opłacone ze środków otrzymanych ze wsparcia na rozpoczęcie działalności, to nie mogą być brane pod uwagę w wyliczeniu zaliczki na podatek dochodowy, a tym samym pomniejszać podstawy opodatkowania, jak i podatku do zapłaty.

Potwierdzeniem tego stanowiska jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 8 lutego 2018 roku (sygn. akt 0115-KDIT3.4011.433.2017.1.MR), w której czytamy: (...) stwierdzić należy, że opłacone przez Wnioskodawcę – z otrzymanego wsparcia pomostowego – składki na ubezpieczenie zdrowotne nie mogą być odliczone od podatku dochodowego. Wskazać bowiem należy, że z przepisów art. 27b ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednoznacznie wynika, że aby Wnioskodawca mógł odliczyć od podatku składkę na ubezpieczenie zdrowotne, to składka ta musi być opłacona ze środków własnych Wnioskodawcy.

Reasumując, otrzymana dotacja na ryczałcie do końca 2018 roku w zależności od formy opodatkowania podatnika oraz jej przeznaczenia, mogła powodować odmienne konsekwencje podatkowe. W przypadku podatników rozliczających się na zasadach ogólnych czy podatkiem liniowym otrzymana dotacja na rozpoczęcie działalności gospodarczej stanowiła przychód z działalności, który nie podlegał opodatkowaniu. W przypadku podatników, którzy opodatkowali działalność na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, należało rozróżnić, na co środki z dotacji zostały przeznaczone. Jeżeli zakup dotyczył środków trwałych, to nie opodatkowywało się przychodu w ramach działalności, natomiast jeżeli doszło do zakupu towarów handlowych, wówczas taki przychód należało opodatkować. Od 2019 roku ryczałtowcy nie opodatkowują przychodu z dotacji przyznanej z jednorazowych środków Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej niezależnie od tego, na co otrzymane środki zostały przeznaczone.