Poradnik Przedsiębiorcy

Naprawa samochodu dla klienta z UE - rozliczenie VAT

W Polsce wiele usług nadal jest zdecydowanie tańszych niż w krajach zachodniej Europy. Podatnikom z innych krajów opłaca się zlecać usługi u naszych przedsiębiorców. Jedną z usług zdecydowanie tańszych jest naprawa samochodów. Ponadto polscy mechanicy mają bardzo dobrą opinię w Europie. W artykule znajdziesz odpowiedź, jak powinna zostać rozliczona naprawa samochodu dla klienta z UE!

Co podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, dalej jako ustawa VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

  1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

  2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

  3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Powstanie obowiązku podatkowego

Ustalenie miejsca powstania obowiązku podatkowego ma decydujące znaczenie dla prawidłowego rozliczenia usług, ponieważ dzięki temu możemy określić, czy dana usługa podlega opodatkowaniu w naszym kraju. W ustawie VAT powyższe kwestie regulują przepisy art. 28a–28o. Stosownie do art. 28b ust. 1 ustawy o VAT miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2–4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n. Powyższy art. 28b ustawy o VAT zawiera zasadę ogólną, od której w ustawie istnieją liczne wyjątki. Natomiast miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej (art. 28c ustawy o VAT). Tym samym inaczej określamy miejsce świadczenia usługi dla podatnika i dla podmiotów niebędących podatnikami.

Przykład 1.

Podatnik podatku od towarów i usług wykonał usługę naprawy samochodu ciężarowego dla podatnika od wartości dodanej z Niemiec. Ma on siedzibę na terenie Niemiec. Przedsiębiorca zastanawia się, gdzie powyższa usługa będzie opodatkowana.

W takiej sytuacji zgodnie z art. 28b ustawy o VAT miejscem opodatkowania usługi będzie terytorium Niemiec, czyli miejsce siedziby kontrahenta.

Powyższe potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 13 października 2017 r., nr 0112-KIDL1-3.4012.338.2017.2.PR, w której czytamy:

Zgodnie z zasadą ogólną zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy – miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Od powołanej w art. 28b ust. 1 ustawy zasady ogólnej, ustawodawca przewidział szereg zastrzeżeń, wskazując szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług. Jednakże w przedmiotowej sprawie nie mają one zastosowania.

Wobec powyższego, usługa montażu/wymiany opon oraz usługa montażu/wymiany felg świadczone przez Wnioskodawcę nie podlegają opodatkowaniu w Polsce podatkiem od towarów i usług z uwagi na to, że Zleceniodawca jest podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy, a miejscem świadczenia tych usług – na podstawie art. 28b ustawy – jest terytorium kraju, w którym usługobiorca (Zleceniodawca) ma siedzibę działalności gospodarczej, tj. terytorium Niemiec.

Podsumowując, wykonywane czynności montażu/wymiany opon oraz montażu/wymiany felg Wnioskodawca powinien zakwalifikować jako świadczenie usług niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski, ponieważ miejscem ich świadczenia (opodatkowania) jest terytorium Niemiec)”.

Przykład 2.

Podatnik podatku od towarów i usług wykonał usługę naprawy samochodu osobowego dla obywatela z Czech. Usługobiorca nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej. Przedsiębiorca zastanawia się, gdzie powyższa usługa będzie opodatkowana.

W tym przypadku naprawa samochodu dla klienta z UE zgodnie z art. 28c winna być opodatkowana w Polsce. Czyli polski podatnik winien ją opodatkować i odprowadzić podatek należny.

Naprawa samochodu dla klienta z UE - jak udokumentować usługę? 

W przypadku wykonania usług zgodnie z art. 109 ust. 3a ustawy o VAT podatnicy świadczący usługi, których miejscem świadczenia nie jest terytorium kraju, są obowiązani w prowadzonej ewidencji podać nazwę usługi, wartość usługi bez podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze, uwzględniając moment powstania obowiązku podatkowego określany dla tego rodzaju usług świadczonych na terytorium kraju. W tym miejscu należy przypomnieć, że obowiązek podatkowy przy świadczeniu usług powstaje w momencie ich wykonania, a jeżeli wcześniej otrzymano całość lub część zapłaty – z chwilą otrzymania tej płatności lub jej części.

Na podstawie art. 106a pkt 2 ustawy o VAT należy stosować polskie przepisy w zakresie fakturowania transakcji, które są opodatkowane w innym kraju UE. Tym samym stosujemy przepisy polskiej ustawy do transakcji świadczenia usług opodatkowanych poza terytorium UE. Faktury wystawione dla podmiotu z Unii Europejskiej muszą zawierać takie same elementy, co faktury wystawiane w obrocie krajowym. Ponadto powinny zawierać:

  • numer VAT UE sprzedawcy i nabywcy,

  • wyrazy „odwrotne obciążenie”,

  • możliwość nieumieszczania na fakturze kwot wszelkich rabatów, stawki podatku, sumy wartości sprzedaży netto i kwoty podatku od tej sumy.

W przypadku wykonania usługi dla usługobiorcy nieprowadzącego działalności gospodarczej, dokumentujemy ją paragonem fiskalnym. Usługa taka jest opodatkowana w momencie jej wykonania stawką podatku w wysokości 23%.