Poradnik Przedsiębiorcy

Wykreślenie podatnika z rejestru VAT w 2018r.

Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą i będący jednocześnie czynnym podatnikiem VAT borykają się czasem z przestojem. Sytuacje takie oprócz tymczasowego zaniechania sprzedaży mogą być spowodowane koncentracją nad rozwojem innego przedsięwzięcia, stworzenia nowej firmy w kraju lub za granicą. Należy przy tym pamiętać, że prawo obecnie dopuszcza wykreślenie podatnika z rejestru VAT.

Zaprzestanie działalności gospodarczej bez zmian a wykreślenie podatnika z rejestru VAT

W dotychczasowej formie pozostają kwestie, kiedy podatnik będący czynnym podatnikiem VAT zakończył dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu. W tej sytuacji podatnik zobligowany jest do złożenia zgłoszenia wyrejestrowującego z czynności opodatkowanych do właściwego urzędu skarbowego.

Jeżeli mimo zaprzestania prowadzenia działalności zgłoszenie nie zostało wyekspediowane do właściwego urzędu skarbowego a w wyniku czynności sprawdzających nie jest możliwe nawiązanie jakiegokolwiek kontaktu
z podatnikiem, wówczas naczelnik danego urzędu skarbowego dokonuje wykreślenia danego podatnika z rejestru podatników VAT.

Czynności dokonywane przez urząd skarbowy powodujące wykreślenie podatnika z rejestru VAT muszą być poprzedzone podjęciem działań zmierzających do ustalenia, czy podatnik zaprzestał dokonywania czynności podlegających opodatkowaniu i czy w związku z tym dokonał zgłoszenia zaprzestania działalności naczelnikowi urzędu skarbowego.

Należy przy tym podkreślić, iż składanie deklaracji zerowych nie stanowi jednolitej podstawy informującej
o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu przez podatnika i które pociągałoby za sobą wykreślenie przez naczelnika urzędu skarbowego z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT.

Potwierdzeniem powyższego jest interpretacja indywidualna z 15.06.2009r. Dyrektora Izby Skarbowej
w Katowicach o sygn. IBPP1/443-247/09/AS.

Wykreślenie podatnika z rejestru VAT w związku z nowelizacją ustawy o VAT

Zgodnie z art. 96 ust. 9 ustawy o VAT naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli:

  1. podatnik nie istnieje lub

  2. mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem, lub

  3. dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą, lub

  4. podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej,

  5. posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 Ordynacji podatkowej.

Ustawodawca wyraźnie zasygnalizował rozszerzenie dotychczasowego katalogu przesłanek dających podstawę do uznania przez naczelnika urzędu skarbowego co do zaprzestania dokonywania czynności opodatkowanych przez podatnika oraz implikujących organ podatkowy do wykreślenia podatnika z urzędu z rejestru podatników VAT.

Podyktowane to jest wieloma przypadkami, w którym m.in. firmy zmieniając adres siedziby zapominają o dokonać aktualizacji. Będąc pod nowym adresem nie odbierają poczty przychodzącej od urzędu skarbowego na stary adres. Niektórzy podatnicy korzystają również z wielu adresów przy tym nie kontrolując pism przychodzących.

Inne, nowe przyczyny uzasadniające wykreślenie podatnika z rejestru VAT

Nowelizacja ustawy o VAT wprowadziła także nowe przesłanki (z zastosowaniem począwszy od 1 styczna 2017r.), które są uzasadnieniem dla wykreślenia z urzędu przez naczelnika urzędu skarbowego danego podatnika z rejestru czynnych podatników VAT w sytuacjach, w których podatnik:

  1. zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy prawa przedsiębiorców na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy chyba że:

a) w okresie zawieszenia działalności gospodarczej będzie wykonywał czynności opodatkowane i zawiadomi właściwego naczelnika urzędu skarbowego, wskazując okres, w którym będzie wykonywał te czynności przed dniem: zawieszenia działalności gospodarczej albo rozpoczęcia wykonywania takich czynności w okresie zawieszenia działalności gospodarczej, lub

  1. będąc obowiązanym do złożenia deklaracji VAT nie złożył takich deklaracji za 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały chyba, że w wyniku wezwania przez właściwego dla podatnika naczelnika urzędu skarbowego podatnik udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą oraz złoży niezwłocznie brakujące deklaracje, lub

  1. składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały VAT, w których nie wykazał sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia chyba, że niewykazanie sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia wynikało, zgodnie z wyjaśnieniami podatnika, ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej, lub

  1. wystawiał faktury lub faktury korygujące, dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane chyba, że wystawienie faktury lub faktury korygującej było wynikiem pomyłki lub nastąpiło bez wiedzy podatnika, lub

  1. prowadząc działalność gospodarczą wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że dostawcy lub nabywcy biorący udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie tego samego towaru lub usługi uczestniczą w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej.

Należy przy tym podkreślić, że podatnik, który zawiesił działalność gospodarczą, zostaje zarejestrowany bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego ponownie jako podatnik VAT z dniem wznowienia wykonywania działalności gospodarczej, ze statusem takim, jaki posiadał przed dniem zawieszenia tej działalności.

W sytuacjach określonych we wcześniejszych punktach od 1 do 4 oraz w bieżącym punkcie 2 naczelnik urzędu skarbowego przywróci zarejestrowanie podatnika, jako podatnika VAT czynnego bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, jeżeli podatnik udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą oraz, w przypadku niezłożenia deklaracji pomimo takiego obowiązku, niezwłocznie złoży brakujące deklaracje.

Na koniec warto zaznaczyć, iż podatnik, który wystawiał faktury lub faktury korygujące, dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, wykaże, że prowadzi działalność gospodarczą, a wystawienie faktury lub faktury korygującej było wynikiem pomyłki lub nastąpiło bez wiedzy podatnika, wówczas naczelnik urzędu skarbowego dokona przywrócenia zarejestrowanie tego podatnika, bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, jako podatnika VAT ze statusem takim, jaki posiadał przed dniem wykreślenia.