Sprzedaż kart podarunkowych jest powszechną praktyką marketingową mającą na celu przyciągnięcie większej liczby klientów. Przedsiębiorcy chcą w ten sposób zachęcić klientów do nabywania towarów i skorzystania z usług firmy. W związku z tym pojawiają się wątpliwości, czy przekazanie bonów podarunkowych podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Podatkowy status bonu podarunkowego
W myśl ogólnej zasady opodatkowaniu VAT podlega odpłatne przekazanie towarów. Zatem, aby stwierdzić, czy opisane działanie przedsiębiorcy rodzi skutki podatkowe, należy w pierwszej kolejności ustalić, czy karta podarunkowa jest uznawana przez ustawę za towar. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy VAT poprzez towar rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postaci energii. Natomiast w powszechnym rozumieniu za kartę podarunkową rozumie się dowód uprawniający do otrzymania w oznaczonym terminie pewnych towarów.
W aktualnym stanie prawnym posiadamy legalną definicję bonu, która została zawarta w art. 2 pkt 41 ustawy VAT. Zgodnie z treścią tego przepisu przez bon należy więc rozumieć instrument, z którym wiąże się obowiązek jego przyjęcia jako wynagrodzenia lub części wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, w przypadku którego towary, które mają zostać dostarczone, lub usługi, które mają zostać wykonane, lub tożsamość potencjalnych dostawców lub usługodawców są wskazane w samym instrumencie lub określone w powiązanej dokumentacji, w tym w warunkach wykorzystania tego instrumentu.
Przekazanie bonów podarunkowych jednego przeznaczenia
Zgodnie z art. 2 pkt 34 ustawy VAT bon jednego przeznaczenia to bon, w przypadku którego miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług, których bon dotyczy, oraz kwota należnego podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze z tytułu dostawy tych towarów lub świadczenia usług są znane w chwili emisji tego bonu. W praktyce za bony jednego przeznaczenia będą więc uznane bony, w przypadku których w momencie ich emisji wiadomo już, w jakim państwie członkowskim należałoby odprowadzić należny podatek VAT z tytułu dostawy towarów/świadczenia usług, których dotyczy bon, wiadomo też, jaka jest kwota należnego podatku.
W kontekście zasad opodatkowania przekazania bonu jednego przeznaczenia należy wskazać, że zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy VAT transfer bonu jednego przeznaczenia dokonany przez podatnika działającego we własnym imieniu uznaje się za dostawę towarów lub świadczenie usług, których ten bon dotyczy. Natomiast w myśl art. 8 ust. 2a ustawy faktycznego przekazania towarów lub faktycznego świadczenia usług w zamian za bon jednego przeznaczenia przyjmowany przez dostawcę lub usługodawcę jako wynagrodzenie lub część wynagrodzenia nie uznaje się za niezależną transakcję w części, w której wynagrodzenie stanowił bon.
Przykład 1.
Podatnik A świadczy usługi masażu opodatkowane stawką 23% VAT. W swojej ofercie posiada również bony podarunkowe, które wymieniane są wyłącznie na wskazane usługi. Czy obowiązek podatkowy powstaje w dacie sprzedaży bonu, czy w dacie wykonania usługi?
Biorąc pod uwagę powyższe, mamy do czynienia z bonem jednego przeznaczenia. To oznacza, że czynnością podlegającą opodatkowaniu będzie sprzedaż bonu. Natomiast faktyczne wykonanie usługi będzie w tym przypadku neutralne podatkowo.
Przekazanie bonów podarunkowych różnego przeznaczenia
W sytuacji, gdy w momencie przekazania bonu nie można ustalić, czy mamy do czynienia z towarem lub z usługą bądź nie jest znana kwota podatku VAT należnego, mamy do czynienia z bonami różnego przeznaczenia (art. 2 pkt 44 ustawy VAT).
W takiej sytuacji obowiązek podatkowy jest określany na podstawie art. 8b ust. 1 ustawy VAT, który podaje, że faktyczne przekazanie towarów lub faktyczne świadczenie usług dokonane w zamian za bon różnego przeznaczenia przyjmowany przez dostawcę lub usługodawcę jako wynagrodzenie lub część wynagrodzenia podlega opodatkowaniu podatkiem. Nie podlega opodatkowaniu podatkiem wcześniejszy transfer bonu różnego przeznaczenia.
Przykład 2.
Podatnik B prowadzi centrum odnowy biologicznej, w ramach którego świadczy różne usługi związane ze zdrowiem oraz urodą. W swojej ofercie posiada również bony podarunkowe, które wymieniane są na usługi wybrane z oferty przez posiadacza bonu. Czy obowiązek podatkowy powstaje w dacie sprzedaży bonu, czy w dacie wykonania usługi?
W przedstawionym przykładzie mamy do czynienia z bonem różnego przeznaczenia, ponieważ na dzień sprzedaży bonu nie wiadomo, jaka usługa zostanie wykonana i jaka stawka podatku VAT znajdzie zastosowanie. W takich okolicznościach to faktyczne wykonanie usługi będzie podlegać opodatkowaniu VAT, natomiast przekazanie bonu podarunkowego będzie neutralne podatkowo.
Podobnie też stwierdził Dyrektor KIS w interpretacji z 3 lutego 2022 roku (nr 0114-KDIP1-3.4012.674.2021.1.JG). W piśmie tym organ uznał, że z bonem różnego przeznaczenia będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy w momencie sprzedaży bonu/kuponu spółka nie będzie wiedziała, kiedy i z jakiego świadczenia skorzysta posiadacz bonu/kuponu i jaką stawką podatku VAT będzie opodatkowane to świadczenie oraz kto będzie to świadczenie realizował. Spółka nie będzie więc znała przedmiotu świadczenia, miejsca świadczenia, stawki podatku VAT ani kwoty tego podatku. Dlatego też brakuje podstaw, żeby uznać bony/kupony, jakie będzie emitowała spółka, za bony jednego przeznaczenia.
Ustawa VAT wyróżnia zatem bony jednego przeznaczenia oraz bony różnego przeznaczenia. Istotą rozróżnienia jest to, czy w momencie emisji bonu dostępnych jest wystarczająco dużo informacji, by stwierdzić, gdzie ma nastąpić opodatkowanie podatkiem VAT i w jakiej kwocie, w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług, na które bon ostatecznie zostanie wymieniony. Bon lub powiązana z nim dokumentacja już w chwili emisji powinny jasno określać charakter tego bonu.
Przez bon jednego przeznaczenia należy rozumieć taki bon, w przypadku którego miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług, których dany bon dotyczy oraz kwota należnego podatku z tytułu dostawy tych towarów lub świadczenia tych usług są znane w chwili emisji tego bonu. Natomiast za bon różnego przeznaczenia uznaje się bon inny niż bon jednego przeznaczenia.
Polecamy: