Poradnik Przedsiębiorcy

Obowiązek podatkowy usług świadczonych na ruchomym majątku rzeczowym kontrahenta

Usługi na ruchomym majątku rzeczowym pomimo nie ujęcia w przepisach podatkowych, jako szczególny rodzaj usług wymagają z pewnością dokładnej analizy każdego przypadku, jaki zaistnieje w firmie. Konsekwencje nieprawidłowego rozpoznania odpowiedniego momentu opodatkowania tego rodzaju usług mogą skutkować koniecznością dopłaty podatku VAT wraz z odsetkami. Innym razem mogą spowodować rozliczenie nieprawidłowego rodzaju transakcji. Dlatego warto poznać moment, w którym powstaje obowiązek podatkowy usług świadczonych na ruchomym majątku rzeczowym względem podatku VAT.

Obowiązek podatkowy usług świadczonych na ruchomym majątku w VAT

Zgodnie z ustawą o VAT zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług objęte są:

  1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

  2. eksport towarów;

  3. import towarów na terytorium kraju;

  4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

  5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Sposób opodatkowania VAT usług na ruchomym majątku rzeczowym polega w pierwszej kolejności na ustaleniu czy podatnik ma do czynienia z:

  1. świadczeniem usług,

  2. dostawą towarów.

Jeżeli po wstępnej analizie okoliczności stanu faktycznego okazało się, że jest to świadczenie usługi na ruchomym majątku rzeczowym a nie dostawa towarów, wówczas sposób opodatkowania danej transakcji względem VAT będzie polegał na określeniu miejsca świadczenia usługi. Należy przy tym nadmienić, że miejsce świadczenia usługi nie jest tożsame z miejscem faktycznego jej wykonywania (poza jednym wyjątkiem). Zatem ustalone miejsce świadczenia będzie jednocześnie miejscem, gdzie powinna być opodatkowana usługa na ruchomym majątku rzeczowym.

Natomiast moment, w którym powstaje obowiązek podatkowy usług świadczonych na ruchomym majątku rzeczowym nastąpi zgodnie z zasadą ogólną, czyli z chwilą wykonania usługi.

Nabywcą usługi jest kontrahent prowadzący działalność gospodarczą

Jeżeli nabywcą usługi na ruchomym majątku rzeczowym będzie podatnik prowadzący działalność gospodarczą (firma), wówczas miejscem świadczenia usługi będzie miejsce, w którym usługobiorca posiada:

  1. siedzibę działalności gospodarczej,

  2. stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli usługi są świadczone dla tego miejsca, które znajduje się w innym miejscu niż siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej,

  3. stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu, jeżeli nie posiada on siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Jeżeli świadczone usługi na rzecz odbiorcy będą przeznaczone wyłącznie na jego cele osobiste lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych lub członków stowarzyszenia to miejsce świadczenia usługi będzie wyznaczane według zasad właściwych dla podatników prowadzących działalność i przeznaczających daną usługę na potrzeby prywatne.

Należy podkreślić, że określenie miejsca świadczenia usługi na rzecz podatnika prowadzącego działalność dotyczy:

  1. polskiego podatnika,

  2. podatnika unijnego,

  3. podatnika spoza Wspólnoty Europejskiej.

Nabywca usługi będący podatnikiem prowadzącym działalność przeznacza ją na potrzeby prywatne

Jeżeli podatnik prowadzący działalność gospodarczą przeznaczy nabytą usługę (wykonaną na jego ruchomym majątku rzeczowym) na potrzeby prywatne (zamiast na potrzeby prowadzonej działalności), wówczas miejscem świadczenia będzie siedziba usługodawcy.

Jeżeli usługi są świadczone ze stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy znajdującego się w innym miejscu niż siedziba jego firmy, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Gdy natomiast usługodawca nie posiada siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia tej działalności, to miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Nabywcą usługi jest konsument

Odbiorcą usługi na ruchomym majątku rzeczowym może być również osoba prywatna nieprowadząca żadnej działalności gospodarczej. W takim przypadku w myśl art. 28h ustawy o VAT w przypadku świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami usług:

  1. pomocniczych do usług transportowych, takich jak załadunek, rozładunek, przeładunek lub podobnych usług,

  2. wyceny rzeczowego majątku ruchomego oraz na rzeczowym majątku ruchomym

- miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym usługi są faktycznie wykonywane.

Odnosząc się w szczególności do punktu 2 miejscem świadczenia a więc i opodatkowania usługi na ruchomym majątku rzeczowym jest miejsce, gdzie usługi są faktycznie realizowane. Zatem jest to szczególny wyjątek w ramach opodatkowania usług na ruchomym majątku rzeczowym, bowiem wskazuje, ze usługi te powinny być opodatkowane w miejscu (kraju) gdzie są wykonywane.

Obowiązek podatkowy usług świadczonych na ruchomym majątku - stawka VAT

Polski czynny podatnik VAT może świadczyć usługę na ruchomym majątku rzeczowym dla kontrahenta z Polski. Do realizacji usługi może wykorzystywać swoje materiały jak i klienta. W takim wypadku transakcja ta może też w rezultacie okazać się dostawą towarów, jeżeli podatnik wykonujący usługę użyje własnych materiałów (w proporcji do otrzymanych przez klienta) powyżej 50%. Stawka podatku VAT, jaka znajdzie zastosowanie będzie stawką krajową właściwą dla rodzaju wykonywanej usługi lub sprzedawanego towaru.

W przypadku, gdy podatnik będzie świadczył usługę dla kontrahenta z zagranicy, powinien pamiętać o tym, aby wpierw zidentyfikować czy faktycznie będzie to usługa na ruchomym majątku rzeczowym czy może dostawa towarów, ponieważ:

  1. usługa na rzecz kontrahenta spoza Polski, który przeznaczy otrzymaną usługę na cele działalności gospodarczej będzie opodatkowana przez polskiego wykonawcy usług stawką „NP.” – nie podlega a więc właściwym miejscem do rozliczenia VAT będzie kraj klienta,

  2. usługa na rzecz kontrahenta spoza Polski, który przeznaczy otrzymaną usługę na cele prywatne zamiast na firmę będzie opodatkowana przez polskiego wykonawcy usług właściwą stawką krajową stawką (23% lub 8% VAT) ponieważ właściwym miejscem do rozliczenia VAT będzie kraj polskiego podatnika świadczącego usługę,

  3. usługa na rzecz konsumenta będzie opodatkowana tam gdzie jest faktycznie wykonywana a więc i stawką taką, która jest właściwa dla danego kraju,

  4. dostawa towarów (WDT) przez dokonywana polskiego podatnika będzie opodatkowana stawką, 0% jeżeli będzie on dysponował dokumentem potwierdzającym wywóz i odbiór tych towarów przed upływem terminu do złożenia deklaracji VAT za dany okres,

  5. eksport towarów dokonywany przez polskiego podatnika będzie opodatkowany stawką 0% jeżeli w ciągu dwóch miesięcy od końca miesiąca w którym nastąpił wywóz towarów, podatnik będzie dysponował dokumentami celnymi potwierdzającymi dokonanie odprawy i wywozu danych towarów.