Poradnik Przedsiębiorcy

Opłacanie wyższej składki ZUS a pomniejszenie składki za okres choroby

Na początku miesiąca musiałem złożyć ZUS DRA, a w poprzednim miesiącu osoba, która ze mną współpracuje, przebywała na zwolnieniu lekarskim. Czy w tej sytuacji możliwe jest pomniejszenie składki za okres choroby? 

Kazimierz, Polanica-Zdrój

Prawo do pomniejszenia składek za czas choroby osoby współpracującej występuje wyłącznie, jeśli zostały spełnione odpowiednie warunki. Zasady te są identyczne jak w przypadku choroby przedsiębiorcy.

Podleganie pod ubezpieczenie chorobowe

Przedsiębiorca z tytułu prowadzenia działalności objęty jest obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym, rentowym, wypadkowym (o ile nie podlega tym ubezpieczeniom z innego tytułu), a także ubezpieczeniem zdrowotnym. Do ubezpieczenia chorobowego osoba prowadząca pozarolniczą działalność może zgłosić się dobrowolnie. Opłacanie składki chorobowej służy głównie zachowaniu prawa do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie powstania niezdolności do pracy bądź macierzyństwa. Warto mieć jednak na uwadze, że prawo do takich świadczeń przysługuje, gdy przedsiębiorca:

  • dokonuje płatności za składki w terminie,

  • nie ma okresu wyczekiwania na zasiłek.

Wszystkie składki ZUS wpłaca się aktualnie na jedno konto. W przypadku, gdy przedsiębiorca dokona zbyt niskiej wpłaty bądź dokona jej po terminie, wówczas automatycznie zostaje wyrejestrowany z ubezpieczenia chorobowego. Wtedy jednak może wnioskować o przywrócenie ciągłości ubezpieczenia i o pozwolenie na dokonanie płatności po terminie na odpowiednim formularzu.

Okres wyczekiwania na zasiłek chorobowy wynosi 90 dni. W przypadku zasiłku macierzyńskiego czy opiekuńczego przysługują one od pierwszego dnia trwania ubezpieczenia. 

Choroba przedsiębiorcy i osoby współpracującej a dokumenty do wypłaty zasiłku chorobowego

Aby otrzymać świadczenia za okres orzeczonej niezdolności do pracy, konieczne jest złożenie odpowiednich dokumentów do ZUS-u. Samo wystawienie zwolnienia lekarskiego przez lekarza nie jest równoznaczne ze staraniem się o wypłatę zasiłku. W związku z tym, że przedsiębiorca pracuje na własny rachunek, to do niego należy decyzja, czy w czasie choroby będzie prowadził działalność, czy też nie. Jeśli chce otrzymać świadczenia z ZUS-u, wówczas nie powinien wykonywać pracy w trakcie zwolnienia lekarskiego, pozbawia go to bowiem prawa do zasiłku. Wtedy musi również złożyć w ZUS-ie zaświadczenie Z-3b, wskazując w nim okres, za których chce otrzymać świadczenia z ubezpieczenia chorobowego.

Podstawę naliczenia zasiłku należy ustalić z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc niezdolności do pracy. Podstawę stanowi przychód, od jakiego była naliczana składka na ubezpieczenie chorobowe.

Pomniejszenie składki za okres choroby - kiedy jest możliwe?

Możliwość pomniejszenia składek społecznych oraz składek na Fundusz Pracy występuje jedynie, jeżeli są liczone od standardowej podstawy. Gdy składki przedsiębiorcy lub osoby współpracującej są naliczone od wyższej – ustalonej indywidualnie – podstawy, nie możliwym jest pomniejszenie składki za okres choroby, jeśli zostały już opłacone.Art. 18 ust. 8a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
W przypadku gdy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi zadeklarowana kwota, zadeklarowanie przez ubezpieczonego kwoty wyższej niż obowiązująca go najniższa podstawa wymiaru składek oznacza rezygnację z ustalenia podstawy wymiaru składek w kwocie najniższej i nie podlega korekcie przez ubezpieczonego za miesiąc, w którym zadeklarował wyższą kwotę podstawy wymiaru składek”.

Przykład 1. 

Pan Janusz korzysta z preferencji w opłacaniu składek, jednak postanowił podwyższyć podstawę ich naliczania do kwoty 5000 zł. Pod koniec września zachorował i z tego tytułu starał się o przyznanie zasiłku. Świadczenie nie zostało mu wypłacone do 10 października, więc za wrzesień zapłacił składki od podstawy wynoszącej 5000 zł. W tej sytuacji po otrzymaniu zasiłku nie będzie miał prawa do dokonania korekty mającej na celu pomniejszenie składki za okres choroby.

Jeżeli składki są opłacane od standardowej podstawy ogłoszonej przez ZUS, to do chwili wypłaty zasiłku uiszczać należy składki naliczone od pełnej miesięcznej podstawy wymiaru. Dlaczego należy wstrzymać się z pomniejszeniem zobowiązania? Zakład ma czas na wypłatę zasiłku do 30 dni liczonych od dnia złożenia kompletu odpowiednich dokumentów przez ubezpieczonego. Zatem gdyby przedsiębiorca wpłacił składki niższe przed przyznaniem mu zasiłku, to podczas weryfikacji urzędnik może stwierdzić na koncie niedopłatę powodującą automatyczną utratę prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego

Dopiero po otrzymaniu zasiłku chorobowego możliwe jest pomniejszenie składek za okres choroby. Zrobić to należy w deklaracji lub korekcie deklaracji za miesiąc, w którym przedsiębiorca lub osoba współpracująca byli niezdolni do pracy.

Przeczytaj więcej na temat rozliczania chorobowego: 
Jak wyliczać wynagrodzenie chorobowe?
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy
Wynagrodzenie chorobowe - wszystko co warto wiedzieć

Przykład 2.

Pani Maria opłaca duży ZUS. Od lutego zaczęła opłacać składki od indywidualnej podstawy 8000 zł. W październiku otrzymała zwolnienie chorobowe w związku z ciążą. ZUS nie zdążył wypłacić zasiłku do 10 listopada. Pani Maria opłacała składki od indywidualnej podstawy do września. Za październik składki zostały naliczone od standardowej kwoty dużego ZUS-u. Jako że do podstawy wymiaru świadczeń przyjmuje się przychód z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc choroby, to podstawa w październiku nie będzie miała wpływu na wysokość świadczenia. Dzięki temu przedsiębiorca może dokonać korekty wymiaru składek po otrzymaniu zasiłku.

O wartość nadpłaconych składek można pomniejszyć wysokość składek z przyszłych należności z tytułu ubezpieczenia społecznego i Funduszu Pracy lub złożyć wniosek o ich zwrot.

Pomniejszenie składki za okres choroby w systemie wFirma.pl

Przedsiębiorca może w prosty sposób dokonać obniżenia składek za czas choroby w systemie wFirma.pl. Wystarczy, że po otrzymaniu zasiłku chorobowego użytkownik doda okres, za jaki zostało mu wypłacone świadczenie ZUS. Można to zrobić w zakładce START » ZUS » ZASIŁKI PRZEDSIĘBIORCY, wybierając DODAJ ZASIŁEK.

pomniejszenie składek za okres choroby

Po wpisaniu faktu otrzymania zasiłku, konieczne jest przejście do START » ZUS » DEKLARACJE ROZLICZENIOWE. Jeśli za miesiąc, w którym wystąpiła choroba, sporządzono już deklarację, wówczas powinna zostać sporządzona korekta. Aby skorygować DRA należy wybrać DODAJ DEKLARACJĘ. System automatycznie dokona pomniejszenia składek za czas choroby.

pomniejszenie składek za okres choroby

Przy korekcie pojawi się symbol nadpłaty, którą będzie można przenieść na kolejną deklarację.