Poradnik Przedsiębiorcy

Prawo do urlopu ojcowskiego a prowadzenie działalności przed zatrudnieniem

Kilka dni temu pracownik, który jest u nas zatrudniony od 2 miesięcy, złożył wniosek o udzielenie mu urlopu ojcowskiego w pełnym wymiarze 14 dni. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że pracownik przed okresem zatrudnienia u nas prowadził własną działalność gospodarczą, z której tytułu również mógł skorzystać z tego świadczenia. Jak weryfikować prawo do urlopu ojcowskiego pracownika?

Maria, Gdańsk

 

Prawo do urlopu ojcowskiego ma każdy pracownik, nawet w sytuacji, kiedy jego dziecko urodziło się lub zostało przysposobione przed nawiązaniem stosunku pracy z obecnym pracodawcą. Przypomnijmy, że urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 14 dni i może zostać wykorzystany w maksymalnie 2 częściach - każda po 7 dni. Co ważne, jeśli pracownik złożył wniosek w odpowiednim terminie, z odpowiednimi załącznikami, to pracodawca ma obowiązek udzielić mu urlopu. 

Prawo do urlopu ojcowskiego na podstawie świadectwa pracy

Weryfikacja, czy pracownik ma prawo do urlopu ojcowskiego, jest prosta w sytuacji, kiedy przed zatrudnieniem w obecnej firmie, pracownik był zatrudniony na etacie u innego pracodawcy i otrzymał świadectwo pracy. Z niego wprost wynika, czy pracownik korzystał z urlopu, czy nie i ewentualnie w ilu częściach. 

Jak zweryfikować pracownika, który wcześniej prowadził własną działalność gospodarczą?

Jeśli nasz pracownik przed nawiązaniem stosunku pracy prowadził własną działalność, to nie przedstawi nam dokumentu podobnego do świadectwa pracy. W takiej sytuacji najprostszym sposobem weryfikacji, czy pracownik ma prawo do urlopu ojcowskiego i otrzymania zasiłku macierzyńskiego z tego tytułu, jest kontakt telefoniczny z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, który udzieli nam takiej informacji. Pracodawca ma prawo również żądać oświadczenia od pracownika o tym, że nie korzystał wcześniej z urlopu ojcowskiego i nie pobierał zasiłku macierzyńskiego.

Co w sytuacji, kiedy pracownik próbuje oszukać pracodawcę?

Może okazać się, że pracownik - umyślnie lub nie - wprowadzi pracodawcę w błąd, twierdząc, że nie korzystał jeszcze z urlopu ojcowskiego i nie pobierał z tego tytułu zasiłku macierzyńskiego. Na tej podstawie pracodawca przekazuje do ZUS-u zgromadzone dokumenty potwierdzające prawo do zasiłku macierzyńskiego, gdzie są weryfikowane.

Odmowa wypłaty zasiłku - gdy płatnikiem zasiłku jest ZUS

Jeśli pracodawca zatrudnia poniżej 20 pracowników i płatnikiem zasiłku jest ZUS, przekazuje on dokumenty pracownika do ZUS-u, a w ewidencji czasu pracy pracownika wprowadza urlop ojcowski. W raporcie imiennym RSA pracownik będzie wykazany z kodem tytułu ubezpieczenia 327 - zasiłek macierzyński z ubezpieczenia chorobowego za okres ustalony jako okres urlopu ojcowskiego. Jeśli Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówi wypłaty zasiłku macierzyńskiego, pracodawca zobowiązany jest dokonać zmiany w ewidencji czasu pracy i urlop ojcowski zmienić na nieobecność usprawiedliwioną bezpłatną, a w korekcie raportu RSA wykazać go z kodem 151 - usprawiedliwiona nieobecność w pracy bez prawa do wynagrodzenia lub zasiłku.

Nieprzyznanie prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu ojcowskiego - gdy płatnikiem zasiłku jest pracodawca

W sytuacji gdy płatnikiem zasiłków jest pracodawca (ponieważ zatrudnia 20 pracowników lub więcej) i rozliczy pracownikowi okres urlopu ojcowskiego jako okres z prawem do zasiłku macierzyńskiego  oraz wypłacił mu ten zasiłek, natomiast ZUS po weryfikacji kwestionuje prawo do tego świadczenia, pracodawca zobowiązany jest dokonać korekty raportu RSA tak samo jak w poprzednim przypadku. Ponadto może potrącić pracownikowi z przyszłego wynagrodzenia wypłaconą kwotę zasiłku macierzyńskiego. O potrąceniu należy poinformować pracownika, jednak nie trzeba uzyskać jego zgody na to potrącenie, ponieważ błędne naliczenie zasiłku nastąpiło z winy pracownika.