Poradnia zawodowa przy urzędzie pracy to instytucja, która w Polsce odgrywa kluczową rolę w procesie wspierania osób poszukujących zatrudnienia lub pragnących zmienić ścieżkę kariery. Głównym zadaniem takich poradni jest doradztwo zawodowe, które ma na celu pomoc w odnalezieniu odpowiedniego zawodu, podniesienie kwalifikacji czy też integrację na rynku pracy. Wspierają one osoby szukające pracy, jak również osoby, które planują rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Zasady dotyczące poradnictwa zawodowego
Poradnictwo zawodowe polega na udzielaniu bezrobotnym i poszukującym pracy pomocy w wyborze odpowiedniego zawodu lub miejsca pracy oraz w planowaniu rozwoju kariery zawodowej, a także na przygotowywaniu do lepszego radzenia sobie w poszukiwaniu i podejmowaniu pracy, w szczególności na:
- udzielaniu informacji o zawodach, rynku pracy, możliwościach szkolenia i kształcenia, umiejętnościach niezbędnych przy aktywnym poszukiwaniu pracy i samozatrudnieniu;
- udzielaniu porad z wykorzystaniem standaryzowanych metod ułatwiających wybór zawodu, zmianę kwalifikacji, podjęcie lub zmianę pracy, w tym badaniu kompetencji, zainteresowań i uzdolnień zawodowych;
- kierowaniu na specjalistyczne badania psychologiczne i lekarskie umożliwiające wydawanie opinii o przydatności zawodowej do pracy i zawodu albo kierunku szkolenia;
- inicjowaniu, organizowaniu i prowadzeniu grupowych porad zawodowych dla bezrobotnych i poszukujących pracy.
Poradnictwo zawodowe polega również na udzielaniu pracodawcom pomocy:
- w doborze kandydatów do pracy spośród bezrobotnych i poszukujących pracy;
- we wspieraniu rozwoju zawodowego pracodawcy i jego pracowników przez udzielanie porad zawodowych.
W ramach poradnictwa zawodowego są inicjowane, organizowane i prowadzone szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy.
Poradnictwo zawodowe jest realizowane zgodnie z zasadami:
- dostępności;
- dobrowolności;
- równości bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i wyznanie religijne lub przynależność związkową;
- swobody wyboru zawodu i miejsca zatrudnienia;
- bezpłatności;
- poufności i ochrony danych.
Poradnictwo zawodowe jest świadczone w formie porady indywidualnej lub grupowej.
Rola poradni zawodowej
Poradnie zawodowe przy urzędach pracy oferują wiele usług, mających na celu wsparcie osób bezrobotnych lub poszukujących lepszego zatrudnienia. Przede wszystkim ich zadaniem jest pomoc w:
- dobrej diagnozie predyspozycji zawodowych, dzięki czemu osoba poszukująca pracy może wybrać ścieżkę kariery zgodną z jej umiejętnościami i zainteresowaniami;
- podniesieniu kwalifikacji zawodowych – poprzez skierowanie na kursy, szkolenia czy doradztwo edukacyjne;
- aktywności zawodowej – zachęcając do podejmowania różnych form pracy, również wolontariatu czy pracy tymczasowej, które mogą stanowić pierwszy krok do stałego zatrudnienia;
- przygotowaniu do rozmów rekrutacyjnych, pisania CV czy listów motywacyjnych.
W kontekście przedsiębiorczości poradnie zawodowe oferują również wsparcie dla osób, które myślą o założeniu własnej firmy. W tym przypadku doradcy zawodowi w poradniach mogą pomóc w różnych aspektach planowania biznesu i przedsiębiorczości, takich jak:
- określenie predyspozycji do prowadzenia własnego biznesu – nie każda osoba, nawet o dobrych pomysłach, nadaje się do prowadzenia firmy. Doradcy zawodowi analizują kompetencje interpersonalne, zarządzanie finansami czy umiejętności marketingowe;
- przygotowanie do zakupu biznesplanu – jeden z najistotniejszych elementów na drodze do otwarcia własnej firmy to stworzenie solidnego biznesplanu. Doradcy pomagają przejść przez ten proces, zwracając uwagę na różne aspekty – od analizy rynku po prognozy finansowe;
- wsparcie w zakresie dostępnych form wsparcia finansowego – osoby planujące założenie działalności gospodarczej często potrzebują finansowania początkowego. Doradcy mogą wskazać programy wsparcia, dotacje, pożyczki preferencyjne czy inne źródła finansowania dostępne w ramach różnych instytucji;
- szkolenia dla przyszłych przedsiębiorców – w wielu przypadkach poradnie zawodowe organizują kursy, które uczą nie tylko jak założyć firmę, lecz także jak ją rozwijać. Udzielają także informacji o formalnościach związanych z rejestracją działalności gospodarczej, podatkami, ubezpieczeniami.
Poradnia zawodowa przy urzędzie pracy a rozwój przedsiębiorczości
W Polsce wiele osób, które decydują się na rozpoczęcie działalności gospodarczej, zmaga się z wieloma trudnościami. Współczesny rynek jest wymagający, a sukcesy na własnym biznesie często zależą od umiejętności zarządzania finansami, marketingiem, a także od dobrej znajomości rynku. Dlatego wsparcie ze strony poradni zawodowych może mieć duże znaczenie. Choć ich głównym zadaniem jest pomoc w szukaniu pracy, to oferta doradztwa w zakresie przedsiębiorczości staje się coraz szersza.
Przykład 1.
Jan Kowalski planuje założyć własną działalność gospodarczą. W kontekście pomocy w biznesie poradnie zawodowe oferują szereg usług, które mogą pomóc osobom planującym założyć własny biznes, w związku z czym postanowił on poszukać wsparcia w urzędzie pracy. Doradcy zawodowi zaoferowali mu możliwość udziału w szkoleniach z zakresu zakładania firmy, gdzie pozyskał wiedzę teoretyczną, ale także praktyczną, dzięki czemu mógł uniknąć wielu pułapek związanych z prowadzeniem działalności. Jan Kowalski rozważa również udział w szkoleniach z marketingu, finansów, zarządzania i sprzedaży.
Szkolenia w związku z poradnictwem zawodowym
Starosta inicjuje, organizuje i finansuje z Funduszu Pracy szkolenia bezrobotnych w celu podniesienia ich kwalifikacji zawodowych i innych kwalifikacji zwiększających szansę na podjęcie lub utrzymanie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, w szczególności w przypadku:
- braku kwalifikacji zawodowych;
- konieczności zmiany lub uzupełnienia kwalifikacji;
- utraty zdolności do wykonywania pracy w dotychczas wykonywanym zawodzie;
- braku umiejętności aktywnego poszukiwania pracy.
Finansowanie szkoleń osób skierowanych przez starostę jest realizowane ze środków publicznych, w szczególności ze środków Funduszu Pracy, Europejskiego Funduszu Społecznego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus lub ze środków programów Unii Europejskiej – i polega na:
- finansowaniu kosztów szkoleń instytucjom szkoleniowym;
- wypłacaniu stypendiów osobom skierowanym na szkolenia;
- finansowaniu kosztów przejazdów lub kosztów zakwaterowania i wyżywienia związanych z udziałem w szkoleniach;
- finansowaniu kosztów badań lekarskich lub psychologicznych.
Starosta, w celu zapewnienia najwyższej jakości szkolenia, dokonuje wyboru instytucji szkoleniowej i zleca lub powierza przeprowadzenie szkolenia, z zachowaniem obowiązujących procedur oraz mając na uwadze zasady konkurencyjności, równego traktowania i przejrzystości.
Starosta może organizować szkolenie bezrobotnych na podstawie trójstronnych umów szkoleniowych zawieranych pomiędzy starostą, pracodawcą i instytucją szkoleniową.
Szkolenie bezrobotnych na podstawie trójstronnej umowy szkoleniowej stanowi pomoc udzielaną zgodnie z warunkami dopuszczalności pomocy de minimis.
Starosta może skierować bezrobotnego na wskazane przez niego szkolenie, jeżeli uzasadni on celowość tego szkolenia, a jego koszt w części finansowanej z Funduszu Pracy w danym roku nie przekroczy 300% przeciętnego wynagrodzenia.
Starosta na wniosek bezrobotnego może sfinansować ze środków Funduszu Pracy do wysokości przeciętnego wynagrodzenia koszty egzaminów umożliwiających uzyskanie świadectw, dyplomów, zaświadczeń, określonych uprawnień zawodowych lub tytułów zawodowych oraz koszty uzyskania licencji niezbędnych do wykonywania danego zawodu.
Szkolenie finansowane przez starostę z Funduszu Pracy odbywa się w formie kursu. Może trwać do 6 miesięcy, a w sytuacjach uzasadnionych programem szkolenia w danym zawodzie nie dłużej niż 12 miesięcy; w przypadkach osób bez kwalifikacji zawodowych szkolenie może trwać do 12 miesięcy, a w sytuacjach uzasadnionych programem szkolenia w danym zawodzie nie dłużej niż 24 miesiące.
Skierowanie na szkolenie bezrobotnego, w przypadkach zawodów wymagających szczególnych predyspozycji psychofizycznych, powinno być poprzedzone określeniem przez doradcę zawodowego powiatowego urzędu pracy predyspozycji do wykonywania zawodu, który osoby te uzyskają w wyniku szkolenia; w uzasadnionych przypadkach szkolenie może być poprzedzone skierowaniem na badania lekarskie lub psychologiczne finansowane z Funduszu Pracy.
Przy kierowaniu na szkolenie obowiązuje zasada równości w korzystaniu ze szkoleń bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i wyznanie religijne lub przynależność związkową.
Podsumowując, poradnia zawodowa przy urzędzie pracy stanowi cenną pomoc dla osób, które myślą o założeniu własnej firmy. Choć jej głównym celem jest pomoc w poszukiwaniach pracy, w coraz większym stopniu koncentruje się także na wspieraniu przedsiębiorczości. Doradcy zawodowi oferują nie tylko wsparcie w zakresie zakupu biznesplanu, szkoleń czy doradztwa, lecz także pomagają w pozyskaniu funduszy na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Dzięki takiemu wsparciu osoby planujące rozpoczęcie biznesu mają szansę na uniknięcie wielu pułapek i trudności, z jakimi borykają się przedsiębiorcy na początku swojej drogi zawodowej.