Poradnik Przedsiębiorcy

Nowoczesne technologie a nowe prawo

Przyjrzyjmy się czy nowoczesne technologie wpływają na obowiązki zwykłego obywatela i w jaki sposób przekładają się na obecnie tworzone prawo.

Czasami może się wydawać, że prawo nie nadąża do tego stopnia za zmianami,  że przez swoją niekompatybilność ogranicza, a nawet uniemożliwia rozwój pewnych obszarów życia. Jednakże warto zauważyć, są strefy w których prawo i nowe technologie idą w parze. mObywatel, to aplikacja, która zmienia nie tylko życie Polaków, ale i ustawodawstwo.

Publiczna aplikacja mobilna

Minister właściwy do spraw informatyzacji udostępnia oraz zapewnia rozwój oprogramowania przeznaczonego dla urządzeń mobilnych, pozwalającego w szczególności na pobranie, przechowywanie i prezentację dokumentów elektronicznych, a także przekazywanie tych dokumentów między urządzeniami mobilnymi lub do systemów teleinformatycznych. mObywatel stanowi cyfrowy portfel z dokumentami. Aplikacja ma kilka części:

  • mPrawo Jazdy

  • mTożsamość

  • mWeryfikator

  • punkty karne

mPrawo Jazdy

mPrawo Jazdy pozwala na pobranie przez Użytkownika danych osobowych z mTożsamość i powiązanych z nimi uprawnień do kierowania pojazdami z bazy CEK oraz przechowywanie ich w postaci zaszyfrowanej w urządzeniu mobilnym Użytkownika a także ich okazywanie.

Od dnia 5 grudnia 2020 r. Art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo drogowe, został zmieniony poprzez wykreślenie obowiązku kierującego pojazdem do posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu wymagane dla danego rodzaju pojazdu lub kierującego dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem. Zmiana ta jest odpowiedzią na pakiet deregulacyjny, który wchodzi etapami od 2018 r.

mTożsamość

mTożsamość pozwala na pobranie danych osobowych Użytkownika z rejestru PESEL oraz Rejestru Dowodów Osobistych.

Ten element aplikacji pozwala na przechowywane danych w zaszyfrowanej formie na urządzeniu mobilnym Użytkownika, okazywanie danych Użytkownika innym osobom w celu potwierdzenia tożsamości Użytkowania, a także przekazywanie danych osobowych Użytkownika podmiotom publicznym lub niepublicznym w celu skorzystania z oferowanych przez nie usług.
Przykład: z mTożsamości można skorzystać z środkach komunikacji publicznej podczas kontroli, podczas korzystania z prawa wyborczego, przy zakładaniu kart lojalnościowych, odbierając list na poczcie, w przychodni, w hotelu, przy korzystaniu z innych usług. 

Dzięki mTożsamość, obywatel nie musi faktycznie posiadać dowodu osobistego, może mieć go w telefonie. 

mWeryfikator

mWeryfikator to oprogramowanie przeznaczone do zainstalowania na urządzeniu mobilnym, współpracujące z mTożsamością i umożliwiające potwierdzenie danych osobowych w mTożsamości.

Korzystanie z mWeryfikatora odbywa się na odrębnie określonych zasadach. Przy pomocy aplikacji mWeryfikator można zweryfikować dane wyłącznie użytkowników wersji aplikacji mObywatel posiadających ten sam system operacyjny. Nie ma możliwości sprawdzenia danych użytkownika korzystającego z innego systemu operacyjnego. 

Przykład 2: W aplikacji mWeryfikator można zweryfikować: imiona i nazwisko, zdjęcie w niskiej rozdzielczości, datę i czas dokonania weryfikacji, status certyfikatu, np. w zakresie mLegitymacji, wiek ucznia, nazwę i adres szkoły.

Punkty Karne

Punkty Karne, to usługa dostępna wraz z mPrawo Jazdy, która umożliwia prezentację liczby punktów, o których mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami otrzymanych przez Użytkownika za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Informacje do Punktów karnych online pobierane są raz na dobę - aktualizacja odbywa się codziennie około godziny 6.00.

Pomimo, że ze względu na specyfikę technologii informatycznych korzystanie z funkcji mPrawo Jazdy i Punkty Karne wymagających dostępu do Internetu (aktywacja, odświeżenie danych) może być realizowane z przerwami lub z ograniczeniami wynikającymi z mocy obliczeniowej infrastruktury informatycznej Ministra, nie można nie zauważyć, że aplikacja stanowi spory krok zmierzający do ułatwień życia, także pod względem regulacji prawnych.

Wskazać bowiem należy, że wraz z wprowadzeniem nowych informatycznych rozwiązań, zostały zniesione pewne bądź co bądź dla niektórych obowiązków tj. posiadania przy sobie dokumentów. 

Konieczność ciągłego udoskonalania 

Aplikacje zaoferowane przez właściwego Ministra, w dalszym ciągu wymagają pracy i pomimo permanentnego udoskonalania systemu, a także dostosowywania do niego właściwych przepisów prawa, jeszcze sporo pracy przed administracją. Warto także pamiętać, że nowe technologie poza wskazanymi w niniejszym artykule, doskonale sprawdziły się w obszarze medycyny. Chodzi tutaj o aplikacje e-recepty, która funkcjonuje od 2018 r. pilotażowo, a od stycznia 2020 r. na stałe, jako jeden z elementów szerokiego pakietu o potocznej nazwie e-pacjent. 

Ciekawym również rozwiązaniem, choć także przez wielu krytykowana jest aplikacja Kwarantanna domowa, która ułatwia i usprawnia przeprowadzenie obowiązkowej kwarantanny w warunkach domowych w związku z epidemią Covid-19. 

Niewątpliwie dostosowanie przepisów prawnych do nowych technologii i procesu informatyzacji wymaga wytrwałości, pracy i współpracy wielu podmiotów, tak aby wprowadzone rozwiązania w rezultacie doprowadziły do uproszenia załatwiania spraw obywateli. 

Podstawa prawna

  1. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Dz.U.2020.110 t.j. 

  2. Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, Dz.U.2020.346 t.j.

Materiał opracowany przez zespół „Tak Prawnik”.

Właścicielem marki „Tak Prawnik” jest BZ Group Sp. z o.o.