Poradnik Przedsiębiorcy

Ulga na start - wady i zalety nowego rozwiązania dla przedsiębiorców

Ulga na start obowiązuje od 30 kwietnia 2018 roku i jest to preferencja przewidziana dla osób zakładających działalność gospodarczą. Nowa ustawa ogranicza obowiązkowe daniny ponoszone przez przedsiębiorców i ma na celu ułatwienie rozpoczęcia prowadzenia firmy. Czy ulga na start jest opłacalna dla każdego? W jakich przypadkach warto rozważyć rezygnację z preferencji? Sprawdźmy!

Co to jest ulga na start?

Ulga na start gwarantuje zniesienie obowiązku opłacania składek ZUS przez 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej. Po upływie tego okresu młodzi przedsiębiorcy będą mogli skorzystać jeszcze z preferencji w postaci małego ZUS-u, czyli przez kolejne 2 lata opłacać niższe zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Niestety zwolnienie to nie obejmuje wszystkich składek na ubezpieczenia, a jedynie składki społeczne (emerytalną, rentową, wypadkową) i składkę na Fundusz Pracy. Konsekwencją nieopłacania składek społecznych jest brak prawa do zgłoszenia się do ubezpieczenia chorobowego. Składka zdrowotna, która w 2019 roku wynosi 342,32 zł, jest obowiązkowa już od pierwszego dnia zarejestrowania firmy.

Po wprowadzeniu nowej ustawy pojawiło się wiele wątpliwości wśród młodych przedsiębiorców, m.in. kogo dotyczy uprzywilejowanie, czy osoby, które założyły firmę przed 30 kwietnia 2018 roku mogą liczyć na proporcjonalne zwolnienie z obowiązku opłacania składek oraz od kiedy liczyć 6 miesięcy ulgi. 

Dla kogo przewidziana jest ulga na start?

Preferencja ulga na start dostępna jest dla młodych przedsiębiorców, czyli osób które zarejestrowały firmę po uchwaleniu nowej ustawy. Dodatkowo zgodnie z art. 18 ust.1 ustawy prawo przedsiębiorców z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia działalności zwolnieni są przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i spełniający analogiczne warunki jak w przypadku preferencyjnego ZUS-u.Art. 8 ust. 1 ustawy Prawo Przedsiębiorców
Przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia i nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez okres 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Ulga na start a 6-miesięczny okres zwolnienia z opłacania składek ZUS

Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy Prawo Przedsiębiorców okres 6 miesięcy powinien być liczony od momentu podjęcia przez wspomnianą osobę fizyczną działalności gospodarczej, czyli od momentu faktycznego rozpoczęcia wykonywania tej działalności, rozumianego jako pierwsza czynność w obrocie gospodarczym bezpośrednio związana z przedmiotem zadeklarowanej działalności gospodarczej. Analogicznie jak w przypadku małego ZUS-u, do ulgi na start stosujemy 6 pełnych miesięcy.

Do czego uprawnia przedsiębiorcę ubezpieczenie chorobowe?

Przedsiębiorcy podlegający ubezpieczeniu chorobowemu w razie choroby pobierają zasiłek. Osoba ubezpieczona nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie tzw. okresu wyczekiwania, który w tym przypadku wynosi 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Ubezpieczenie chorobowe uprawnia również kobiety rodzące dzieci do uzyskania zasiłku macierzyńskiego. W przypadku tego świadczenia nie obowiązuje okres wyczekiwania, co oznacza że mama prowadząca firmę, która zgłosi się do ubezpieczenia chorobowego przed dniem porodu, otrzyma zasiłek macierzyński.

Ulga na start – czy obejmuje ubezpieczenie chorobowe?

Osoby zakładające firmę i korzystające z ulgi na start powinny mieć na uwadze, że wiąże się to z określonymi konsekwencjami. Najbardziej dotkliwy i często nieoczywisty dla młodych przedsiębiorców może być brak prawa do świadczeń z tytułu choroby lub macierzyństwa. Trzeba mieć na uwadze, że osoby prowadzące jednoosobowe działalności gospodarcze co do zasady podlegają obowiązkowo następującym ubezpieczeniom społecznym:

  • emerytalnemu,
  • rentowemu,
  • wypadkowemu.

Przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego jest dobrowolne, jednak możliwe tylko wtedy, gdy przedsiębiorca podlega obowiązkowo pozostałym ubezpieczeniom społecznym.

W przypadku, gdy osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, spełniająca warunki uprawniające ją do skorzystania z ulgi na start, chce przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, musi zrezygnować z preferencji i zgłosić się do ubezpieczeń społecznych wraz z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Po rezygnacji z ulgi na start mamy prawo przystąpić do ubezpieczeń z kodem małego ZUS-u i opłacać składki w preferencyjnej wysokości.

W jaki sposób zrezygnować z ulgi na start?

Ulga na start jest przywilejem, a nie obowiązkiem osoby prowadzącej firmę. Jeżeli zatem przedsiębiorca uzna, że w jego sytuacji nie będzie opłacalne korzystanie z ulgi, może z niej w każdej chwili zrezygnować. Wystarczające będzie wówczas zgłoszenie się do ubezpieczeń społecznych.Art. 18 ust. 2. ustawy Prawo Przedsiębiorców
Przedsiębiorca może zrezygnować z uprawnienia, o którym mowa w ust. 1, przez dokonanie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych.

Koniec ulgi na start co dalej?

Ulga na start trwa pełne 6 miesięcy. Po zakończeniu 6 miesięcy, kończy się okres ulgi i przedsiębiorca może przejść na preferencyjne składki ZUS. Okres trwania ulgi na start jest obliczany na takich samych zasadach jak liczenie okresu preferencji. A mianowicie, jeśli data rozpoczęcia działalności przypada na:

  • pierwszy dzień miesiąca, to „ulga na start” kończy się dokładnie po upływie 6 miesięcy, liczonych łącznie z dniem pierwszym, czyli np. dla działalności założonej 1 maja 2019 roku - koniec ulgi na start (opłacanie tylko składki zdrowotnej) przypadnie na październik 2019 roku - a pierwsza deklaracja z preferencyjnymi składkami ZUS wypadnie za listopad 2019 roku;

  • inny niż pierwszy dzień miesiąca, to „ulga na start” kończy się dokładnie po upływie 6 miesięcy, liczonych od miesiąca następnego po tym, w którym założono działalność, czyli np. działalność założona 30 kwietnia 2019 roku - koniec ulgi na start (opłacanie tylko składki zdrowotnej) przypadnie na październik 2019 roku - a pierwsza deklaracja z preferencyjnymi składkami ZUS wypadnie za listopad 2019 roku.

Po zakończeniu ulgi konieczne jest wyrejestrowanie się z ubezpieczenia zdrowotnego na deklaracji ZUS ZWUA, a następnie zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZUA. W przypadku zgłoszenia się do składek preferencyjnych zgłoszenia należy dokonać z kodem 0570. Data wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego oraz dzień zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, powinny być takie same. W ten sposób nie będzie ani jednego dnia przerwy w podleganiu ubezpieczeniom. 

Ulga na start – jakie są jej zalety i wady?

Podsumowując, możemy stwierdzić, że w większości przypadków skorzystanie z ulgi na start jest korzystne, gdyż wiąże się z dodatkowym półrocznym okresem, w trakcie którego zwolnieni jesteśmy z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne do ZUS-u. Taka preferencja może okazać się szczególnie przydatna dla młodych przedsiębiorców, potrzebujących czasu na rozwój firmy, wypracowanie metod pozyskiwania klientów, przygotowanie efektywnej kampanii reklamowej itd. Szczególnie na początku prowadzenia działalności szukamy oszczędności i brak obowiązku odprowadzania składek społecznych może okazać się dobrym rozwiązaniem dla wielu osób.

Z drugiej strony trzeba pamiętać, że konsekwencją braku zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych jest brak prawa do pozyskania zasiłku chorobowego oraz macierzyńskiego z tytułu prowadzonej działalności. Dodatkowo nie opłacanie składek emerytalnych lub opłacanie ich w niższej wysokości (okres małego ZUS-u) oznacza niższą emeryturę czy rentę.Przedsiębiorcy zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych z kodem małego i dużego ZUS-u mogą dowolnie zwiększyć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne do 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego ogłaszanego przez GUS. Zwiększenie składek oznacza proporcjonalne zwiększenie wysokości emerytury i ewentualnego zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego dla osób podlegających ubezpieczeniu chorobowemu.Trzeba mieć na uwadze, że ulga na start pozbawia również przedsiębiorcę ochrony wynikającej z ubezpieczenia wypadkowego. W razie wypadku nie ma on prawa do zasiłku w czasie leczenia i rehabilitacji, odszkodowania ani renty inwalidzkiej.