Poradnik Przedsiębiorcy

Ulga na start a składki ZUS za kontrahentów - wyjaśnienie ministerstwa

Publikacja stanowiska gdańskiego oddziału ZUS, w który wskazano, że należy opłacać składki ZUS za kontrahentów świadczących usługi lub wykonujących zlecenia, którzy prowadzą działalność gospodarczą i korzystają z “Ulgi na start” wywołało duży chaos informacyjny i panikę wśród przedsiębiorców. Pytania, czy należy zgłaszać kontrahentów do ZUS-u i czy należy opłacić składki wstecz, pojawiały się lawinowo. Jak ministerstwo i ZUS komentuje temat ulga na start a składki ZUS za kontrahentów?

Czym jest ulga na start?

Ulga na start to zwolnienie z opłacania obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (emerytalnej, rentowej i wypadkowej) przez okres 6 pełnych miesięcy kalendarzowych od dnia podjęcia działalności gospodarczej. Po upływie tego okresu przedsiębiorca będzie mógł skorzystać przez kolejne 2 lata ze składek preferencyjnych.

Przedsiębiorcy korzystający z ulgi na start są  zobowiązani do zapłaty składki zdrowotnej w pełnej wysokości.

Kto może skorzystać z ulgi?

Ulga na start jest dedykowana młodym przedsiębiorcom. Zgodnie z przepisami mogą z niej skorzystać osoby które, jeżeli:

  • rozpoczynają działalność po raz pierwszy,

  • zakładają działalność gospodarczą po upływie co najmniej 60 miesięcy kalendarzowych od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia poprzedniej działalności gospodarczej,

  • w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie wykonują pracy na rzecz byłego pracodawcy czynności wykonywanych w ramach stosunku pracy w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.

Ulga na start jest to uprawnienie, a nie obowiązkiem, dlatego w każdym momencie można z niej zrezygnować i opłacać pełne składki.

Jak liczyć okres ulgi?

Zgodnie ze stanowiskiem ZUS z dnia 12 kwietnia 2018 r. ulga na start może trwać maksymalnie pełnych 6 miesięcy kalendarzowych, a jej początek stanowi dzień faktycznego rozpoczęcia wykonywania działalności. Dlatego w praktyce ZUS ulga na start może obowiązywać nawet przez 7 miesięcy. Wszystko zależy od tego, kiedy faktycznie rozpoczęło się wykonywanie działalności gospodarczej, jeżeli nastąpiło to:

  • pierwszego dnia miesiąca, wtedy ZUS ulga na start trwa 6 miesięcy,

  • inny niż pierwszy dzień miesiąca kalendarzowego to ulga na start jest liczona od miesiąca następnego i trwa aż 7 miesięcy

Przykład 1.

Pan Jan rozpoczął działalność 1 czerwca 2019 r. więc koniec ulgi na start przypada na listopad 2019 roku czyli pierwszą deklaracja z preferencyjnymi składkami ZUS składka za grudzień 2019 r.

Przykład 2.

Pani Klaudia założyła działalność 2 czerwca 2019 roku. W jej przypadku koniec ulgi na start przypada na grudzień 2019 roku. Deklaracja za styczeń 2020 r. jest pierwszą  z preferencyjnymi składkami ZUS.roku.

Gdy w okresie korzystania z ulgi na start zawiesi się wykonywanie działalności, to okres zawieszenia nie przerwie biegu 6-miesięcznej ulgi.

Przykład 3.

Pani Anna rozpoczęła działalność gospodarczą 15 czerwca 2019 r. i zgłosiła się do ulgi na start. Jednak od 1 do 31 lipca 2019 r. zawiesiła działalność. Po jej wznowieniu będzie ona mogła korzystać z ulgi grudnia 2019 r. Czyli za styczeń 2020 r. składa pierwszą deklarację z preferencyjnymi składkami ZUS.roku.

Koniec ulgi na start i co dalej?

Po upływie 6 miesięcy ulgi na start, przez kolejne 24 miesiące można skorzystać ze składek preferencyjnych. Istotne jest to że gdy zrezygnuje się z ulgi na start przed upływem 6 miesięcy, wówczas preferencyjne składki opłaca się za pełne 24 miesiące.

Przykład 4.

Pan Adam rozpoczął działalność 2 maja 2018 r. Przez 6 miesięcy korzystał z ulgi na start. Po tym okresie rozpoczął opłacanie składki od preferencyjnej podstawy. Okres 24 miesięcy opłacania preferencyjnych składek rozpoczął się 1 grudnia 2018 r. i będzie trwał do 30 listopada 2020 r.

Przykład 5

Pani Klaudia zrezygnowała z ulgi na start w 15 listopada 2019. W tym przypadku okres 24 miesięcy preferencji zacznie się liczyć dopiero od kolejnego miesiąca. Czyli  koniec okresu preferencji przypada na listopad 2021. 

Ulga na start - stanowisko ministerstwa

Na temat stanowiska gdańskiego oddziału ZUS wypowiedziało się: Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W informacji z 27 sierpnia 2018 r., która pojawiła się na stronie Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii, możemy przeczytać:

(...) zleceniodawcy nie mają obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne za kontrahentów, którzy korzystają z ulgi na start.

Zgodnie z Prawem przedsiębiorców, w okresie korzystania z ulgi na start przedsiębiorcy nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Dotyczy to świadczenia usług i realizowania zleceń w ramach tej działalności.

W czasie korzystania z ulgi na start zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej działalności ma charakter dobrowolny i następuje na wniosek przedsiębiorcy.

Szczegółowe informacje na temat zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym są dostępne na stronie internetowej ZUS.

Powyższy komunikat w bezpośredni sposób wyjaśnia, że nie ma obowiązku opłacania składek ZUS za kontrahentów, z którymi są podpisane umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług w ramach prowadzonych przez nich działalności, jeżeli prowadzą oni działalności gospodarcze i przysługuje im ulga na start.

Wyjaśnienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Do całej sprawy odniósł się również ZUS, który opublikował informacje na swojej stronie internetowej.

Zostało tam wyjaśnione, że (...) umowa agencyjna, umowa zlecenia albo umowa o świadczenie usług, (...), może być uznana co do zasady jako wykonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, pod warunkiem że:

  • jej przedmiot jest taki sam jak przedmiot prowadzonej działalności,

  • osiągane przychody są opodatkowane jako przychód z działalności gospodarczej.

W takim przypadku umowy cywilnoprawne zawarte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowią odrębnego tytułu do ubezpieczeń społecznych.

Powyższa informacja nie jest niczym nowym, ponieważ dokładnie w taki sposób rozlicza się wszystkie umowy z kontrahentami, których przedmiot umowy jest taki sam jak zakres prowadzonej działalności.

Z informacji, jaką udało nam się uzyskać z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, możemy się dowiedzieć:

Pisemna interpretacja nr 285 z 24 lipca 2018 r., znak DI/100000/43/822/2018, wydana przez Oddział ZUS w Gdańsku, zawierająca odmienne rozstrzygnięcie, została wydana w sprawie jednostkowej i dotyczy wyłącznie przedsiębiorcy, na wniosek którego została wydana.

Wielu przedsiębiorców uważa, że ZUS ulga na start to rozwiązanie, które jest dla nich bardzo korzystne. Obniża ona ich koszty na początku prowadzenia działalności, dlatego chętnie z niej korzystają. W 2018 stanowisko Gdańskiego ZUS zasiało niepokój wśród osób prowadzących działalność i podpisujących jednocześnie umowy zlecenia z kontrahentami. Jednak Ministerstwo oraz ZUS w swoich wyjaśnieniach rozwiało wszelkie wątpliwości w temacie opłacania ulgi na start.