Poradnik Przedsiębiorcy

Wykaz ulg podatkowych: jak sprawdzić, komu fiskus “odpuścił”?

Można sprawdzić, komu urząd skarbowy umorzył zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłaty prolongacyjne. Już dziś sporo danych jest publikowanych i każdy może się z nimi zapoznać. Jeśli zostanie uchwalona ustawa o jawności życia publicznego, to wykaz ulg podatkowych będzie zawierał więcej danych, będzie łatwiej je znaleźć i będą bardziej szczegółowe.

Komu urząd skarbowy umorzył podatki?

Nie ma jednej, zbiorczej bazy z umorzonymi podatkami, obejmującej całą Polskę. Publikowane są co kwartał przez dyrektorów izb skarbowych dane dla poszczególnych województw, zawierające informacje o umorzonych przez urzędy skarbowe:

Żeby trafić do takiego upublicznionego wykazu, musi być spełniony dodatkowy warunek: umorzenie musi wynosić więcej niż 5.000 zł. Limit ten oblicza się sumując wartość wszystkich umorzeń od początku roku kalendarzowego. W momencie, gdy umorzenia liczone narastająco w roku kalendarzowym przekroczą 5.000 zł, powstaje obowiązek podania informacji o umorzeniu do publicznej wiadomości przez dyrektora izby skarbowej.

W wykazie podawane są dane o umorzeniach zastosowanych wobec:

  • osób fizycznych,

  • osób prawnych,

  • jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.

W wykazie osób, którym umorzono podatki, podawane jest:

  • nazwisko i imię lub nazwa (firma) podatnika;

  • miejscowość zamieszkania lub siedziby;

  • wysokość umorzonych kwot, z podziałem na zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę i opłaty prolongacyjne;

  • przyczyny umorzenia - poprzez wskazanie przepisu, na podstawie którego dokonano umorzenia;

  • powód umorzenia - bez podawania szczegółów, wyłącznie informacja, czy był nim ważny interes podatnika czy interes publiczny.

Wykaz ulg podatkowych w dziennikach urzędowych województw

Gdzie znajdują się wykazy umorzeń podatków zastosowanych przez urzędy skarbowe? Są publikowane przez dyrektorów izb skarbowych w dziennikach urzędowych poszczególnych województw, wydawanych w formie elektronicznej, w Internecie.

Jak w dzienniku urzędowym znaleźć  informacje o umorzeniach? Najlepiej w wyszukiwarce na stronie dziennika urzędowego wpisać hasło “umorzono”. Można też zaznaczyć w wyszukiwaniu akty wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej lub Izbę Skarbową. W wynikach wyszukiwania pojawią się ogłoszenia lub obwieszczenia dyrektorów izb administracji skarbowej, w których można znaleźć wykaz ulg podatkowych (umorzeń).

W każdym województwie dane u umorzeniach podatków publikowane są przez dyrektorów izb skarbowych cztery razy w roku. Informacje o umorzeniach za dany kwartał są podawane w terminie 60 dni po zakończeniu kwartału. Przepis wprost wskazuje, że podanie tych danych nie stanowi naruszenia tajemnicy skarbowej.

Dane publikowane przez gminy - umorzenia podatków lokalnych

Wykaz ulg podatkowych muszą też publikować samorządy. Można więc sprawdzić np. komu gmina umorzyła podatek od nieruchomości.

Zarząd jednostki samorządu terytorialnego podaje do publicznej wiadomości wykaz osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w zakresie podatków lub opłat udzielono:

  • odroczeń,

  • umorzeń,

  • rozłożono spłatę na raty.

Niższy jest też limit niż w przypadku danych publikowanych przez izby skarbowe. Samorządy muszą podawać dane o ulgach w kwocie przewyższającej łącznie 500 zł, podczas gdy izby skarbowe - o umorzeniach przekraczających łącznie 5.000 zł.

Samorządy muszą publikować informacje nie tylko o umorzonych podatkach. Dodatkowo ich wykaz ulg podatkowych musi obejmować odroczenia terminu spłaty podatku i rozłożenia spłaty na raty.

Samorządy publikują wykazy tylko raz w roku, w terminie do 31 maja następnego roku - za rok poprzedni. Wykazy można znaleźć w internetowych Biuletynach Informacji Publicznej poszczególnych samorządów.

Co zmieni ustawa o jawności życia publicznego?

Trwają prace nad rządowym projektem ustawy o jawności życia publicznego. To obszerny dokument, na nowo regulujący m.in. kwestię składanych oświadczeń majątkowych. Wprowadza on też nowy, szerszy wykaz ulg podatkowych, które miałyby publikować organy podatkowe.

Projekt przewiduje, że organy podatkowe będą zamieszczać w Biuletynie Informacji Publicznej wykaz ulg w spłacie zobowiązań podatkowych udzielonych przez ten organ. Wykaz ulg podatkowych będzie sporządzany w formie umożliwiającej przeszukiwanie oraz sortowanie informacji w nim zawartych. Miałby być aktualizowany na koniec każdego kwartału.

Wykaz ulg podatkowych miałby zawierać:

  • dane identyfikujące podatnika, któremu udzielono ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych: imię i nazwisko podatnika (w przypadku podatników będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej) lub nazwę firmy, siedzibę oraz numer NIP (w przypadku podatników prowadzących działalność gospodarczą);

  • podstawę prawną oraz uzasadnienie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych;

  • wartość udzielonej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych;

  • okres, na jaki udzielono ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

Jaka byłaby różnica z obecnie publikowanymi danymi? Projekt nie wprowadza żadnego limitu kwotowego, od którego dane byłyby publikowane - w wykazie znajdzie się więc każda, nawet najniższa zastosowana ulga w spłacie podatków. Dla osób prowadzących działalność gospodarczą obowiązkowe będzie ujawnienie numeru NIP.

Na razie projekt znajduje się na etapie uzgodnień między ministerstwami. Jest do niego wiele uwag. Nie wiadomo, kiedy trafi do Sejmu. Pojawiły się też wątpliwości co do zgodności nowego rejestru z RODO, mi.in. dlatego, że dane miałyby być publikowane bezterminowo. Nie wiadomo, jak szczegółowe będzie w praktyce ujawniane uzasadnienie udzielonej ulgi. Ma to też znaczenie dla prywatności podatników, bo często zastosowanie ulgi jest związane np. z chorobą podatnika; informacje o stanie zdrowia podatnika nie powinny być ujawniane.