Poradnik Przedsiębiorcy

Nieuczciwa reklama - co powinien o niej wiedzieć przedsiębiorca?

Reklama ma na celu zachęcenie potencjalnego nabywcy do zakupienia towaru lub usługi lub przynajmniej do zapoznania się z ofertą przedsiębiorcy. Może być neutralna i odwoływać się jedynie do zalet produktów sprzedawcy, jednak na rynku zdarzają się reklamy, które w jakiś sposób deprecjonują innych przedsiębiorców z branży lub inaczej naruszają przepisy prawa i dobre obyczaje kupieckie. Czy wiesz, czym jest nieuczciwa reklama?

Nieuczciwa reklama - pojęcie

Nieuczciwa reklama wiąże się nieodmiennie z definicją czynu nieuczciwej konkurencji i jest definiowane przez przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Według art. 16 wspomnianego aktu prawnego:

Art. 16. 1. Czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest w szczególności:

1) reklama sprzeczna z przepisami prawa, dobrymi obyczajami lub uchybiająca godności człowieka;  

2) reklama wprowadzająca klienta w błąd i mogąca przez to wpłynąć na jego decyzję co do nabycia towaru lub usługi;  

3) reklama odwołująca się do uczuć klientów przez wywoływanie lęku, wykorzystywanie przesądów lub łatwowierności dzieci;  

4) wypowiedź, która, zachęcając do nabywania towarów lub usług, sprawia wrażenie neutralnej informacji;  

5) reklama, która stanowi istotną ingerencję w sferę prywatności, w szczególności przez uciążliwe dla klientów nagabywanie w miejscach publicznych, przesyłanie na koszt klienta niezamówionych towarów lub nadużywanie technicznych środków przekazu informacji (...).

Oprócz wymienionych powyżej rodzajów nieuczciwej reklamy ustawodawca wskazuje także inny rodzaj nieuczciwych działań marketingowych - reklamę porównawczą.

Rodzaje nieuczciwej reklamy

Poniżej pokrótce omówimy rodzaje nieuczciwej reklamy.

Reklama sprzeczna z prawem, dobrymi obyczajami lub uchybiająca godności ludzkiej

Jako reklamę sprzeczną z prawem, dobrymi obyczajami lub uchybiającą godności ludzkiej możemy określić takie działanie marketingowe, które - jak sama nazwa wskazuje - narusza przepisy prawa (na przykład nawołuje do nienawiści, odwołuje się do symboli nazistowskich), narusza powszechnie przyjęte wzorce zachowań (na przykład epatuje nagością) lub w sposób wyraźny narusza godność ludzką (na przykład zawiera treści seksistowskie lub rasistowskie, obraża pewne społeczności lub jakąś konkretną osobę).  

Reklama  wprowadzająca klienta w błąd i mogąca przez to wpłynąć na jego decyzję co do nabycia towaru lub usługi

Nieuczciwa reklama tego rodzaju cechuje się się przede wszystkim tym, że wywołuje u klienta błędne przekonanie o tym, że reklamowany produkt lub konkretna oferta posiadają cechy, które są szczególnie atrakcyjne lub wyróżniające spośród innych produktów na rynku, w rzeczywistości nie jest to jednak prawdą. Widać to w decyzji Prezesa Urzędu Ochrony

Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu nr RZ 14/2014 w sprawie promocji w salonach optycznych Vision Express. W reklamie telewizyjnej sugerowano, że przy zakupie jednej pary okularów dwie kolejne kupujący otrzyma gratis, w rzeczywistości jednak nabywca, który po raz pierwszy korzystał z usług Vision Express, miał do dyspozycji jedynie niewielkie zniżki, a stali, wieloletni klienci mogli kupić kolejne okulary z większym rabatem. Prezes UOKiK w Poznaniu zakwalifikował reklamę jako czyn nieuczciwej konkurencji, stwierdzając, że: O ile więc nie ma wątpliwości co do faktu, że w reklamie dopuszczalny jest pewien sposób przesady czy hiperbolizacji określonych cech produktu, to jednak należy podkreślić, że zawarte w reklamie komunikaty o charakterze informacyjnym nie mogą być nieprawdziwe.

Reklama odwołująca się do uczuć klientów  

Reklama odwołująca się do uczuć klientów dokonuje tego zwłaszcza poprzez wzbudzenie w nich lęku, wykorzystywanie przesądów lub łatwowierności dzieci.   

Tego typu nieuczciwa reklama musi w wyraźny sposób oddziaływać na klientów - są to reklamy brutalne, drastyczne lub przeciwnie - odwołujące się do innych uczuć, na przykład współczucia. Szczególnie niedopuszczalne jest także kierowanie reklamy do dzieci, zwłaszcza, jeżeli sugeruje ona, że reklamowany przedmiot posiada cechy, którymi w rzeczywistości nie może się poszczycić (na przykład reklamowana w telewizji zabawka mówi i aktywnie bawi się z dzieckiem, jednak tak naprawdę jest to po prostu zwykła maskotka).

Reklama, która stanowi istotną ingerencję w sferę prywatności

Działania reklamowe ingerujące w prywatność dokonują tego w szczególności przez uciążliwe dla klientów nagabywanie w miejscach publicznych, przesyłanie na koszt klienta niezamówionych towarów lub nadużywanie technicznych środków przekazu informacji.

Najprościej można określić taką nieuczciwą reklamę jako spam, ale także natrętne rozdawanie ulotek czy agresywny telemarketing. 

Możesz ocenić ten artykuł