Poradnik Przedsiębiorcy

Obowiązek wystawienia faktury a sprzedaż na rzecz osób prywatnych

Prowadząc działalność gospodarczą przedsiębiorcy dokonują sprzedaży na rzecz innych przedsiębiorców jak również osób fizycznych nieprowadzących działalności. Co do zasady, sprzedaż towarów lub świadczenie usług na rzecz osób prywatnych powinna zostać udokumentowana paragonem fiskalnym. Może jednak wystąpić sytuacja gdy klient zażąda faktury. Czy podatnik ma obowiązek wystawienia faktury na żądanie klienta który jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności? Sprawdźmy.

Obowiązek wystawienia faktury VAT dla osoby fizycznej

Zgodnie z art. 106b ust. 3 Ustawy o podatku od towarów i usług czynny podatnik VAT ma obowiązek wystawienia faktury na żądanie osoby fizycznej. Dodatkowo przepis uwzględnia zapis, że żądanie dotyczące chęci wystawienia faktury powinno zostać zgłoszone w ciągu 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar/wykonano usługę oraz otrzymano część lub całość zapłaty.

Konsekwencje niewystawienia faktury dla osoby fizycznej

Podatnik, który nie wystawi faktury na żądanie osoby fizycznej, podlega karze grzywny w wysokości 180 stawek dziennych, przy czym obecnie stawka dzienna wynosi od 66,67 zł do 26 666,66 zł. System kar został określony w art. 62 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, zgodnie z którym powyższą karą grzywny podatnik zostanie ukarany jeżeli pomimo takiego obowiązku:

  • nie wystawi faktury lub rachunku
  • wystawi faktury lub rachunki w sposób wadliwy
  • odmówi wydania faktur bądź rachunków

Sposób naliczania stawki dziennej

Sposób naliczania stawki dziennej zależy od kilku czynników. Sąd przy jej wyznaczaniu uwzględnia takie elementy jak: wysokość dochodów, osobisty majątek, sytuację rodzinną, sytuację osobową.

Należy pamiętać, że wysokość stawki dziennej nie może:

  • być niższa od 1/30 części wynagrodzenia minimalnego, obowiązującego w chwili popełnienia czynu,
  • przekraczać 400-krotności wspomnianego wyżej wynagrodzenia.

Wysokość grzywny w 2017 roku za niewystawienie faktury

W 2017 roku wymiar grzywny oblicza się według następującej reguły:

  • minimalna stawka dzienna w 2017 roku 1/30 x 2 000 zł = 66,67 zł
  • maksymalna kara grzywny w 2017 roku 66,67 zł x 400 = 26 668 zł

Zgodnie z zapisem uwzględnionym w Kodeksie karnym skarbowym, kara grzywny może również wystąpić w następujących przypadkach:

  • w sytuacji, gdy podatnik nie uwzględni sprzedaży w kasie rejestrującej, bądź nie wyda dokumentu z kasy rejestrującej, stanowiącego dowód sprzedaży,
  • przedsiębiorca nie dopełni obowiązku przechowywania dowodów zakupu, rachunków bądź otrzymanych lub wystawionych faktur.

Zgodnie z art. 62 § 5 Kodeksu karnego skarbowego dopuszczalne są również inne kary za wykroczenia skarbowe niższej wagi. Chodzi tu o czyny zabronione, których popełnienie może mieć wpływ na uszczuplenie (lub narażenie z powodu uszczuplenia) należności publicznoprawnej. Wysokość kary grzywny za wykroczenie skarbowe została wskazana w art. 53 § 3 Kodeksu karnego skarbowego i w 2017 roku wynosi maksymalnie 10 000 zł. Jest to równowartość pięciokrotnego minimalnego wynagrodzenia, które w 2017 roku wynosi 2 000zł.