Poradnik Przedsiębiorcy

Odliczenie podatku VAT od zakupu motocykla i paliwa do jego napędu

Od 1 kwietnia 2014 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące odliczania podatku VAT związanego z nabyciem samochodów oraz paliw. W przypadku nabycia samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych o masie nieprzekraczającej 3,5 tony, kwotę podatku naliczonego stanowi 50% lub 100% kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub dostaw towarów. Te same zasady dotyczą wydatków związanych z użytkowaniem pojazdów na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu. Przeczytaj artykuł i sprawdź, jak wygląda odliczenie podatku VAT od zakupu motocykla!

Definicja motocykla 

W przypadku motocykla kluczowe jest ustalenie, czy należy go traktować jako pojazd osobowy. W tej kwestii należałoby się posłużyć definicją ustawową uregulowaną w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

 

Ważne!

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 33 i 45 ustawy - Prawo o ruchu drogowym:

Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

33) pojazd samochodowy - pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h; określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego,

45) motocykl - pojazd samochodowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej przekraczającej 50 cm3, dwukołowy lub z bocznym wózkiem - wielośladowy; określenie to obejmuje również pojazd trójkołowy o symetrycznym rozmieszczeniu kół.

Natomiast w myśli art. 5a pkt 19a) ustawy o PIT:

Art. 5a. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

  • 19a) samochodzie osobowym - oznacza to pojazd samochodowy w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem:

    • a) pojazdu samochodowego mającego jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą:

      • - klasyfikowanego na podstawie przepisów o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van lub

      • - z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków,

    • b) pojazdu samochodowego, który posiada kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu,

    • c) pojazdu specjalnego, jeżeli z dokumentów wydanych zgodnie z przepisami o ruchu drogowym wynika, że dany pojazd jest pojazdem specjalnym, i jeżeli spełnione są również warunki zawarte w odrębnych przepisach, określone dla następujących przeznaczeń:

                    - agregat elektryczny/spawalniczy,

                    - do prac wiertniczych,

                    - koparka, koparko-spycharka,

                    - ładowarka,

                    - podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych,

                    - żuraw samochodowy,

  • d) pojazdu samochodowego określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 86a ust. 16 ustawy o podatku od towarów i usług.

Odliczenie podatku VAT od zakupu motocykla

Dla celów podatku VAT motocykl należałoby potraktować jako samochód osobowy. W związku z tym zastosowanie będzie miał art. 86a ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z powołanym przepisem, od zakupu motocykla (oraz wydatków związanych z jego eksploatacją, np. zakupu paliwa) podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT na tych samych zasadach co od zakupu samochodu osobowego. Przedsiębiorca ma dwie możliwości:

  • motocykl w firmie wyłącznie na cele działalności gospodarczej - to forma uprawniająca podatnika do odliczenia 100% naliczonego podatku VAT od zakupu motocykla; wymaga zgłoszenia pojazdu w urzędzie skarbowym za pomocą formularza VAT-26 oraz prowadzenia dodatkowej kilometrówki dla celów VAT,

  • motocykl w firmie użytkowany dla celów mieszanych (działalność i inne) - forma uprawniająca podatnika do odliczenia 50% naliczonego podatku VAT od zakupu motocykla, nie wymaga spełnienia dodatkowych formalności.

Zakup motocykla a jednorazowa amortyzacja de minimis

Jak zostało wskazane w art. 22k ust. 7-13 ustawy o PIT mali podatnicy oraz przedsiębiorcy rozpoczynający w danym roku działalność gospodarczą mogą skorzystać z jednorazowej amortyzacji w ramach pomocy de minimis. Tą preferencją można objąć środki trwałe zaliczone do grupy 3-8 KŚT, z wyłączeniem samochodów osobowych.

Należy zatem się zastanowić, czy jednorazową amortyzacją można objąć również zakup motocykla firmowego. Motocykl przyporządkowany jest do grupy 7 KŚT - "Środki transportu", rodzaj 740 KŚT "Motocykle, przyczepy i wózki motocyklowe". Co ważne, do pewnego momentu organy skarbowe stały na stanowisku, że od wartości początkowej motocykla można dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego, ponieważ ten środek transportu nie jest samochodem osobowym, który jest sklasyfikowany do rodzaju 741 KŚT.

Takie stanowisko zajmowały niektóre organy skarbowe, w tym Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 14 listopada 2014 r., nr ILPB4/423-416/14-3/DS:

(...) od motocykli odpisów amortyzacyjnych dokonywać można według podstawowej rocznej stawki amortyzacyjnej 20% zgodnie z art. 16i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych lub według stawki 40% tj. przy użyciu współczynnika 2,0 zgodnie z art. 16k ust. 1 tej ustawy. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16k ust. 7 omawianej ustawy podatnicy którzy rozpoczęli działalność oraz mali podatnicy mogą od nabytych motocykli jednorazowo dokonywać odpisów amortyzacyjnych.

Kolejnym przykładem na takie stanowisko jest interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 7 października 2013 r., w której czytamy:

Przyjmując zatem, że spełnia Pan warunki do uznania go za „małego podatnika” oraz, że motocykl prawidłowo został zakwalifikowany do grupy 740 KŚT, należy stwierdzić, że istnieje możliwość skorzystania z jednorazowego odpisu amortyzacyjnego od zakupionego i wprowadzonego do ewidencji środków trwałych motocykla, do wysokości limitu 50.000 euro łącznej wartości tych odpisów, przy jednoczesnym zachowaniu warunków pomocy de minimis.

Przełom w orzecznictwie nastąpił wraz z interpretacją Ministra Finansów z 15 czerwca 2016 r., nr DD9.8220.2.197.2016.KZU zmieniającej interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 18 listopada 2015 r., nr IBPB-1-1/4511-551/15/WRz. Z przedstawianego stanu faktycznego wynikało, że przedsiębiorca będący małym podatnikiem planował zakupić motocykl, który byłby wykorzystywany na potrzeby związane z działalnością gospodarczą. Jako mały podatnik chciał zakupiony motocykl zamortyzować jednorazowo, zgodnie z art. 22k ust. 7 updof. Jego zdaniem motocykl przyporządkowany jest do grupy 7 KŚT - "Środki transportu", rodzaj 740 KŚT - "Motocykle, przyczepy i wózki motocyklowe". A zatem twierdził, że od wartości początkowej motocykla można dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego, ponieważ ten środek transportu nie jest samochodem osobowym, który jest sklasyfikowany do rodzaju 741 KŚT.

Jak zauważył Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach:

(...) stwierdzić należy, że jeżeli w istocie wskazany we wniosku motocykl wykorzystywany będzie w ramach i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, stanowiąc środek trwały w tej działalności prawidłowo zaliczony do grupy 740 KŚT, to Wnioskodawca będzie mógł dokonać jego jednorazowej amortyzacji na zasadach określonych w cyt. art. 22k ust. 7-12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w granicach limitu wskazanego w tych przepisach (...).

Jednak  Minister Finansów nie zgodził się z tą interpretacją i zmienił ją z urzędu, stwierdzając: Należy wskazać, że definiując samochód osobowy na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca posłużył się odesłaniem do pojęcia pojazdu samochodowego z ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. (...). pojęcie „pojazdu samochodowego” na gruncie ustawy Prawo o ruchu drogowym, do którego odsyła art. 5a pkt 19a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmuje również motocykle. Stwierdza się, że motocykl mieści się w definicji samochodu osobowego, o której mowa w art. 5a pkt 19a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Oznacza to, że przepis art. 22k ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłącza dokonywanie jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środka trwałego jakim jest motocykl. W konsekwencji należy stwierdzić, że odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej motocykli dokonuje się na takich samych zasadach jak w przypadku samochodów osobowych.

Reasumując, odliczenie podatku VAT od zakupu motocykla i paliwa do jego napędu przysługuje na tych samych zasadach jak w przypadku pojazdów osobowych. Jeżeli przedsiębiorcy nie zdecydują się na pełne odliczenie podatku VAT, wówczas przysługiwać im będzie ujęcie w rejestrze 50% VAT od nabycia oraz wydatków eksploatacyjnych. W przeciwnym wypadku dla pełnego odliczenia będą musieli spełnić szereg dodatkowych wymogów (w tym prowadzić szczegółową kilometrówkę do VAT). Natomiast przedsiębiorcy nie będą mogli skorzystać z jednorazowej amortyzacji w ramach pomocy de minimis. Obecnie organy skarbowe stoją bowiem na stanowisku, że motocykl należałoby potraktować jako pojazd osobowy.