Poradnik Przedsiębiorcy

Nieopłacenie składek ZUS w terminie - konsekwencje

Na każdym przedsiębiorcy ciąży obowiązek opłacania składek ZUS. Choć stawki składek mogą się różnić, nie ma sposobu na ich ominięcie.  Z czym należy liczyć się za nieopłacenie składek ZUS? Czy konsekwencje rzeczywiście są poważne? A może kary da się jakoś uniknąć?

Składki ZUS - termin zapłaty

Terminy zapłaty składek ZUS są narzucone odgórnie i wymagają od płatników samodyscypliny. Przedsiębiorcy są zobowiązani opłacać ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za dany miesiąc do 10 dnia następnego miesiąca. W przypadku właścicieli firm, którzy zatrudniają pracowników, czas na uregulowanie płatności z tytułu składek własnych, jak i pracowniczych upływa 15 dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.

 

Uwaga!

Za termin dokonania zapłaty składki uważa się:

  • przy zapłacie gotówką - dzień wpłaty w kasie lub na rachunek ZUS w banku czy placówce pocztowej;

  • w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika na podstawie polecenia przelewu.

Nieopłacenie składek ZUS w terminie - zapłacisz odsetki

Przedsiębiorca za nieopłacenie składek ZUS w terminie, musi liczyć się z koniecznością doliczenia do samej wartości ubezpieczeń należnych odsetek. Ich wartość będzie zależała od liczby dni zaległości. Od 9 października 2014 r. stawka za nieterminowe opłacenie ubezpieczeń społecznych wynosi 8% w stosunku rocznym. Dodatkowy koszt naliczony za zwłokę opłaca się łącznie z nieterminowo płaconymi składkami, dlatego nie należy tych kwot rozdzielać. 

 

Ważne!

Przedsiębiorca obecnie nie musi opłacać odsetek za nieterminową płatność do ZUS, jeśli ich wartość nie przewyższa 6,60 zł.

Kiedy groźba odsetek nie wystarcza

Zakład Ubezpieczeń Społecznych może nałożyć na płatnika składek dodatkową opłatę w wysokości 100% nieopłaconych składek, co w rezultacie prowadzi do podwojenia wartości składki. Niekiedy długotrwałe nieopłacenie składek ZUS może skutkować powstaniem egzekucji należności nawet na drodze sądowej.

Zajęcie nieruchomości

Innym sposobem ingerencji ZUS może być wystąpienie o przymusowy wpis do hipoteki w księdze wieczystej nieruchomości należącej do przedsiębiorcy. W przypadku braku księgi Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma możliwość wystąpić o jej założenie.

Brak ubezpieczenia chorobowego

Nieopłacenie składek ZUS, a w tym składki na ubezpieczenie chorobowe w terminie powoduje ustanie ubezpieczenia chorobowego już od pierwszego dnia miesiąca, za który jej nie opłacono.

Przykład 1.

Przedsiębiorca nie zapłacił składki ubezpieczenia za kwiecień w terminie do 10 maja - automatycznie nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu już od 1 kwietnia.

ZUS w wyjątkowych sytuacjach może wyrazić zgodę na opłacenie składek po obowiązującym terminie i automatyczne przywrócenie ciągłości ubezpieczenia. W tym celu konieczne jest jednak wystąpienie z pisemnym wnioskiem o przywrócenie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Jeżeli ZUS nie wyrazi zgody, konieczne będzie wyrejestrowanie z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) i ponowna rejestracja (ZUS ZUA). Wówczas przedsiębiorca zyskuje 100% pewności, że po opłaceniu kolejnych składek podlega ubezpieczeniom.

Czy można uniknąć kary za nieopłacenie składek ZUS w terminie?

W celu uniknięcia negatywnych konsekwencji za nieopłacenie składek ZUS w terminie przedsiębiorca świadomy swojej trudnej sytuacji finansowej może zwrócić się do ZUS z wnioskiem o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie należności na raty. Chcąc skorzystać z takiej możliwości, należy mieć opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne i zdrowotne za zatrudnionych pracowników oraz innych ubezpieczonych niebędących płatnikami składek na własne ubezpieczenia. Jeżeli wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie, przedsiębiorca będzie zwolniony z konieczności uregulowania odsetek za opłacenie składek w późniejszym, ściśle określonym przez ZUS terminie. Przedawnienie należności z tytułu składek na ZUS następuje z upływem 5 lat (termin dla składek wymagalnych po 1 stycznia 2012 r.) od dnia, w którym stały się wymagane, czyli od ustawowego terminu płatności składki.

Jeśli już masz długi wobec ZUS, wnioskuj o układ ratalny

Jeśli przedsiębiorca posiada już zadłużenie w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naliczane są odsetki lub nawet uruchomiony został proces egzekucji, istnieje jeszcze możliwość dogadać się z urzędem. W takiej sytuacji najlepiej jest złożyć wniosek o zawarcie układu ratalnego. Układ ratalny pozwala spłacić powstałe zadłużenie w miesięcznych ratach, w terminie ustalonym wspólnie z ZUS. Zawracie takiego układu z urzędem powoduje, że:

  • od dnia następnego po podpisaniu układu ratalnego ZUS przestaje naliczać odsetki,

  • w zamian za odsetki doliczana jest jedynie opłata prolongacyjna (50% stawki odsetek),

  • zostaje zawieszone postępowanie egzekucyjne.

Należy pamiętać, że odsetki podatkowe są regulowane przez przepisy Ordynacji podatkowej i stanowią dla podatnika karę za nieopłacenie składek ZUS w terminie należności budżetowych. Zaliczamy do nich również odsetki za opłacone składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. W przypadku odsetek podatkowych zastosowanie ma art. 23 ust. 1 pkt. 18 ustawy o PIT. Według przepisów tego typu kary nigdy nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu, niezależnie od tego, czy zostały one opłacone, czy też nie.