Poradnik Przedsiębiorcy

Pożyczki społecznościowe – zasady, zalety i zagrożenia

Pojawia się nagły większy wydatek, potrzebujesz pożyczki – i co? Jeśli nie posiadasz zasobnego konta oszczędnościowego, jedną z alternatyw jest zwrócenie się do krewnych i znajomych. Jednak co w sytuacji, gdy także oni nie są w stanie nam pomóc? Wtedy można zdecydować się na pożyczkę od nieznajomego – w ramach pożyczek społecznościowych.

Social lending – pożyczki społecznościowe

Mechanizm pożyczek społecznościowych – nazywanych też pożyczkami społecznymi lub z angielskiego social lending – nie jest jeszcze w Polsce rzeczą powszechną. Mimo to istnieje grupa osób - w ogólnym rozrachunku dość liczna – która interesuje się tego typu transakcjami. Na czym polega pożyczka społecznościowa?

W mechanizmie pożyczek społecznościowych można wziąć udział na dwa sposoby – albo jako pożyczkobiorcy, albo jako inwestorzy. Obie grupy spotykają się ze sobą na specjalnych portalach internetowych, pełniących rolę pośredników i administratorów. Prekursorem takich portali była brytyjska ZOPA – Zone of Possible Agreement (w wolnym tłumaczeniu – strefa umożliwiająca porozumienie). Do Polski pierwsze serwisy dotarły w roku 2008 i od tej pory stanowią ofertę konkurencyjną dla oficjalnych instytucji pożyczkowych.

Jak działa social lending?

Aby skorzystać ze społecznościowej pożyczki, należy przede wszystkim znaleźć odpowiedni, specjalistyczny portal. W Polsce najpopularniejszy jest Kokos.pl (zgodnie z widniejącą na stronie statystyką w ciągu sześciu lat działania do skutku doszło niemal 50 tysięcy pożyczek).

Kiedy na portalu rejestruje się pożyczkobiorca, powinien on przede wszystkim wprowadzić opis inwestycji, do której potrzebna jest dodatkowa gotówka. W przeciwieństwie do poważnych instytucji w tym przypadku jako potrzebę można spokojnie wskazać np. chęć zakupu konsoli do gier – jest przecież szansa, że trafi się na podobnego fanatyka, który zrozumie tę nieodpartą i nagłą potrzebę. Z drugiej strony pożyczkobiorcy niejednokrotnie wskazują na chęć zainwestowania, zbudowania firmy albo rozwinięcia już działającej. Jeśli więc chodzi o cel pożyczki społecznościowej, nie ma tu właściwie żadnych ograniczeń.

W portalu rejestrują się także inwestorzy – osoby posiadające pewną nadwyżkę gotówki, które chciałyby wspomóc innych i nieco na tym interesie zarobić. Inwestorzy na stronie sami wybierają, komu chcą udzielić wsparcia. Co ważne, nie jest konieczne, aby jeden inwestor pokrył całą kwotę zapotrzebowania, zgłoszoną przez pożyczkobiorcę. W praktyce inwestorzy zwykle proponują mniejsze sumy, z których w efekcie zbierana jest cała wartość inwestycji. Pod tym względem pożyczka społecznościowa podobna jest do crowdfundingu.

Pożyczka społeczna jest – podobnie jak w standardowych instytucjach finansowych – udzielana na konkretny okres i procent. Na tym właśnie procencie zarabia inwestor, a także sam portal, który od każdej transakcji pobiera określoną prowizję. Sporą zaletą takiej pożyczki jest fakt, że w odróżnieniu od kredytów i

 pożyczek bankowych nikt tu nie wymaga sprawdzenia zdolności kredytowej, przedstawienia wyciągu bankowego albo prześledzenia BIK. W tym miejscu często powstaje pytanie – jakie jest zatem ryzyko, a jaka ochrona? W końcu pożyczki społeczne, nawet na drobne kwoty, to nadal obrót pieniędzmi.

Pożyczki społeczne – ryzyko i ochrona

Ryzyko korzystania z mechanizmu pożyczek społecznych oczywiście istnieje – niewielkie u pożyczkobiorcy, większe u inwestora. Pożyczkobiorca jest zazwyczaj chroniony umową pożyczki społecznej, co zabezpiecza go przed nieuczciwą zmianą oprocentowania, nagłym wymogiem wcześniejszej spłaty etc.

W przypadku inwestorów sprawa wygląda nieco gorzej – w końcu to oni pożyczają pieniądze obcym osobom, bez gwarancji spłaty. W tym miejscu dużą rolę odgrywa portal pośredniczący i jego mechanizmy sprawdzenia wiarygodności stron. Nie każdy administrator decyduje się na taką samą formę. Najpopularniejsze metody to kontrola tożsamości rejestrujących się użytkowników, współpraca z Krajowym Rejestrem Długów lub kancelariami windykacyjnymi. Inwestorom oferowane są także gwarancje, które w razie problemów pokrywają część lub całość pożyczonej kwoty.

Pożyczka społecznościowa to dobry pomysł na rozwiązanie przejściowych zatorów finansowych. Może ona wspomóc nasz biznes, otworzyć drogę do nowego samochodu czy tropikalnych wakacji.