Poradnik Przedsiębiorcy

Przemieszczenie własnego towaru między krajami UE a podatek VAT

Chociaż niewielu podatników jest tego świadomych, skutki na gruncie podatku VAT wywołuje również przemieszczenie własnego towaru między krajami UE. Tak więc, kiedy mamy do czynienia z WDT, co oznacza nietransakcyjne przemieszczanie towarów, kiedy istnieje możliwość skorzystania ze stawki zerowej oraz czy odsprzedaż towarów po ich przemieszczeniu także jest opodatkowana? Właśnie na te pytania postaramy się odpowiedzieć w niniejszym artykule.

Przemieszczenie własnego towaru między krajami UE jako WDT

Jedną z czynności opodatkowanych podatkiem VAT jest wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT). Jak stanowi art. 13 ust. 1–2 ustawy VAT poprzez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w ramach odpłatnego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Do WDT dochodzi pod warunkiem, że nabywca towarów jest:

  1. podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;

  2. osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, która jest zidentyfikowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;

  3. podatnikiem podatku od wartości dodanej lub osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, działającymi w takim charakterze na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, niewymienionymi w pkt 1 i 2, jeżeli przedmiotem dostawy są wyroby akcyzowe, które zgodnie z przepisami o podatku akcyzowym są objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy lub procedurą przemieszczania wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą;

  4. podmiotem innym niż wymienione w pkt 1 i 2, działającym (zamieszkującym) w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim, jeżeli przedmiotem dostawy są nowe środki transportu.

Zasadniczo zatem z WDT mamy do czynienia w sytuacji, gdy dochodzi jednocześnie do odpłatnego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na rzecz innego przedsiębiorcy oraz czynność ta wiąże się z fizycznym przemieszczeniem towaru z Polski do innego kraju UE.

Zatem w typowej sytuacji WDT występuje, gdy mamy do czynienia ze sprzedażą pomiędzy dwoma podatnikami podatku od wartości dodanej z dwóch różnych krajów UE.

Natomiast w kontekście analizowanego zagadnienia należy sięgnąć do treści art. 13 ust. 3 ustawy VAT, który podaje, że za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów uznaje się również przemieszczenie przez podatnika lub na jego rzecz towarów należących do jego przedsiębiorstwa z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, które zostały przez tego podatnika na terytorium kraju w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa wytworzone, wydobyte, nabyte, w tym również w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów albo sprowadzone na terytorium kraju w ramach importu towarów, jeżeli mają służyć działalności gospodarczej podatnika.

Powyższy przepis stanowi zatem odstępstwo od reguły ogólnej i wskazuje, że do WDT może także dochodzić, gdy mamy do czynienia z czynnością niemającą charakteru transakcji dwustronnej za wynagrodzeniem.

W świetle art. 13 ust. 3 ustawy VAT do WDT dochodzi również w przypadku, gdy podatnik przemieszcza towary należące do jego przedsiębiorstwa z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego. Można mówić w tym przypadku o wewnątrzwspólnotowym przemieszczeniu towarów własnych, które mają służyć prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.

Za WDT ustawa VAT uznaje nie tylko transakcje za wynagrodzeniem dokonywane pomiędzy kontrahentami z różnych krajów UE, lecz także przemieszczenie własnego towaru z Polski do innego kraju UE.

Nietransakcyjne przemieszczenie towarów

Aby zaistniała WDT, konieczne jest przemieszczenie przez podatnika (lub na jego rzecz) towarów należących do jego przedsiębiorstwa z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, jeżeli towary te:

  1. zostały przez tego podatnika na terytorium kraju w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa wytworzone, wydobyte, nabyte (w tym również w ramach WNT lub importu towarów);

  2. mają służyć działalności gospodarczej podatnika.

Powyższa sytuacja oznacza, że polski podatnik, który przemieszcza własne towary z Polski do innego kraju UE, musi wykazać przed polskim fiskusem WDT. Natomiast w kraju UE, do którego towar został przetransportowany, należy wykazać wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT).

Przykład 1.

Czynny podatnik VAT dokonuje przemieszczenia towaru z magazynu w Polsce do magazynu w Holandii. W tej sytuacji w Polsce należy wykazać WDT, natomiast w Holandii – WNT.

Stawka podatku przy nietransakcyjnym przemieszczeniu towarów

Przy założeniu spełnienia warunków ustawowych określonych w art. 42 ustawy VAT istnieje możliwość skorzystania ze stawki 0% w przypadku nietransakcyjnego WDT. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 14 ustawy VAT przepisy dotyczące zerowej stawki stosuje się również do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której mowa w art. 13 ust. 3. 

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy VAT wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0%, pod warunkiem że:

  1. podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, który nabywca podał podatnikowi;

  2. podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju;

  3. podatnik, składając deklarację podatkową, w której wykazuje tę dostawę towarów, jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE.

Zgodnie z art. 42 ust. 1a ustawy VAT w przypadku nietransakcyjnego WDT stawka podatku, o której mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli:

  1. podatnik nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w art. 100 ust. 1 pkt 1 lub ust. 3 pkt 1, lub

  2. złożona informacja podsumowująca nie zawiera prawidłowych danych dotyczących wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów zgodnie z wymogami, o których mowa w art. 100 ust. 8

– chyba że podatnik należycie na piśmie wyjaśnił uchybienie naczelnikowi urzędu skarbowego.

Przemieszczenie własnego towaru między krajami UE traktowane jako nietransakcyjne WDT może korzystać ze stawki 0% VAT.

Odsprzedaż towarów po ich przemieszczeniu

Warto podkreślić, że na gruncie prawa polskiego opodatkowaniu będzie podlegało wyłącznie przemieszczenie towaru z Polski do innego kraju UE. Ewentualna późniejsza sprzedaż przetransportowanego towaru nie będzie podlegała opodatkowaniu polskim podatkiem VAT, lecz wedle przepisów kraju, gdzie dokonywana jest sprzedaż.

Tak też stwierdził Dyrektor KIS w interpretacji z 24 lipca 2020 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.294.2020.1.HW:

„W rozpatrywanej sprawie Wnioskodawca dokona przemieszczenia własnego towaru w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów własnych, o której mowa w art. 13 ust. 3 ustawy, a następnie dokona na terytorium tego państwa członkowskiego (Niemiec) sprzedaży towaru innym podmiotom z państwa trzeciego. Wnioskodawca wskazał, że przeniesienie prawa własności towaru na nabywców będzie następować na terytorium Niemiec. W konsekwencji należy stwierdzić, że opisana transakcja sprzedaży towarów znajdujących się na terytorium Niemiec nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce.

Z uwagi więc na fakt przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel na terenie Niemiec, gdzie towar jest przechowywany i skąd będzie transportowany do ostatecznego nabywcy, czynność ta podlega opodatkowaniu na terenie tego państwa (Niemcy).

Zatem czynność polegająca na dokonaniu dostawy towarów znajdujących się na terytorium Niemiec podmiotowi z państwa trzeciego nie podlega/nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski”.

Przechodząc do podsumowania, należy wskazać, że w zakresie czynności mieszczących się w ramach WDT znajduje się także przemieszczenie własnych towarów należących do podatnika, które nie ma charakteru transakcyjnego.