Poradnik Przedsiębiorcy

Rozpoczęcie działalności gospodarczej (cz. 12) - Zasady rozliczania składek ubezpieczeniowych w ZUS - cz. II

Przedsiębiorca, który zatrudnia pracowników musi wiedzieć jakie konsekwencje rodzi to dla niego na gruncie składek. W artykule przedstawiamy zasady rozliczania składek za pracowników.

Zasady rozliczania składek ubezpieczeniowych za zatrudnionych pracowników

Za pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych uważa się:

  • osobę pozostającą w stosunku pracy,

  • osobę wykonującą pracę na podstawie zawartej nie wcześniej niż 14 stycznia 2000 r.:

    • umowy zlecenia,

    • umowy agencyjnej,

    • innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego

    • dotyczące zlecenia (zwanej dalej umową o świadczenie usług),

    • umowy o dzieło,

jeżeli zostały one zawarte z pracodawcą, z którym dana osoba pozostaje równocześnie w stosunku pracy, lub z innym podmiotem niż pracodawca, ale w ramach tych umów praca jest wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym osoba ta pozostaje w stosunku pracy.

Zgłoszenie do ubezpieczeń

Ważne!

Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych zatrudnianych pracowników należy do płatnika składek.

Zgłoszenia należy dokonać na formularzu ZUS ZUA Zgłoszenie do ubezpieczeń/zgłoszenie zmiany danych osoby ubezpieczonej w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia.

Osoba, w stosunku do której wygasł tytuł do ubezpieczeń społecznych, podlega wyrejestrowaniu z tych ubezpieczeń. Zgłoszenie wyrejestrowania płatnik składek zobowiązany jest złożyć w terminie 7 dni od daty zaistnienia tego faktu na formularzu ZUS ZWUA.

Zasady rozliczania składek ubezpieczeniowych - podstawa ubezpieczenia

Dla pracowników podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód (w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych) z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy.

W przypadku osób, które w rozumieniu Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych są traktowane jako pracownicy, czyli wykonują pracę na podstawie:

  • umowy agencyjnej,
  • umowy  zlecenia,
  • innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy,

w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i na ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.         

Przy czym przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe nie stosuje się ograniczenia do wysokości górnej granicy rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Wysokość składek ZUS za pracowników (dane na 2017 rok)

Rodzaj

Stopa

W części pracodawcy

W części pracownika

Emerytalna

19,52%

9,76%

9,76%

Rentowa

8%

6,50%

1,50%

Chorobowa

2,45%

---

2,45%

Wypadkowa

1,80% (zmienna)

1,80% (zmienna)

---

Zdrowotna

9%

---

9%

Fundusz Pracy

2,45%

2,45%

---

FGŚP

0,1%

0,1%

---

FEP

1,5%

1,5%

---

Rozliczanie składek

Przez rozliczenie składek należy rozumieć złożenie przez płatnika kompletu dokumentów rozliczeniowych, tj. deklaracji rozliczeniowej i odpowiednich imiennych raportów miesięcznych, za dany miesiąc kalendarzowy.

Płatnik składa następujące dokumenty rozliczeniowe:

  • deklarację rozliczeniową (ZUS DRA) oraz
  • imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach (ZUS RCA),
  • imienny raport miesięczny o należnych składkach na ubezpieczenie zdrowotne (ZUS RZA),
  • imienny raport miesięczny o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek (ZUS RSA).

Kopie złożonych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokumentów rozliczeniowych oraz dokumentów korygujących te dokumenty płatnik składek zobowiązany jest przechowywać przez okres 10 lat od dnia przesłania ich do terenowej jednostki organizacyjnej ZUS w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznego.

Należy zaznaczyć, iż dla każdego ubezpieczonego, dla którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi przychód, płatnik składek w imiennym raporcie miesięcznym lub imiennym raporcie miesięcznym korygującym sporządzonym za tego ubezpieczonego oraz w deklaracji rozliczeniowej i w deklaracji rozliczeniowej korygującej powinien uwzględnić należne składki na ubezpieczenia społeczne od wszystkich, dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego, wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne – od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, którego deklaracja dotyczy.

Płatnicy składek zobowiązani są opłacać należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych w formie bezgotówkowej, w drodze obciążenia rachunku bankowego płatnika składek.