Poradnik Przedsiębiorcy

Układ ratalny dla przedsiębiorców opłacających składki za zatrudnionych pracowników

Przedsiębiorcy, którzy pozostają w trudnej sytuacji finansowej, a w ZUS powstało im już zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia zatrudnionych pracowników mają możliwość wystąpienia z wnioskiem o układ ratalny w ZUS.

Układ ratalny to możliwość spłaty zadłużenia z tytułu składek w miesięcznych ratach, w okresie uzgodnionym z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.

Zalety podpisania umowy z ZUS:

  • od następnego dnia po dniu, w którym złożony zostanie wniosek o rozłożenie długu na raty, ZUS zaprzestanie naliczania odsetek, a będzie naliczał jedynie opłatę prolongacyjną. Stanowi ona 50% stawki odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu podpisania umowy,
  • ZUS nie będzie prowadził egzekucji należności z tytułu składek,
  • jeśli postępowanie egzekucyjne zostało już wszczęte, ZUS zawiesi je po podpisaniu umowy.

Co można rozłożyć na raty?

Przedsiębiorcy opłacający składki tylko na własne ubezpieczenia mają możliwość rozłożenia na raty zaległości z tytułu składek na wszystkie ubezpieczenia, za wyjątkiem składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, gdyż jej nie opłacenie powoduje wyrejestrowanie z ubezpieczenia chorobowego i utratę prawa do świadczeń z tego tytułu - nie powoduje natomiast powstania zadłużenia.

Przedsiębiorcy opłacający składki za zatrudnionych pracowników (i zleceniobiorców) mogą rozłożyć na raty zadłużenie z tytułu:

  • składek na ubezpieczenia społeczne:

    • rentowe

    • chorobowe

    • wypadkowe

  • składek na Fundusz Pracy,

  • składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

  • składek na Fundusz Emerytur Pomostowych.

Natomiast nie mogą rozłożyć na raty zadłużenia z tytułu:

  • składek na ubezpieczenie emerytalne,
  • składek na ubezpieczenia zdrowotne.

Wnioskowanie o układ ratalny

Aby starać się o układ ratalny, należy terminowo opłacać bieżące składki (jeżeli działalność jest nadal prowadzona) oraz opłacić koszty egzekucyjne z tytułu zadłużenia w ZUS (jeżeli takie powstały). Niezbędne jest złożenie wniosku wraz z uzasadnieniem.

We wniosku należy zawrzeć:

  • dane wnioskodawcy,
  • rodzaj składek, okres zadłużenia i kwotę zadłużenia,
  • propozycję spłaty zadłużenia – w jakich terminach i wysokości ma być regulowane,
  • powody zaprzestania lub niepełnego opłacania składek,
  • informację wraz z uzasadnieniem wskazującym, że nie jest możliwe jednorazowe uregulowanie zadłużenia,
  • wskazanie rodzaju pomocy publicznej, o której przyznanie wnioskuje przedsiębiorca.

W zależności od formy prowadzonej działalności (osoba prawna, spółka prawa handlowego, spółka cywilna, spółka osobowa, czy jednoosobowa działalność gospodarcza) ZUS będzie wymagał dołączenia do wniosku dodatkowych dokumentów, dla przykładu:

  • sprawozdania finansowe za ostatnie 3 lata obrotowe (bilans, rachunek zysków i strat, sprawozdanie o przepływach pieniężnych)
  • wyciąg z księgi przychodów i rozchodów za ostatnie 3 lata
  • aktualny wyciąg z księgi przychodów i rozchodów za rok bieżący
  • wyciąg z ewidencji przychodów za ostatnie 3 lata
  • aktualny wyciąg z ewidencji przychodów za rok bieżący
  • zeznania roczne (np. PIT-36, PIT-28).

Wniosek można złożyć w następujących formach:

  • pisemnie, za pośrednictwem poczty lub osobiście w każdej jednostce ZUS,
  • ustnie do protokołu (w jednostce ZUS) – protokół powinien być podpisany przez pracownika ZUS oraz przedsiębiorcę,
  • elektronicznie – z pomocą portalu pue.zus.pl
  • telefonicznie; za pośrednictwem Centrum Obsługi Telefonicznej (COT). Co ważne, aby złożyć wniosek w tej formie, trzeba mieć profil na platformie PUE.

Rozpoznanie wniosku

Zakład Ubezpieczeń Społecznych może pozostawić wniosek bez rozpoznania tylko w przypadku, gdy pomimo uprzedniego wezwania przedsiębiorca nie uzupełnił braków formalnych we wniosku lub nie opłacił składek, które nie mogą został rozłożone na raty (emerytalne i zdrowotne za pracowników).

Organ rentowy może również odmówić rozłożenia należności na raty w następujących przypadkach:

  • gdy przedsiębiorca nie opłaca bieżących składek należnych po dniu złożenia wniosku,
  • gdy ZUS podejmie uzasadnione podejrzenie, że przedsiębiorca, składając wniosek, nie ma na celu spłaty zadłużenia, a jedynie próbuje odsunąć w czasie wynikające z tego konsekwencje,
  • gdy przedsiębiorca nie dotrzymuje warunków spłaty.