Poradnik Przedsiębiorcy

Odwrotne obciążenie a sprzedaż zakupionych towarów

Czynni podatnicy VAT dokonujący zakupu towarów takich jak na przykład stal, których dotyczy odwrotne obciążenie, są zobowiązani do samodzielnego naliczenia podatku VAT. Jak jednak wygląda dalsza sprzedaż tych towarów? Czy również może zostać zastosowana procedura odwrotnego obciążenia, czy też konieczne jest naliczenie podatku VAT? Odpowiedź na to pytanie znaleźć można w poniższym artykule.

Odwrotne obciążenie - podstawa prawna

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające towary wymienione w załączniku nr 11 do ustawy (np. stal, różnego rodzaju metalowe wyroby, telefony komórkowe, laptopy), jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

  • dokonującym ich dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 (czyli nie korzysta ze zwolnienia z VAT do limitu 200.000 zł),

  • nabywcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny,

  • dostawa nie jest objęta zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 (czyli towary, od nabycia których nie przysługiwało odliczenie VAT, przeznaczone na cele działalności zwolnionej z VAT) lub art. 122.

W przypadku towarów wymienionych w poz. 28–28c załącznika nr 11 do ustawy (czyli m.in. laptopy, notebooki, telefony komórkowe czy konsole do gier video) odwrotne obciążenie stosuje się, jeżeli łączna wartość tych towarów w ramach  jednolitej  gospodarczo  transakcji  obejmującej  te  towary,  bez  podatku, przekracza kwotę 20.000 zł.

Ważne!

Za jednolitą gospodarczo transakcję uznaje się najczęściej umowę, nawet jeśli obejmowałaby więcej niż jedną dostawę, zamówienie lub fakturę.

Odwrotne obciążenie - zakup

Jeżeli przedsiębiorca dokonał zakupu towaru objętego odwrotnym obciążeniem w VAT, jest zobowiązany do samodzielnego rozliczenia podatku. Wartość, wykazaną na fakturze, traktuje jak netto, od której naliczany jest podatek VAT. Wartość podatku wskazuje w deklaracji VAT po stronie sprzedaży oraz po stronie zakupu.

Transakcja ta dla nabywcy jest neutralna pod względem VAT, jako że podatek wykazywany jest w tej samej kwocie zarówno po stronie sprzedaży, jak i zakupu.

Nie ma obowiązku wystawiania faktury wewnętrznej z naliczeniem podatku, zatem wyliczenia można dokonać z tytułu faktury i nanieść odpowiednie wartości do rejestrów VAT, które są podstawą do przygotowania deklaracji VAT.

Odwrotne obciążenie - sprzedaż

Jak wskazuje ustawa o VAT, sposób opodatkowania zbycia towarów wymienionych w załączniku nr 11 zależy od tego, kto jest ich nabywcą. Odwrotne obciążenie nie będzie mieć zastosowania w przypadku sprzedaży na rzecz osób nieprowadzących działalności gospodarczej lub podatników zwolnionych z VAT.

Zatem przy sprzedaży na rzecz czynnego podatnika VAT należy zastosować procedurę odwrotnego obciążenia. Natomiast w pozostałych przypadkach należy naliczyć standardowo podatek VAT. Może się więc zdarzyć, że przy zakupie przedsiębiorca będzie samodzielnie rozliczał VAT, a przy sprzedaży wystawi fakturę z naliczonym podatkiem 23%.

Innym przypadkiem, jaki może mieć miejsce, jest równoczesna sprzedaż towarów z odwrotnym obciążeniem i nieobjętych tą procedurą. W takim wypadku nie ma konieczności wystawiania dwóch faktur. Wystarczy przy danych pozycjach towarowych wskazać poprawne stawki VAT. Zwykle dla tych z załącznika 11 do ustawy o VAT wskazuje się w opisie stawki “oo” lub “VAT rozlicza nabywca”. Co istotne, przy wystawianiu faktury konieczne jest zamieszczenie dodatkowej adnotacji “odwrotne obciążenie”.

Podobnie jest w przypadku otrzymania zaliczki. Sprzedawca jest zobowiązany wskazać, czy dotyczy ona towarów z załącznika nr 11 do ustawy o VAT i jeśli tak zastosować procedurę odwrotnego obciążenia. Gdyby zamówienie dotyczyło również towarów opodatkowanych według stawki 23%, należy określić, na poczet których towarów konkretnie jest zaliczana przedpłata.

Ważne!

Otrzymana zaliczka na poczet dostawy musi zostać opodatkowana według takiej samej zasady jak w przypadku rozliczenia dostawy. Należy zatem od razu określić, czy będzie mieć miejsce odwrotne obciążenie.

 

Podatnicy, którzy dokonują sprzedaży z odwrotnym obciążeniem w obrocie krajowym, są zobowiązani do składania informacji podsumowujących VAT-27. Częstotliwość ich składania zawsze należy dopilnować w okresie miesięcznym.

Zdarzają się również przypadki, w których sprzedawca błędnie naliczy podatek VAT lub omyłkowo wskaże na fakturze zbyt niską kwotę. W takim wypadku konieczne jest skorygowanie błędu, odnosząc się do okresu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu danej transakcji. Jak wynika z broszury informacyjnej przygotowanej przez Ministerstwo Finansów, mimo że faktura korygująca wystawiana jest pod bieżącą datą, konieczne jest poprawienie rozliczenia wstecz.