Poradnik Przedsiębiorcy

Dobrowolna podzielona płatność - zastosowanie

Prowadzę kiosk i w październiku zakupiłem książki i czasopisma. Towar otrzymałem natychmiast, jednak faktura na kwotę 15 000 zł brutto została wystawiona dopiero 4 listopada 2019 r. i posiada adnotację „mechanizm podzielonej płatności”. Dodatkowo 5 listopada 2019 r. zakupiłem komputer o wartości 4000 zł brutto. Nigdy wcześniej nie stosowałem podzielonej płatności. Czy w moim przypadku możliwa jest dobrowolna podzielona płatność w odniesieniu do obu zakupów, czy może przepisy nakładają na mnie obowiązek zapłaty z użyciem specjalnego komunikatu przelewu?

 

Aleksander, Warszawa

 

Dobrowolna podzielona płatność została wprowadzona od 1 lipca 2018 r. Od tego dnia przedsiębiorcy posiadający firmowy rachunek rozliczeniowy mogą za pomocą specjalnego komunikatu przelewu uregulować zobowiązanie, wykorzystując split payment. Ustawodawca nie wprowadził ograniczenia stosowania podzielonej płatności w postaci daty wystawienia faktury, dlatego możliwe jest zastosowanie split payment do faktur otrzymanych nawet przed 1 lipca 2018 r.

Split payment dotyczy wyłącznie tzw. operacji B2B, czyli transakcji zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą.
Aby możliwe było wykonanie przelewu z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności, muszą zostać spełnione jednocześnie cztery warunki:

  1. zapłata dokonana zostaje poprzez przelew bankowy z wykorzystaniem komunikatu przelewu,
  2. nabywca posiada firmowy rachunek rozliczeniowy,
  3. sprzedawca posiada firmowy rachunek rozliczeniowy,
  4. na fakturze podana jest kwota podatku VAT.

Od 1 listopada 2019 r. został wprowadzony obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności, który zastąpił mechanizm odwrotnego obciążenia. Na skutek tego split payment nie posiada już cech wyłącznie dobrowolnej formy zapłaty.
Zgodnie z art. 108a ust. 1a ustawy o VAT obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności występuje w sytuacji, gdy zostaną spełnione 3 warunki:

  1. zakupione towary lub usługi zostały wymienione w załączniku nr 15 ustawy o VAT,
  2. kwota brutto faktury przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji,
  3. transakcja zawierana jest pomiędzy podatnikami (B2B).

W przypadku zakupu komputera należy rozpatrzyć, czy zostały spełnione powyższe warunki, aby musiał Pan uregulować fakturę z wykorzystaniem komunikatu przelewu. W załączniku nr 15 ustawy o VAT w pozycji 60 znajduje się informacja o zakupie towarów takich jak komputery i pozostałe maszyny do automatycznego przetwarzania danych. Oznacza to, że pierwszy z powyższych warunków został spełniony. Wartość faktury, na której znajduje się pozycja z zakupionym komputerem, to 4000 zł brutto, a więc drugi z warunków nie został spełniony, co jednoznacznie wyklucza obowiązek zastosowania mechanizmu podzielonej płatności.

Natomiast zakupione przez Pana książki i czasopisma nie zostały wymienione w załączniku nr 15 ustawy o VAT. Oznacza to, że pomimo spełnienia drugiego z warunków dotyczącego wartości brutto faktury, nie ma Pan obowiązku stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia.

Jeżeli zakupione towary lub usługi nie zostały wymienione w załączniku 15 ustawy o VAT, sprzedawca ma możliwość zamieszczenia na fakturze dodatkowej adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”. Nie oznacza to jednak, że nabywca jest zobowiązany do uregulowania zapłaty, wykorzystując split payment. Natomiast może zastosować go dobrowolnie.
W sytuacji, gdy zdecyduje się Pan dobrowolnie uregulować fakturę z wykorzystaniem mechanizmu split payment, musi Pan wypełnić specjalny komunikat przelewu. Zgodnie z art. 108a ust. 3 ustawy o VAT w komunikacie przelewu należy podać informacje takie jak:

  • kwota całości lub części podatku VAT z faktury zakupu, która ma zostać zrealizowana z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności,
  • kwota całości lub części wartości brutto zakupu,
  • numer faktury zakupu,
  • NIP dostawcy lub usługodawcy.

W celu realizacji przelewu bank obciąży Pana rachunek VAT kwotą całości lub części podatku VAT, jaka została wprowadzona w komunikacie przelewu i uzna tą kwotą Pana rachunek rozliczeniowy. Następnie kwota brutto (zgodna z wartością wprowadzoną w komunikacie przelewu) zostanie przekazana na rachunek rozliczeniowy nabywcy. Jeżeli na rachunku VAT nie ma Pan żadnych środków lub są one niewystarczające na pokrycie kwoty VAT z faktury zakupu i wykona Pan przelew z wykorzystaniem split payment, to bank obciąży kwotą brutto Pana rachunek rozliczeniowy i przekaże środki na rachunek rozliczeniowy nabywcy. Dzięki temu po stronie sprzedawcy kwota brutto zostanie zaksięgowana na rachunku rozliczeniowym, a następnie wartość podatku VAT z komunikatu przelewu zostanie przekazana na rachunek VAT dostawcy.

Podsumowując, przedsiębiorcy mogą zastosować zapłatę z wykorzystaniem split payment do faktur otrzymanych przed 1 listopada 2019 r. oraz po tej dacie. Ustawodawca wprowadził jednak przepisy ograniczające cechę dobrowolności stosowania split payment. Polega ona na tym, że po spełnieniu określonych warunków, podatnik ma obowiązek, a nie tylko prawo do dokonania zapłaty z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności.