Poradnik Przedsiębiorcy

Świadczenia rodzinne a zasiłki na uczące się dzieci

Zasady ustalania, przyznawania i wypłacania zasiłków rodzinnych zostały uregulowane w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2017 poz. 1952). Rolą zasiłków rodzinnych jest częściowe finansowanie kosztów utrzymania i wychowywania dziecka. Różnego rodzaju świadczenia rodzinne i wsparcia przez państwo przewidują zasiłki związane z pobieraniem nauki przez dzieci. Należy podkreślić, iż zasiłki rodzinne wypłacane są najczęściej na wniosek osób uprawnionych w formie jednorazowej lub co miesiąc w trakcie roku szkolnego. Przyznanie zasiłku rodzinnego rodzicom, opiekunom prawnym, osobom uczącym się jest uzależnione od spełnienia kryteriów określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Prawo do zasiłku rodzinnego ustalane jest po spełnieniu podstawowych kryteriów (art. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych), tj.

  • kryterium dochodowego (miesięczny rodzinny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie może przekraczać: 674 zł lub 764 zł, gdy członkiem rodziny jest osoba posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności),

  • kryterium wieku, przy obowiązku pobierania nauki, tj. do ukończenia przez dziecko odpowiednio: 18. roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia albo

  • 24. roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Warto podkreślić, że osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej zasiłek rodzinny przysługuje nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia. Zgodnie z definicją za osobę uczącą się uznaje się osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony (art. 3 ust. 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:

  • 100,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5. roku życia (kwota podana zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U.2015.1238), z tym że zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1428) w dniach od 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2018 r. stawka wynosi 95 zł);

  • 130,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 18. roku życia (zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. (Dz. U. 2017.1428) w dniach od 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2018 r. stawka wynosi 124 zł);

  • 140,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18. roku życia do ukończenia 24. roku życia (zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1428) w dniach od 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2018 r. stawka wynosi 135 zł) (art. 6 pkt. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Świadczenia rodzinne a dodatki do zasiłku rodzinnego

Katalog dodatków do zasiłku rodzinnego został zawarty w art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności z tytułu uczących się dzieci. Zatem warto zwrócić uwagę na następujące świadczenia z tytułu:

  • kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego;

  • rozpoczęcia roku szkolnego;

  • podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.

Zasady przyznawania dodatków na uczące się dzieci

Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku (art. 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych):

  • do ukończenia 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o  niepełnosprawności;

  • powyżej 16. roku życia do ukończenia 24. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości:

  • 100,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5. roku życia (zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 4lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1428) w dniach od 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2018 r. stawka wynosi 90 zł.);

  • 120,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 24. roku życia (zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1428) w dniach od 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2018 r. stawka wynosi 110 zł).

Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.

  • Dodatek przysługuje również na dziecko rozpoczynające roczne przygotowanie przedszkolne.

  • Dodatek przysługuje raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego, w wysokości 100,00 zł na dziecko.

Osoba, która chciałaby otrzymać zasiłek rodzinny oraz dodatki do wskazanego wyżej świadczenia, powinna potwierdzić odpowiednio rozpoczęcie bądź kontynuowanie nauki:

  • zaświadczeniem szkoły albo oświadczeniem o uczęszczaniu dziecka do szkoły lub

  • zaświadczeniem szkoły wyższej albo oświadczeniem o uczęszczaniu do szkoły  wyższej.

Warto pamiętać, że wniosek o wypłatę dodatku składa się do dnia zakończenia okresu zasiłkowego, w którym rozpoczęto rok szkolny albo roczne przygotowanie przedszkolne. O dodatek z tytułu rozpoczętego roku szkolnego 2017/2018 r. należało wystąpić najpóźniej do 31 października 2017 r. Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania (art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się (art. 15 ustawy o świadczeniach rodzinnych):

  • w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności - w wysokości 120 zł miesięcznie na dziecko (zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1428) w dniach od 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2018 r. stawka wynosi 113 zł) albo

  • w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadpodstawowej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadpodstawowej - w wysokości 75 zł miesięcznie na dziecko (zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. (Dz.U.2017.1428) w dniach od 1 listopada 2017 r. do dnia 31 października 2018 r. stawka wynosi 69 zł).

Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego.