Poradnik Przedsiębiorcy

Udzielanie informacji komornikowi przez biuro rachunkowe

Relacje na linii komornik - biuro rachunkowe nie zawsze należą do najcieplejszych. Źródłem tego są coraz powszechniejsze żądania o składanie wyjaśnień przez biura rachunkowe odnośnie swoich klientów. Jakie informacje możemy podać komornikowi? Co na to ustawa o RODO? Jakich informacji o kliencie może żądać komornik? Jak wygląda udzielanie informacji komornikowi przez biuro rachunkowe?

Udzielanie informacji komornikowi

Powodu, dla którego komornicy mają możliwość zgłaszania roszczeń o podanie informacji przez biuro rachunkowe, należy szukać w kodeksie cywilnym, a dokładnie w 761 artykule tego kodeksu. Zgodnie z nim komornik może wezwać do udzielenia informacji podmioty gospodarcze takie jak biura rachunkowe, jeśli informacje te mają znaczenie w ustalaniu składu majątku oraz dochodów osoby, w stosunku do której rozpoczęło się postępowanie komornicze. 

Na przestrzeni ostatnich lat komornicy występowali z wieloma zapytaniami do podmiotów, które mogą mieć wiedzę na temat majątku i dochodów dłużnika. Oczywiście najlepszym źródłem takiej wiedzy jest bank, który notabene rzadko kiedy chroni takie informacje tajemnicą bankową. Gdy bank udzielił niedostatecznej odpowiedzi, komornicy swe kroki z reguły kierują właśnie w stronę biur rachunkowych. Jakich informacji mogą żądać komornicy? 

Przede wszystkim danych o tym, czy zajęta ruchomość bądź nieruchomość faktycznie stanowi majątek dłużnika. Komornik jednak w teorii nie może wezwać biura do podania informacji o adresie pracodawcy czy wysokości wynagrodzenia. Dlaczego w teorii? Ze względu na fakt, iż komornicy i tak często żądają takich danych. 

Wniosek komornika o udzielenie wrażliwych danych - na co uważać?

Zgodnie z prawem, biuro rachunkowe powinno udzielić wszelkich informacji, których żądanie jest uzasadnione bezpośrednim interesem czynności komorniczych realizowanych zgodnie z prawem. W związku z tym udzielanie informacji komornikowi przez biuro rachunkowe ma charakter pisemnych wyjaśnień w formie zestawień, co w żadnym wypadku nie jest niezgodne z prawem. 

Wśród zagorzałych dyskusji o przekazywaniu danych komornikowi, wielu ekspertów jest zdania, że tajemnica zawodowa chroni jedynie doradców podatkowych, którzy zgodnie z uchwałą związku radców podatkowych nie muszą ujawniać żadnych informacji. Oczywiście istnieje możliwość uzyskania również od nich wszelkich informacji, o ile sąd uchyli tajemnicę zawodową. 

Dodatkowe zobowiązania wobec komornika oraz wynagrodzenie

Powszechne jest, że w ramach wniosku o podanie konkretnych danych, komornik żąda przygotowania zestawień. I bardzo dobrą informacją dla księgowych i biur rachunkowych jest fakt, że za sporządzanie tego typu dokumentów należy im się wynagrodzenie, zgodne z rozporządzeniem w sprawie maksymalnej wysokości wynagrodzenia za udzielenie informacji komornikowi sądowemu. Strona tekstu nieprzetworzonego w takim wypadku to koszt 10 złotych, chyba że mowa o informacji przetworzonej, której zawartość wyceniana jest na 20 złotych za stronę. Maksymalna wysokość wynagrodzenia, którą można obciążyć komornika to 40 złotych za stronę, która zawiera tabele, diagramy i inne elementy niezbędne do przekazanie wszystkich istotnych informacji na temat dłużnika. 

Warto jednak na samym początku ustalić z komornikiem wysokość takiej opłaty oraz zakres i objętość informacji i zestawień, jakie zostaną dla niego przygotowane, wraz z podaniem dokładnego terminu oraz sposób przekazania niezbędnych danych. 

Podanie informacji przez biuro rachunkowe a RODO

Czy dobrze znana wszystkim ustawa o przetwarzaniu danych osobowych jest dostateczną przesłanką do tego, by odmówić komornikowi przekazywania jakichkolwiek danych związanych z finansami osoby zadłużonej, będącej jednocześnie naszym klientem? Wydawałoby się, że RODO skutecznie chroni przed takimi sytuacjami, jednak niekoniecznie jest to fakt.

Zgodnie z rozumieniem ustawy i interpretacją prawników, osoba lub instytucja nie może odmówić udzielenia informacji, powołując się na ustawę o ochronie danych osobowych, jeżeli dane te są kluczowe dla dalszego postępowania egzekucyjnego. Obowiązki komornicze, definiowane prawnie jako realizowane w interesie publicznym oraz w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi stanowią jasne wyłączenie od obowiązku ochrony danych osobowych.

Kiedy biuro rachunkowe może zasłonić się przepisami RODO? W praktyce tylko w momencie, gdy dane te są zbędne, biorąc pod uwagę przedmiot postępowania egzekucyjnego. Z drugiej strony RODO chroni jedynie osoby fizyczne. Jeśli więc komornik wnioskuje o podanie informacji na temat podmiotu gospodarczego, biuro rachunkowe jest zobowiązane do podania ich. 

Ujawnienie tajemnicy a utrata klienta - czy można zabezpieczyć się przed taką sytuacją?

Czy istnieje jakikolwiek sposób, by biuro rachunkowe nie podawało żadnych informacji związanych z działalnością osobom czy podmiotom trzecim? W umowie pomiędzy klientem a biurem rachunkowym od czasu do czasu możemy znaleźć zapis, zgodnie z którym biuro zobowiązuje się do zachowania pełnej tajemnicy z pewnymi wyłączeniami. 

Głównym wyłączeniem są uprawnione do uzyskania takich informacji organy kontroli państwowej, do której komornik należy. W takiej jednak sytuacji biuro rachunkowe również czyni ukłon w stronę klienta i informuje go o konieczności przekazania pewnych danych komornikowi. 

Co, gdy biura rachunkowe w swojej umowie zawarło informację o bezwarunkowym zachowaniu tajemnicy klienta? Niestety taki zapis umowy jest nieważny ze względu na fakt, iż zawsze ustawa przewyższa swoją rangą umowę biura z klientem. Tak więc w obliczu wniosku o podanie informacji komornikowi, biuro rachunkowe i tak ma obowiązek przekazania niezbędnych danych.