Poradnik Przedsiębiorcy

Umowa toolingu- czym jest i jakie przynosi korzyści?

Czy tooling to sposób na uniknięcie podatku VAT? Komu się to opłaci i na czym polega umowa toolingu? W poniższym artykule przyjrzymy się temu zagadnieniu, które nie dla wszystkich jest klarowne, a szkoda - bo to bardzo korzystne rozwiązanie.

Czym z założenia jest umowa toolingu?

Można powiedzieć, że to porozumienie stron, przedsiębiorców (zlecającego i wykonawcy), którzy mają do wykonania określone obowiązki i przysługują im określone korzyści. Umowa toolingu działa najlepiej w przypadku podmiotów działających w grupie, które szukają znaczących kosztów podatkowych. Sam tooling (od ang. słowa tool - narzędzie) oznacza pozyskanie narzędzi na podstawie porozumienia. Zaliczamy do nich na przykład środki trwałe, nieruchomości, ruchomości oraz wyposażenie, które będzie nieodzownie potrzebne do wykonania zlecenia. Umowa toolingu eliminuje jednocześnie opodatkowanie podatkiem VAT.
Jednym z przykładów takiej umowy są browary, które przekazują pubom i restauracjom stoliki, krzesła lub kufle ze swoim logotypem. Dzięki temu wykonawca może realizować zlecenie, a przedsiębiorcy nie muszą płacić 23 procent podatku VAT.

Podstawowe założenia umowy toolingu

W przypadku umów toolingowych jedna ze stron to zlecający, druga to wykonawca. Zlecający przekazuje wykonawcy środki trwałe, niezbędne do realizacji zlecenia. Może je przekazać na czas określony lub nieokreślony. Wykonawca nie może ich wykorzystywać w dowolny sposób, co reguluje umowa. Po zakończeniu zlecenia, wykonawca zwraca środki trwałe zlecającemu, który przez cały czas trwania umowy pozostaje ich właścicielem.

Oprócz tego, strony mogą ustalić, że wykonawca w trakcie użytkowania środków będzie ponosił koszty związane z bieżącą eksploatacją, ubezpieczeniem, przeglądami itp.

Jakie korzyści przynosi tooling?

Umowa toolingu to równocześnie umowa ekwiwalentna, która przynosi każdej ze stron korzyści. Zlecający nie musi troszczyć się o przekazany sprzęt, bo zlecający będzie go amortyzował. Wytwarzane przez stronę zlecającą wyroby lub świadczone usługi są wysokiej jakości, a zlecający nie musi się martwić o realizację zlecenia, czy zapotrzebowanie. Nie musi również stale monitorować rynku w poszukiwaniu najniższych cen - wykonawca dostarcza mu wyrobów w ustalonych wcześniej cenach.

Dodatkowo, przedsiębiorca może promować swoją markę, jeżeli przekazany środek trwały zostanie opatrzony jego logotypem.
Z kolei wykonawca nie musi wydawać pieniędzy na środki trwałe. Dzięki zleceniu otrzymuje stałe dochody, może zdobywać nowe umiejętności i kwalifikacje, ma szansę rozwijać firmę i zatrudniać pracowników do realizacji zlecenia oraz użytkować posiadane narzędzia i powierzchnie, na przykład halę produkcyjną.

Które środki trwałe mogą stać się przedmiotem umowy toolingowej?

Mogą być to między innymi laptopy, telefony, samochody osobowe lub dostawcze, maszyny, linie technologiczne, znaki towarowe, nieruchomości. Definicję środków trwałych dla celów podatkowych określa art. 16a ustawy o CIT, gdzie wymienia się własność lub współwłasność podatnika, wytworzoną lub nabytą i zdatne do użytku budowle, budynki, lokale, maszyny, urządzenia oraz środki transportu.

Co z podatkiem dochodowym?

Czy wzajemne świadczenia w ramach umowy toolingowej powodują powstawanie obowiązku podatkowego? Jak się okazuje, przepisy PIT mówią o nieodpłatnym świadczeniu, które stanowi jedno ze źródeł przychodów, z kolei umowa toolingu nie jest nieodpłatna, bo jej założeniem jest ekwiwalentność świadczeń.

Tym samym, umowa toolingu nie jest opodatkowana w PIT, co potwierdzają ograny skarbowe w następujących interpretacjach podatkowych: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej sygn. IBPB-1-2/4510-267/15/AK z 28 września 2015 roku oraz Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji sygn. ILPB3/423-449/13-2/PR z 18 grudnia 2013 roku.

Czy umowa toolingu podlega opodatkowaniu VAT?

Opodatkowanie VAT wchodzi w życie, gdy dostarcza się towary lub świadczy usługi. W przypadku umowy toolingowej nie dochodzi do dostawy towarów, ponieważ środki trwałe cały czas należą do zlecającego.
W kwestii świadczenia usług trzeba odwołać się do art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, gdzie opisane są zarówno płatne, jak i nieodpłatne świadczenia usług, które nie mają związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tym samym przepis nie łączy się z umową toolingową, która z prowadzoną działalnością ma związek przyczynowo-skutkowy.
Dzięki temu umowa toolingowa nie podlega opodatkowaniu VAT.

Co warto zapisać w umowie toolingowej?

Przede wszystkim, należy jasno określić, która strona będzie ponosiła koszty związane z utrzymaniem bądź ubezpieczeniem przekazanych środków trwałych. Trzeba również sprecyzować, w jaki sposób zlecający może z nich korzystać. W przypadku, gdy strony się nie znają, lub nie mają do siebie pełnego zaufania, warto dodać zapis o możliwości skontrolowania, jaki jest stan środków trwałych i czy są one wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem.
W umowie może znaleźć się zapis, że powierzone wykonawcy środki mogą być użytkowanie wyłącznie w celu realizacji zlecenia.