Poradnik Przedsiębiorcy

Umowa zawarta przez e-mail - czy jest ważna?

Poczta elektroniczna to narzędzie niezbędne w niemal każdym przedsiębiorstwie, a osoby prowadzące działalność gospodarczą powoli przyzwyczajają się do faktu, że służy ona nie tylko do przekazywania informacji, ale także do zawierania różnego rodzaju umów. Ze względu jednak na nietypową formę takich kontraktów przedsiębiorcy powinni spełnić kilka warunków, by umowa zawarta przez e-mail wywoływała skutki prawne.  

Zawieranie umów - sposoby

By wskazać konieczne elementy umowy zawartej przez e-mail, należy najpierw przeanalizować formę i sposób zawierania kontraktów w ogóle. Umowę można najprościej określić jako zgodne oświadczenie woli stron, które ma doprowadzić do konkretnego rezultatu.  

Biorąc pod uwagę różne kryteria, umowy można podzielić na:

  • jednostronnie zobowiązujące (wywołujące skutki jedynie u jednej ze stron kontraktu) i dwustronnie zobowiązujące (wywołujące obowiązki u obu stron kontraktu),

  • dwustronne (zawierane przez dwa podmioty) i wielostronne (zawierane przez trzy lub więcej strony)

  • nazwane (uregulowane w polskich przepisach prawnych) i nienazwane (nieujęte dotychczas w żadnym obowiązującym na terenie Polski akcie prawnym - by wywołały one skutki prawne, należy przeanalizować funkcjonujące w naszym systemie prawnym modele kontraktów, porównać do nich zawieraną umowę i przy jej tworzeniu wykorzystać pasujące elementy).   

Umowy można zawierać w różnych formach. Nie zawsze jest ona bezpośrednio wskazana w ustawach lub rozporządzeniach - w takim przypadku kontrakt można zawrzeć pisemnie i ustnie i nie ma to wpływu na jego obowiązywanie. Niektóre są zawierane przez strony w sposób dorozumiany. Oznacza to, że strony, nie uzgadniając uprzednio warunków umowy, zaczęły spełniać wskazane w aktach prawnych warunki konkretnego kontraktu.  

Przykład 1.  

Podczas wizyty u pani Y pani X zobaczyła książkę, którą bardzo chciała przeczytać. Wychodząc, wzięła ją ze sobą, informują panią Y, że zwróci ją za tydzień. Pani Y zgodziła się na to.

Panie Y i X nie zawarły umowy, jednak spełniły wszelkie wymogi, jakie prawo stawia przed stronami umowy użyczenia.

Umowa zawarta przez e-mail - czy jest skuteczna?

Jak  widać, sposób zawarcia umowy w wielu przypadkach wpływa na jej skuteczność. Czy jest tak również w przypadku umowy zawartej drogą elektroniczną?  

Umowa zawarta przez e-mail może zostać przez wielu uznana za umowę pisemną ze względu na fakt, że jej treść, proponowana przez jedną ze stron lub uzgodniona wcześniej, przesyłana jest w treści maila lub w załączniku. Nie to jednak świadczy o tym, że umowa zawierana jest w formie pisemnej - kluczowe są podpisy obu podmiotów. Podkreśla to także art. 79 kodeksu cywilnego:

Art. 78 § 1 Do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarcza wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany (...).

 

Podpis musi być własnoręczny, jedna ze stron może więc przesłać treść umowy drogą elektroniczną z prośbą o dokonanie wydruku, złożenie podpisu i odesłanie dokumentu w przynajmniej dwóch kopiach.

Możesz ocenić ten artykuł