Poradnik Przedsiębiorcy

Wydatki na działalność badawczo-rozwojową

Od 2016 roku obowiązuje nowa ulga na działalność badawczo-rozwojową (popularnie zwaną ulgą B+R), a od 2018 roku stała się ona jeszcze bardziej atrakcyjna. Na podatników, którzy zamierzają z tej ulgi skorzystać, nałożono obowiązek wyodrębnienia w prowadzonej KPiR kosztów działalności badawczo-rozwojowej. Aby mogli ten obowiązek realizować, konieczna była zmiana wzoru KPiR. Jak wskazuje praktyka, podatnicy mają problemy ze stosowaniem wskazanych uregulowań. Sprawdź, jak wykazać wydatki na działalność badawczo-rozwojową w KPiR!

Definicja działalności badawczo-rozwojowej

Termin działalności badawczo-rozwojowej został wyjaśniony w art. 5a pkt 38 ustawy o PIT. Wskazuje on, że działalność ta obejmuje twórcze prace rozwojowe lub badania naukowe, które są podejmowane w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy, jak również wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Klasyfikacja wydatków poniesionych na działalność badawczo-rozwojową

Ponoszone przez podatników wydatki na działalność badawczo-rozwojową, tzw. koszty kwalifikowane, w rzeczywistości dwukrotnie obniżają dochód do opodatkowania, tj.:

  • najpierw w całości jako koszty uzyskania przychodów,
  • następnie w zeznaniu podatkowym w ramach ulgi B+R, pomniejszając dochód do opodatkowania (w limicie procentowym określonym w ustawie).

Za koszty kwalifikowane uznaje się:

  1. wynagrodzenia pracowników oraz składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu tych należności, w części finansowanej przez płatnika składek, jeżeli dotyczą pracowników zatrudnionych w celu realizacji działalności badawczo-rozwojowej;
  2. wynagrodzenia z tytułu umów zlecenia lub umów o dzieło oraz sfinansowane przez płatnika składki na ubezpieczenia społeczne, w zakresie związanym z działalnością badawczo-rozwojową; 
  3. nabycie niebędącego środkami trwałymi sprzętu specjalistycznego wykorzystywanego bezpośrednio w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, w szczególności naczyń i przyborów laboratoryjnych oraz urządzeń pomiarowych;
  4. nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową;
  5. ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, a także nabycie wyników badań naukowych, świadczonych lub wykonywanych na podstawie umowy przez jednostkę naukową na potrzeby prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej;
  6. odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli to korzystanie nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem w rozumieniu art. 25 ust. 1 i 4;
  7. nabycie usługi wykorzystania aparatury naukowo-badawczej wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli zakup usługi nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem w rozumieniu art. 25;
  8. koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, poniesione na czynności wymienione w art. 26e ust. 2 pkt 5.

Za koszty kwalifikowane uznaje się także dokonywane w danym roku podatkowym, zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością.

Ponoszone w ramach badań podstawowych koszty kwalifikowane podlegają odliczeniu wyłącznie pod warunkiem, że badania te są prowadzone na podstawie umowy lub porozumienia z jednostką naukową w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki. Koszty nie podlegają odliczeniu jeśli zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie lub zostały odliczone od podstawy obliczenia podatku.

Dodatkowo w ustawie został przewidziany brak prawa do odliczenia poniesionych kosztów kwalifikowanych, jeżeli w roku podatkowym podatnik prowadzi działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której podatnik nie uwzględnił kosztów kwalifikowanych w kalkulacji dochodu zwolnionego z podatku na podstawie zezwolenia.

Wydatki na działalność badawczo-rozwojową w zeznaniu rocznym

Odliczenia kosztów w ramach ulgi na działalność badawczo-rozwojową dokonuje się w zeznaniu za rok podatkowy, w którym poniesiono koszty kwalifikowane. W przypadku gdy podatnik poniósł za rok podatkowy stratę lub wysokość dochodu podatnika jest niższa od kwoty przysługujących mu odliczeń, zgodnie z art. 26e ust. 8 ustawy o PIT, odliczenia – odpowiednio w całej kwocie lub w pozostałej części – dokonuje się w zeznaniach za kolejno następujące po sobie sześć lat podatkowych bezpośrednio po roku, w którym podatnik skorzystał lub miał prawo skorzystać z odliczenia.

Ulgę na działalność badawczo-rozwojową ujmuje się w zeznaniu rocznym w załączniku PIT/BR.

W zeznaniu rocznym podatnik może w ramach ulgi B+R odliczyć od dochodu tylko część wydatków poniesionych na działalność badawczo-rozwojową, które nie mogą przekroczyć:

  • 150% - kosztów kwalifikowanych, wymienionych w art. 26e ust. 2-3a ustawy o PIT, które dotyczą mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców (w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców) posiadających status centrum badawczo-rozwojowego,
  • 150% - kosztów, o których mowa w art. 26e ust. 2 pkt 1-4a, ust. 2a-3a, które zostały poniesione przez pozostałych podatników posiadających status centrum badawczo-rozwojowego, którzy nie są mikroprzedsiębiorcami, małymi lub średnimi przedsiębiorcami (w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców) posiadającymi status centrum badawczo-rozwojowego oraz 100% w odniesieniu do kosztów, o których mowa w ust. 2 pkt 5 poniesionych przez ww. podatników;
  • 100% - kosztów, o których mowa w art. 26e ust. 2-3 ustawy, w przypadku pozostałych podatników (niewymienionych w ww. punktach).

Warunkiem odliczenia wydatków na działalność badawczo-rozwojową w ramach ulgi B+R jest ich wyodrębnienie w prowadzonej ewidencji (art. 24a ust. 1b ustawa o PIT). Dlatego we wzorze KPiR wyodrębniono kolumnę, w której należy wpisywać tego rodzaju wydatki. Jest to kolumna 16, która wcześniej była przeznaczona do wpisywania uwag.

Ważne!

Koszty kwalifikowane wskazane w art. 26e ust. 3a ustawy o PIT, dotyczące podatników posiadających status centrum badawczo-rozwojowego, mogą zostać ujęte w wysokości do 10% przychodów podatnika osiągniętych w danym roku podatkowym z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Wydatki na działalność badawczo-rozwojową - przykład

Firma prowadzi prace B+R w celu stworzenia nowego systemu automatyki i informatyki. Nie jest centrum badawczo-rozwojowym. System ma zostać rozbudowany o atrakcyjne funkcje nieznane jeszcze na rynku. W celu wytworzenia systemu zatrudniono od czerwca 2018 r. programistę z wynagrodzeniem 7000 zł brutto (wynagrodzenie płatne na koniec miesiąca zgodnie z umową o pracę). Ponadto w czerwcu zamówiono niezbędne materiały w postaci serwerów i dysków. Testy były prowadzone przez programistę na systemach własnych przedsiębiorcy. Przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem VAT.

Koszty B+R poniesione przez przedsiębiorcę w czerwcu 2018 r. wynoszą:

  • wynagrodzenie programisty – 7000 zł brutto,
  • składki ZUS od wynagrodzenia programisty finansowane przez płatnika – 1433,60 zł,
  • kupno materiałów – 960 zł netto,
  • odpisy amortyzacyjne od maszyn – 100 zł.

Koszty zakupu materiałów podatnik ujął w dacie zakupu w kolumnie 13 Pozostałe wydatki. W tej samej kolumnie na koniec miesiąca ujął amortyzację maszyn. Koszty wynagrodzenia i składek ZUS finansowanych przez zakład pracy ujął na koniec miesiąca odpowiednio:

  • wynagrodzenia brutto – w kolumnie 12 Wynagrodzenia w gotówce i naturze,
  • składki ZUS po stronie pracodawcy (społeczne, FGŚP i FP) – w kolumnie 13 Pozostałe wydatki.

W tych samych datach powyższe koszty zostały ujęte w kolumnie 16 wzoru KPiR „Koszty działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 26e ustawy o podatku dochodowym”.

Koszty wytworzenia prototypu systemu wyniosły więc razem 9493,60 zł. Podatnik w całości zaliczył je do kosztów uzyskania przychodów poprzez wpis w kolumnach 12 i 13 KPiR. Ponadto podatnik może odliczyć od dochodu w ramach ulgi B+R:

  • 100% kwoty wynagrodzenia i składek ZUS, tj. kwotę 8433,60 zł,
  • 100% pozostałych wydatków B+R, tj. 1060 zł

Razem koszty kwalifikowane wynoszą 9493,60 zł. Jeżeli podatnik nie poniesie w trakcie 2018 r. innych wydatków na działalność badawczo-rozwojową, to zgodnie z załącznikiem PIT/BR będzie mógł wydatki te odliczyć od dochodu z działalności gospodarczej w ramach ulgi B+R już w zeznaniu rocznym za 2018 r. Ulga stanowi dodatkowy bonus podatnika, niezależnie od zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów całości wydatków na B+R.

Uwaga!

W sytuacji gdy firma z przykładu posiadałaby status centrum badawczo-rozwojowego, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, mogłaby odliczyć w zeznaniu rocznym na druku PIT/BR wartość 14 240,40 zł, tj.
8433,60 x 150% = 12 650,40 zł
1060 x 150% = 1590 zł

Jak ująć poniesione wydatki na działalność badawczo-rozwojową w systemie wFirma?

Poniesione koszty związane z ulgą na działalność B+R w systemie wFirma.pl ujmuje się w łatwy sposób poprzez: EWIDENCJE » KSIĘGA PRZYCHODÓW I ROZCHODÓW » PODATKOWA KSIĘGA PRZYCHODÓW I ROZCHODÓW » DODAJ WPIS w polu KOSZTY BR.

Wydatki na działalność badawczo-rozwojową w systemie wfirma.pl